Üniversiteye giriş sınavına hazırlanırken cemaat dershanesine gitmiş olmak, yıllar sonra memuriyetten ihraç edilmek için yeterli midir? FETÖ/PDY ile bağlantılı olduğu sonradan belirlenen bir dershanede eğitim gören kişinin, bu nedenle örgütle iltisaklı veya irtibatlı olduğu kabul edilebilir mi?

Özellikle 2000–2013 yılları arasında FEM, Anafen ve benzeri dershanelerde eğitim gören kişilerin geçmiş öğrencilik kayıtları, bazı kamu görevinden çıkarma ve güvenlik soruşturması dosyalarında gündeme gelebilmektedir.

Ancak burada önemli bir hukuki ayrım bulunmaktadır.

Bir dershaneden eğitim hizmeti almak ile o dershanenin bağlı olduğu yapının örgütsel faaliyetlerine katılmak aynı şey değildir.

Dershaneye kayıt yaptırmak, sınava hazırlanmak, burs kazanmak veya eğitim ücreti ödemek tek başına kişinin örgütsel amaçla hareket ettiğini göstermez. Buna karşılık kişinin dershane üzerinden örgütsel faaliyetlere katıldığına ilişkin somut deliller bulunması farklı bir hukuki değerlendirmeyi gerektirebilir.

Bu yazıda cemaat dershanelerinde öğrencilik yapmanın memuriyete etkisini, Anayasa Mahkemesi kararlarını ve idari yargıda ileri sürülebilecek hukuki itirazları inceliyoruz.

Cemaat Dershanesine Gitmek Memuriyetten İhraç Nedeni midir?

Bir kamu görevlisinin geçmişte FETÖ/PDY ile bağlantılı olduğu belirtilen dershanede eğitim görmesi, her durumda kamu görevinden çıkarılmasını haklı kılmaz.

Dershaneler, faaliyet gösterdikleri dönemde öğrencilerin lise ve üniversite giriş sınavlarına hazırlanmak için yararlandıkları özel öğretim kurumlarıydı.

Bir öğrencinin dershaneyi tercih etmesinde eğitim başarısı, öğretmen kadrosu, sınav sonuçları, burs imkânları, dershanenin eve yakınlığı ve ailesinin ekonomik koşulları etkili olabilir.

Dolayısıyla kişinin yalnızca belirli bir dershaneye gitmiş olması, o kurumun arkasındaki yapının amaçlarını benimsediği anlamına gelmez.

Ancak idari yargıda kişinin dershaneyle ilişkisi yalnızca öğrenci kaydından ibaret değilse, diğer faaliyetler de değerlendirmeye alınabilir.

Örneğin dershane üzerinden öğrenci yönlendirdiği, örgütsel toplantılar organize ettiği veya örgüt adına görev üstlendiği somut delillerle belirlenen kişinin durumu farklıdır.

Anayasa Mahkemesinin İhsan Yalçın Kararı: Örgüt Okulunda Okumak Yeterli mi?

Anayasa Mahkemesinin 9 Ocak 2020 tarihli, 2017/8171 başvuru numaralı İhsan Yalçın kararı, FETÖ/PDY ile bağlantılı eğitim kurumlarında öğrenim görmenin hukuki niteliği bakımından önemlidir.

Kararda, kişinin örgütle bağlantılı bir okulda öğrenim görmesinin hangi koşullarda örgütsel faaliyet olarak değerlendirilebileceği incelenmiştir.

Anayasa Mahkemesi, yalnızca bu nitelikteki bir okulda eğitim görmenin, örgütsel ilişkiyi ortaya koyan başka olgular bulunmadan kuvvetli suç belirtisi kabul edilemeyeceğini değerlendirmiştir.

Mahkemenin yaklaşımında, eğitim ilişkisinin örgüte yardım etme, finansal destek sağlama veya örgütsel eğitimden yararlanma gibi amaçlarla kurulup kurulmadığı önem taşımaktadır.

Burada bir ayrım yapılmalıdır: İhsan Yalçın kararı ceza muhakemesi bağlamındaki kuvvetli suç belirtisine ilişkindir. Bu karar, bütün idari ihraç davalarında otomatik olarak göreve iade sonucunu doğurmaz.

