İşvereniniz tarafından SGK çıkış kodu 46 ile işten çıkarıldınız ve kıdem tazminatınızın ödenmeyeceği mi söylendi? İşten çıkış bildirgenizde kod 46 bulunması, kıdem tazminatı hakkınızı kesin olarak kaybettiğiniz anlamına gelmez.
İşverenin ileri sürdüğü fesih nedeninin gerçek olup olmadığı, iddiaların delillerle ispatlanıp ispatlanamadığı ve iş sözleşmesinin hangi koşullarda sona erdirildiği önem taşır.
Özellikle Aydın, Efeler, Kuşadası, Söke, Nazilli ve Didim’de kod 46 ile işten çıkarılan çalışanlar açısından fesih işleminin hukuki yönden değerlendirilmesi, kaybedildiği düşünülen işçilik alacaklarının geri kazanılmasını sağlayabilir.
SGK Çıkış Kodu 46 Nedir?
SGK işten çıkış kodu 46, işçinin işverenin güvenini kötüye kullanması, hırsızlık yapması, meslek sırlarını açıklaması gibi doğruluk ve bağlılığa aykırı davranışlarda bulunduğu iddiasıyla iş sözleşmesinin sona erdirilmesini ifade eder.
Bu kod, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendiyle ilişkilidir.
Ancak işverenin bu kodu kullanması, ileri sürdüğü suçlama veya davranışın gerçekleştiğini kendiliğinden kanıtlamaz.
Kod 46 ile İşten Çıkarılan İşçi Tazminat Alabilir mi?
Evet. İşveren tarafından ileri sürülen haklı fesih nedeninin ispatlanamaması veya fesih işleminin hukuka aykırı olması durumunda işçi, diğer yasal koşulların da bulunması şartıyla kıdem ve ihbar tazminatı talep edebilir.
İşverenin yalnızca SGK çıkış bildirgesine kod 46 yazması yeterli değildir.
Örneğin işçinin hırsızlık yaptığı iddiasıyla işten çıkarılması durumunda, işverenin iddiasını somut delillerle ortaya koyması gerekir.
İddianın ispatlanamaması hâlinde fesih işleminin hukuki niteliği değişebilir ve işçinin tazminat hakları doğabilir.
İşveren Kod 46 ile İşten Çıkarmayı Nasıl İspatlar?
İşverenin haklı fesih savunması, olayın niteliğine uygun delillerle değerlendirilir.
Bu kapsamda mahkeme;
- İşyerindeki kamera kayıtlarını,
- İşveren tarafından düzenlenen tutanakları,
- Tanık beyanlarını,
- Elektronik yazışmaları,
- İşyerindeki inceleme ve denetim kayıtlarını,
- İşçinin savunmasını,
- Olayın gerçekleşme biçimini
birlikte değerlendirebilir.
İşveren tarafından tek taraflı hazırlanan bir tutanak, içeriğinin doğruluğu tartışmalı olduğunda tek başına haklı feshi kanıtlamayabilir.
Bununla birlikte işverenin her durumda kamera kaydı veya birden fazla tanık sunması gerektiği şeklinde genel bir kural bulunmamaktadır.
Önemli olan, haklı fesih nedeninin hukuken yeterli delillerle ispatlanmasıdır.
Kod 46 ile İşten Çıkarıldım, Ne Yapmalıyım?
Öncelikle işten çıkarılmanıza ilişkin belgeleri ve olayla ilgili delilleri korumalısınız.
İşverenin fesih bildirimini, varsa savunma istemini, tutanakları, maaş bordrolarını ve iş sözleşmesini incelemek önemlidir.
İşverenin ileri sürdüğü olayın gerçekten yaşanıp yaşanmadığı ve olayın haklı fesih ağırlığında olup olmadığı değerlendirilmelidir.
Ayrıca İş Kanunu’nun 26. maddesinde düzenlenen hak düşürücü sürelerin somut olay bakımından uygulanıp uygulanmadığı da incelenmelidir.
Haklı fesih koşulları oluşmamışsa işçi, kıdem ve ihbar tazminatı ile ödenmemiş diğer işçilik alacaklarını talep edebilir.
SGK Çıkış Kodu 46 Nasıl Değiştirilir?
SGK işten çıkış kodunun gerçeğe aykırı bildirilmesi hâlinde düzeltme gündeme gelebilir.
İşveren tarafından gerekli düzeltme işlemlerinin yapılması mümkün olabileceği gibi uyuşmazlığın niteliğine göre SGK nezdinde başvuru veya yargısal süreç gerekebilir.
Ancak yalnızca çıkış kodunun değiştirilmesine odaklanmak yeterli değildir.
İşçinin kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, işe iade ve diğer işçilik alacaklarına ilişkin haklarının ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Çıkış kodunun düzeltilmesi ile işçilik alacaklarının tahsili farklı hukuki sonuçlar doğurabilir.
Kod 46 ile İşten Çıkarılan İşçi İşe İade Davası Açabilir mi?