Bununla birlikte sıradan eğitim faaliyetleri ile örgütsel amaç taşıyan davranışlar arasındaki ayrım bakımından önemli bir hukuki dayanak oluşturur.

Anayasa Mahkemesinin Ş.B. Kararı ve Eğitim Kurumları

Anayasa Mahkemesinin 1 Temmuz 2020 tarihli, 2017/30993 başvuru numaralı Ş.B. kararında da FETÖ/PDY ile bağlantılı eğitim kurumlarında öğrenim görmenin değerlendirilmesine ilişkin benzer ilkeler ele alınmıştır.

Bu kararlar birlikte değerlendirildiğinde, bir kişinin geçmişte belirli bir eğitim kurumuyla ilişki kurmuş olmasının tek başına örgütsel amaç taşıdığını göstermeyeceği anlaşılmaktadır.

Özellikle öğrencinin veya ailesinin eğitim hizmetinden yararlanma amacıyla hareket ettiği durumlarda, ilişkinin örgütsel niteliğinin ayrıca ortaya konulması gerekir.

Bununla birlikte ceza soruşturmasında uygulanan delil ölçütleri ile kamu görevinden çıkarma işlemlerindeki iltisak ve irtibat incelemesinin farklı olduğu unutulmamalıdır.

Çocuğunu Cemaat Dershanesine Gönderen Memur İhraç Edilebilir mi?

Bu konu yalnızca geçmişte dershaneye gitmiş kamu görevlilerini değil, çocuklarını cemaatle bağlantılı dershanelere göndermiş anne ve babaları da ilgilendirmektedir.

Örneğin bir memurun çocuğunu 2012 yılında Anafen Dershanesine göndermesi, tek başına örgütle iltisak veya irtibat bulunduğunu göstermeye yeterli midir?

Anayasa Mahkemesinin 2018/23712 başvuru numaralı kararında bu mesele değerlendirilmiştir.

Başvurucunun kızını 2012–2013 yıllarında Anafen Dershanesine göndermesi, hakkında ileri sürülen olgular arasında yer almıştır.

Başvurucu, dershane tercihinin örgütsel amaç taşımadığını, ekonomik gerekçelere dayandığını açıklamıştır.

Anayasa Mahkemesi, derece mahkemelerinin bu eğitim ilişkisinin örgüte yardım etme veya örgütsel eğitimden yararlanma amacı taşıdığını ortaya koyamadığını belirtmiştir.

Bu değerlendirme önemlidir.

Çünkü bir anne veya babanın çocuğuna eğitim hizmeti satın alması ile örgütsel amaçla faaliyet yürütmesi aynı hukuki davranış değildir.

Ancak kararın konusu ve uygulanan hukuki ölçütler dikkate alınmalı; farklı idari işlemler bakımından otomatik sonuç çıkarılmamalıdır.

Dershane Kayıtları FETÖ İltisak ve İrtibat Delili Olabilir mi?

İhraç veya güvenlik soruşturması dosyasında kişinin geçmişte belirli bir dershaneye kayıt yaptırdığı yönünde bilgi bulunabilir.

Ancak kayıt belgesi öncelikle kişinin o kurumdan eğitim hizmeti aldığını gösterir.

Bu belgeden doğrudan örgütsel faaliyet yürütüldüğü sonucuna ulaşılabilmesi için başka olguların bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.

Örneğin;

• Dershaneye hangi tarihte kayıt yaptırılmıştır?
• Kişi hangi sınava hazırlanmıştır?
• Eğitim hizmeti karşılığında ücret ödenmiş midir?
• Burs veya indirim uygulanmış mıdır?
• Dershane dışında örgütsel toplantılara katılım iddiası var mıdır?
• Kişinin örgütsel görev üstlendiğine ilişkin tanık veya belge bulunmakta mıdır?
• Dershane ilişkisi öğrencilik sonrasında devam etmiş midir?

Bu soruların cevapları, idarenin dayandığı kayıtların hukuki değerinin belirlenmesinde önem taşıyabilir.

FEM veya Anafen Dershanesine Gitmek Memuriyete Engel mi?

FEM, Anafen veya FETÖ/PDY ile bağlantılı olduğu belirtilen diğer dershanelerde eğitim görmek, kendiliğinden memuriyete engel teşkil eden genel bir yasak değildir.

Önemli olan kişinin bu kurumlarla kurduğu ilişkinin niteliğidir.

Örneğin 2008 yılında üniversite sınavına hazırlanmak için dershaneye giden bir öğrencinin durumu ile dershane üzerinden örgüt adına öğrenci temin ettiği veya örgütsel sorumluluk üstlendiği somut delillerle belirlenen kişinin durumu aynı değildir.

Bu nedenle yalnızca dershanenin adı veya sonradan kapatılmış olması üzerinden kişinin örgütsel bağlantısı bulunduğu sonucuna ulaşılması tartışmalıdır.

Cemaat Dershanesinden Burs Almak İhraç Nedeni midir?

Geçmişte bazı dershaneler başarılı öğrencilere ücretsiz eğitim veya indirimli kayıt imkânı sağlamaktaydı.

Bir öğrencinin sınav başarısı veya ailesinin ekonomik durumu nedeniyle burslu eğitim görmesi, tek başına örgütsel faaliyet yürüttüğünü göstermez.

Ancak bursun niteliği ve verilme koşulları somut olayda önem taşıyabilir.

Örneğin öğrenciye sınav başarısı nedeniyle indirim uygulanması ile örgütsel görev karşılığında mali menfaat sağlandığının ileri sürülmesi farklı değerlendirmeleri gerektirir.

İdarenin yalnızca burs kaydına dayanması hâlinde, bursun hangi amaçla verildiği ve örgütsel bağlantıya ilişkin başka deliller bulunup bulunmadığı incelenmelidir.

Dershane Ücreti Ödemek Örgüte Finansman Sağlamak Sayılır mı?

Bir dershaneye eğitim hizmeti karşılığında ücret ödemek ile örgüte bilerek ve isteyerek finansal destek sağlamak aynı değildir.

Öğrenci veya velinin eğitim hizmeti satın almak amacıyla yaptığı olağan ödeme, tek başına örgütsel finansman olarak nitelendirilemez.

Bununla birlikte eğitim hizmetinden bağımsız olarak örgütsel talimatla yapılan bağışlar, para toplama faaliyetleri veya başka mali işlemler bulunduğu ileri sürülüyorsa bunların niteliği ayrıca incelenmelidir.

Burada önemli olan ödemenin yalnızca kime yapıldığı değil, hangi amaçla ve hangi koşullarda gerçekleştirildiğidir.

Dershaneye Gitmek Güvenlik Soruşturmasını Olumsuz Etkiler mi?

7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu kapsamında yapılan değerlendirmelerde, kişinin geçmiş faaliyetlerine ilişkin bilgiler gündeme gelebilir.

Ancak geçmişte belirli bir dershanede eğitim görmüş olmak, her durumda güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanmasını haklı kılmaz.

İdarenin elde ettiği verilerin doğruluğu, somutluğu ve atanılacak görevle ilişkisi değerlendirilmelidir.

Örneğin yalnızca 2011 yılına ait dershane kaydına dayanılarak atama yapılmaması hâlinde, bu kaydın neden örgütle iltisak veya irtibatı gösterdiği ve başka delillerin bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.

Güvenlik soruşturması nedeniyle atanmama işlemi tesis edilmişse, işlemin niteliğine göre idari yargıda iptal davası gündeme gelebilir.

Dershanede Öğrenci Olmak ile Dershanede Örgütsel Görev Üstlenmek Arasındaki Fark

Bu ayrım, ihraç davalarında özellikle önemlidir.

Bir kişinin dershaneye öğrenci olarak kayıt yaptırması, sınavlara hazırlanması ve eğitim hizmetinden yararlanması olağan bir eğitim ilişkisidir.

Buna karşılık dershane aracılığıyla örgütsel toplantılar düzenlemek, öğrencileri örgüte yönlendirmek, talimat ilişkisi içerisinde bulunmak veya örgütsel sorumluluk üstlenmek farklı hukuki sonuçlar doğurabilir.

Ancak kişinin dershanede çalışmış olması da tek başına bütün dosyalarda örgütsel faaliyet yürüttüğünü göstermez.

Öğretmen, idari personel veya diğer çalışanlar bakımından iş ilişkisinin niteliği ve örgütsel faaliyet iddiaları ayrıca değerlendirilmelidir.