İş güvencesi kapsamındaki işçiler, kanuni koşulların bulunması durumunda işe iade talebinde bulunabilir.
Genel olarak;
- İşyerinde en az 30 işçi çalışması,
- İşçinin en az altı aylık kıdeminin bulunması,
- İş sözleşmesinin belirsiz süreli olması,
- İşçinin kanunda belirtilen işveren vekili istisnaları kapsamında bulunmaması
gibi koşullar değerlendirilir.
İşçinin iş güvencesi kapsamında bulunması ve işveren tarafından ileri sürülen fesih nedeninin hukuka uygun olmaması durumunda işe iade süreci gündeme gelebilir.
Önemli uyarı: İşe iade talebi bakımından fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulması gerekir.
Arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamaması durumunda son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde dava açılması gerekmektedir.
Bu sürelerin kaçırılması ciddi hak kayıplarına neden olabilir.
Kod 46 Nedeniyle Kıdem Tazminatı Davası Nasıl Açılır?
Kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinde doğrudan dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk sürecinin tamamlanması gerekir.
Arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamaması durumunda iş mahkemesinde dava açılabilir.
Dava kapsamında işverenin fesih gerekçesinin hukuka uygun olup olmadığı incelenir.
Haklı fesih savunmasının ispatlanamaması ve diğer yasal koşulların bulunması hâlinde işçinin kıdem ve ihbar tazminatına hükmedilebilir.
Kıdem ve ihbar tazminatı talepleri bakımından genel olarak beş yıllık zamanaşımı süresi uygulanır. Ancak somut olayın tarihi ve geçiş hükümleri ayrıca değerlendirilmelidir.
Kod 46 ile İşten Çıkarılan İşçi İşsizlik Maaşı Alabilir mi?
Kod 46, işsizlik ödeneğine hak kazanılmasını olumsuz etkileyebilen çıkış kodlarından biridir.
Ancak gerçekte haklı fesih koşullarının bulunmadığı durumlarda işten ayrılış nedeninin düzeltilmesi ve işsizlik ödeneğine ilişkin hakların yeniden değerlendirilmesi gündeme gelebilir.
İşsizlik ödeneği için gerekli prim ve diğer kanuni koşulların da sağlanması gerekir.
İŞKUR başvuru süreleri ayrıca takip edilmeli, işçilik alacaklarına ilişkin davanın sonuçlanması beklenerek hak kaybına neden olunmamalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
SGK çıkış kodu 46 olan işçi kesin olarak tazminatsız mı çıkarılır?
Hayır. İşverenin haklı fesih nedenini ispatlayamaması durumunda işçinin kıdem ve ihbar tazminatı hakkı doğabilir.
Kod 46 ile işten çıkarılan işçi dava açabilir mi?
Evet. Yasal koşulların bulunması hâlinde zorunlu arabuluculuk sürecinin ardından işçilik alacaklarına ilişkin dava açılabilir.
İşveren hiçbir delil göstermeden kod 46 ile çıkış yapabilir mi?
İşverenin SGK’ya kod bildirmesi ile fesih nedenini mahkemede ispatlaması farklı konulardır. Uyuşmazlık hâlinde işveren, dayandığı haklı fesih nedenini ispatlamak durumundadır.
Kod 46 sicilime işler mi?
Kod 46, SGK işten ayrılış kayıtlarında yer alır. Ancak adli sicil kaydı niteliğinde değildir. İşten ayrılış kaydının gerçeğe aykırı olması hâlinde düzeltme yolları değerlendirilebilir.
Kod 46 ile çıkarılan işçi manevi tazminat isteyebilir mi?
İşten çıkarılma sürecinde işçinin kişilik haklarının ihlal edilmesi gibi ek koşulların bulunması durumunda manevi tazminat talebi gündeme gelebilir. Her hukuka aykırı fesih kendiliğinden manevi tazminat hakkı doğurmaz.
Aydın’da Kod 46 ile İşten Çıkarılan İşçiler İçin Hukuki Destek
SGK çıkış kodu 46 ile işten çıkarılmanız, kıdem tazminatı hakkınızı kesin olarak kaybettiğiniz anlamına gelmez.
İşverenin ileri sürdüğü fesih nedeninin hukuka uygunluğu, mevcut deliller ve işçilik alacaklarınız birlikte değerlendirilmelidir.
Aydın merkezli Avukat Orçun Akbulut Hukuk Bürosu; Efeler, Kuşadası, Söke, Nazilli, Didim ve çevre ilçelerde iş hukuku uyuşmazlıkları kapsamında hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunmaktadır.
Kod 46 ile işten çıkarıldıysanız fesih belgelerinizin değerlendirilmesi, arabuluculuk sürecinin yürütülmesi ve tazminat taleplerinizin incelenmesi için hukuki destek alabilirsiniz.
Av. Orçun Akbulut
İletişim: www.orcunakbulut.av.tr
Bu makale genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her uyuşmazlık kendi koşulları çerçevesinde değerlendirilmelidir.