Tanık İfadesinde “Dershaneden Tanıyorum” Denilmesi Yeterli mi?

Bazı ihraç dosyalarında kişinin cemaat dershanesine gittiği veya dershanede belirli kişilerle tanıştığı tanık ifadeleri üzerinden ileri sürülmektedir.

Ancak bir tanığın kişiyi dershaneden tanıması, kendiliğinden örgütsel bağlantı bulunduğunu göstermez.

Tanığın hangi faaliyetleri doğrudan gözlemlediği, anlatımlarının somutluğu ve diğer delillerle desteklenip desteklenmediği önemlidir.

Anayasa Mahkemesinin 2026 yılında yayımlanan B.K. kararında da tanık ifadelerinin görgüye ve bilgiye dayanması, tutarlı olması ve ciddi, objektif olgularla desteklenmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Dolayısıyla yalnızca geçmişte aynı dershaneye gitmiş olmak veya belirli kişilerle tanışmak, her durumda kamu görevinden çıkarma tedbirini haklı kılacak bir örgütsel ilişkiyi ortaya koymaz.

Anayasa Mahkemesinin Eğitim Harcamalarına İlişkin 2025/24383 Başvurusu

Anayasa Mahkemesinin 2025/24383 başvuru numaralı kararında, başvurucunun çocuğunun FETÖ/PDY ile bağlantılı özel öğretim kurumunda eğitim görmesi ve bu nedenle yapılan ödemeler de değerlendirmeye konu olmuştur.

Mahkeme, somut dosyada eğitim kurumuna yapılan ödemenin ve bazı yayın aboneliklerinin iltisak ve irtibat bakımından ilgili ve yeterli gerekçe oluşturmadığını belirtmiştir.

Bu karar, eğitim hizmeti karşılığında yapılan olağan harcamaların örgütsel bağlantı iddiasıyla ilişkilendirilmesinde gerekçelendirme yükümlülüğünün önemini göstermektedir.

Ancak kararın bütün dershane ve okul ilişkilerini değerlendirme dışı bıraktığı söylenemez.

Önemli olan işlemin dayandığı olguların, somut kişi bakımından iltisak ve irtibatı ortaya koyabilecek nitelikte olup olmadığıdır.

Dershane Nedeniyle İhraç Edilen Memur Beraat Ederse Göreve Döner mi?

Geçmişte dershaneye gitme veya dershaneyle bağlantılı faaliyetler nedeniyle ceza soruşturması geçiren bir kişinin beraat etmesi, idari yargı bakımından önem taşıyabilir.

Ancak beraat kararı, kamu görevinden çıkarma işlemini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Ceza mahkemesi örgüt üyeliği suçunun unsurlarını değerlendirirken idare mahkemesi iltisak ve irtibat gerekçesiyle tesis edilen işlemin hukuka uygunluğunu inceler.

Bununla birlikte beraat kararında kişinin yalnızca eğitim hizmetinden yararlandığı veya örgütsel faaliyette bulunmadığı yönünde somut tespitler varsa bunlar idari yargılamada ileri sürülebilir.

Dershane Kaydı Nedeniyle İhraç Davası Reddedilen Memur Ne Yapmalı?

İhraç davasının reddedilmesi hâlinde öncelikle kararın hangi aşamada bulunduğu belirlenmelidir.

İlk derece mahkemesi kararına karşı kanuni şartların bulunması hâlinde istinaf yoluna başvurulabilir.

Bölge idare mahkemesi kararının temyize tabi olup olmadığı ise 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerine göre değerlendirilmelidir.

Karar kesinleşmişse Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru süresi ve koşulları ile varsa olağanüstü kanun yolları incelenmelidir.

2577 sayılı Kanun’un 53. maddesinde düzenlenen yargılamanın yenilenmesi, yalnızca kanunda belirtilen sebeplerin bulunması hâlinde mümkündür.

Başka bir kişinin benzer gerekçeyle açtığı davayı kazanması, kesinleşmiş bütün ihraç dosyalarının yeniden açılmasını sağlamaz.

Sık Sorulan Sorular

2010 yılında FEM Dershanesine gittim, memuriyetten ihraç edilir miyim?

Yalnızca geçmişte dershaneye gitmiş olmak, her durumda ihraç için yeterli değildir. Eğitim ilişkisinin niteliği ve başka örgütsel deliller bulunup bulunmadığı önemlidir.

Anafen Dershanesinde okumak memuriyete engel mi?

Anafen veya benzeri dershanelerde eğitim görmek kendiliğinden genel bir memuriyet yasağı oluşturmaz. Somut faaliyetler ayrıca değerlendirilir.

Cemaat dershanesinden burs almak FETÖ iltisak delili midir?

Başarı veya ekonomik ihtiyaç nedeniyle verilen olağan eğitim bursu, tek başına örgütsel bağlantıyı göstermez. Bursun niteliği ve diğer deliller önemlidir.

Dershane ücreti ödemek örgüte yardım etmek sayılır mı?

Eğitim hizmeti karşılığında yapılan olağan ödeme, tek başına örgüte bilerek yardım edildiğini göstermez.

Çocuğumu FETÖ dershanesine gönderdim, ihraç edilir miyim?

Çocuğun eğitim hizmetinden yararlanması tek başına her durumda ihraç gerekçesi değildir. Anayasa Mahkemesinin bu ayrımı ele alan kararları bulunmaktadır.

Dershane kaydı güvenlik soruşturmasında çıkar mı?

Geçmiş eğitim ilişkilerine dair bilgiler araştırma kapsamında gündeme gelebilir. Ancak bu bilgilerin hukuka uygun şekilde elde edilmesi ve değerlendirilmesi gerekir.

Dershaneye gittim ama örgütsel faaliyetim yok, dava açabilir miyim?

Hakkınızda dava konusu yapılabilecek bir idari işlem tesis edilmişse, işlemin niteliği ve süresine göre iptal davası gündeme gelebilir.

İhraç davam kesinleşti, yeni AYM kararlarından yararlanabilir miyim?

Yeni kararlar hukuki değerlendirmede önem taşıyabilir. Ancak kesinleşmiş davanın yeniden açılması için kanuni koşulların bulunması gerekir.

Sonuç: Dershanede Eğitim Görmek ile Örgütsel Faaliyet Aynı Değildir

Geçmişte FETÖ/PDY ile bağlantılı olduğu belirtilen bir dershanede eğitim görmek, tek başına kişinin örgütsel faaliyet yürüttüğünü göstermez.

Anayasa Mahkemesinin İhsan Yalçın ve Ş.B. kararları, eğitim kurumlarıyla kurulan olağan ilişkilerin örgütsel amaç taşıyan faaliyetlerden ayrılması gerektiğini ortaya koymaktadır.

Benzer şekilde Anayasa Mahkemesinin 2018/23712 ve 2025/24383 başvuru numaralı kararları da çocukların eğitim kurumlarına gönderilmesi ve eğitim hizmetleri için yapılan ödemelerin değerlendirilmesinde somut gerekçelerin önemine işaret etmektedir.

Bununla birlikte dershane aracılığıyla örgütsel görev üstlenildiğine veya örgütsel amaçla hareket edildiğine ilişkin somut delillerin bulunduğu dosyalarda farklı sonuçlar ortaya çıkabilir.

Önemli olan kişinin hangi dershaneye gittiği değil, o kurumla kurduğu ilişkinin hukuki niteliği ve hakkında bulunan delillerin bütünüdür.

Cemaat Dershanesi ve Memuriyetten İhraç Davalarında Hukuki Danışmanlık

Geçmişte cemaat dershanesinde eğitim görme, dershane kayıtları, eğitim bursları, güvenlik soruşturması ve FETÖ/PDY ile iltisak-irtibat gerekçesiyle kamu görevinden çıkarılma işlemlerinde dosyanın bütününün hukuki açıdan değerlendirilmesi önem taşımaktadır.

Av. Orçun Akbulut tarafından kamu görevinden çıkarma işlemleri, güvenlik soruşturması, memuriyete atanmama, idari işlemin iptali, istinaf, temyiz ve kesinleşmiş dosyalarda başvurulabilecek hukuki yollar konusunda danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunulmaktadır.

Somut hukuki durumunuzun değerlendirilmesi için büromuzla iletişime geçebilirsiniz.