Eşiniz tarafından sürekli aşağılanıyor, hakarete uğruyor veya tehdit ediliyor olabilirsiniz. Fiziksel şiddet bulunmasa bile evlilik içerisinde yaşanan bazı davranışlar, hukuken psikolojik şiddet niteliği taşıyabilir.
Peki, psikolojik şiddet nedeniyle boşanma davası açılabilir mi? Psikolojik şiddete uğrayan eş ne kadar manevi tazminat alabilir? WhatsApp mesajları ve tanık anlatımları delil olarak kullanılabilir mi?
Türk Medeni Kanunu’nun 174/2. maddesi kapsamında, boşanmaya sebep olan olaylar nedeniyle kişilik hakkı saldırıya uğrayan eşin, kanuni şartların gerçekleşmesi hâlinde manevi tazminat talep etmesi mümkündür.
1. Evlilikte Psikolojik Şiddet Nedir?
Psikolojik şiddet, kişinin duygusal bütünlüğünü ve kişilik haklarını hedef alan davranışlarla ortaya çıkabilir.
Evlilik içerisinde psikolojik şiddet olarak değerlendirilebilecek davranışlara şu örnekler verilebilir:
- Sürekli hakaret etmek
- Eşi ailesinin veya başkalarının yanında aşağılamak
- Tehdit etmek
- Sürekli küçük düşürücü ifadeler kullanmak
- Eşin kişilik haklarını zedeleyen sistematik baskı uygulamak
- Eşi korkutmaya veya iradesini baskı altına almaya yönelik davranışlarda bulunmak
Ancak eşler arasındaki her tartışma veya anlaşmazlık, hukuken psikolojik şiddet olarak kabul edilmez.
Davranışların niteliği, gerçekleşme biçimi ve somut olayın özellikleri değerlendirilmelidir.
2. Psikolojik Şiddet Boşanma Sebebi midir?
Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesi, evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle boşanmayı düzenlemektedir.
Psikolojik şiddet niteliğindeki davranışlar, somut olayın özelliklerine göre evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına neden olabilir.
Bu kapsamda eşin sürekli hakarete uğraması, tehdit edilmesi veya aşağılanması boşanma davasında ileri sürülebilecek vakıalar arasında yer alabilir.
Mahkeme, ileri sürülen olayların ispatlanıp ispatlanmadığını ve boşanma koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğini değerlendirir.
3. Psikolojik Şiddet Nedeniyle Manevi Tazminat Alınabilir mi?
Evet. Kanuni şartların gerçekleşmesi hâlinde psikolojik şiddet nedeniyle manevi tazminata hükmedilebilir.
Ancak boşanma sebebinin bulunması ile manevi tazminat koşullarının gerçekleşmesi birbirinden farklı hukuki değerlendirmelerdir.
Manevi tazminat bakımından boşanmaya sebep olan olayların kişilik hakkına saldırı oluşturması ve talepte bulunulan eşin kusurlu olması gerekir.
Ayrıca tarafların kusur durumları değerlendirilir.
Örneğin eşin sürekli olarak ağır hakaretlere maruz kalması veya sistematik biçimde aşağılanması, koşullarına göre manevi tazminat talebinin dayanağını oluşturabilir.
4. Psikolojik Şiddet Nasıl İspatlanır?
Psikolojik şiddet nedeniyle açılan boşanma davalarında ispat önemli bir konudur.
Fiziksel şiddetten farklı olarak psikolojik şiddetin her zaman görünür izler bırakmaması, delillerin değerlendirilmesini önemli hâle getirir.
Somut olayın özelliklerine göre kullanılabilecek deliller şunlardır:
- Hukuka uygun şekilde elde edilmiş WhatsApp mesajları
- SMS ve elektronik yazışmalar
- Tanık anlatımları
- Sosyal medya üzerinden gönderilen mesajlar
- Tehdit veya hakaret içerikli yazışmalar
- İlgili soruşturma ve dava dosyaları
- Hukuka uygun diğer belgeler
Her delilin ispat gücü somut olayın özelliklerine göre belirlenir.
Özellikle hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen kayıtların kullanılması ciddi hukuki sorunlara yol açabilir.
5. WhatsApp Mesajları Psikolojik Şiddet Delili Olur mu?
Eşin gönderdiği hakaret, tehdit veya aşağılama içerikli mesajlar, hukuka uygun şekilde elde edilmeleri hâlinde delil olarak değerlendirilebilir.
Ancak mesajların tek tek incelenmesi yeterli olmayabilir.
Yazışmaların bütünlüğü, tarafları, tarihleri ve olaylarla bağlantısı değerlendirilmelidir.
Özellikle mesajların bağlamından koparılmaması önemlidir.
6. Tanık Olmadan Psikolojik Şiddet İspatlanabilir mi?
Evet. Tanık bulunmaması, psikolojik şiddetin başka hukuka uygun delillerle ispatlanmasına engel değildir.
Elektronik yazışmalar, ilgili resmi kayıtlar ve diğer belgeler somut olayın koşullarına göre değerlendirilebilir.
Bununla birlikte yalnızca psikolojik şiddete uğrandığının ileri sürülmesi, iddianın ispatlandığı anlamına gelmez.
Dava açılmadan önce mevcut delillerin hukuki açıdan incelenmesi önemlidir.
7. Psikolojik Şiddet Nedeniyle Ne Kadar Manevi Tazminat Alınabilir?
Psikolojik şiddet nedeniyle manevi tazminat bakımından kanunda sabit bir miktar bulunmamaktadır.
Mahkeme, somut olayın özelliklerine göre uygun bir miktara hükmeder.
Bu değerlendirmede özellikle kişilik haklarına yönelik saldırının niteliği, tarafların kusurları, sosyal ve ekonomik koşulları ile hakkaniyet ilkesi önem taşır.
Dolayısıyla aynı türden davranışlar nedeniyle açılan iki farklı davada aynı miktarda tazminata hükmedilmesi zorunlu değildir.
Manevi tazminat, karşı tarafı cezalandırmak veya talepte bulunan kişiye sebepsiz zenginleşme sağlamak amacıyla belirlenmez.
8. Psikolojik Şiddet Nedeniyle Hem Boşanma Hem Koruma Kararı İstenebilir mi?
Evet. Kanuni koşulların bulunması hâlinde boşanma davasından ayrı olarak 6284 sayılı Kanun kapsamında koruyucu ve önleyici tedbirler gündeme gelebilir.
Şiddet tehdidi, hakaret veya psikolojik baskı gibi durumlarda somut olayın özelliklerine göre ilgili makamlara başvurulabilir.
Koruma tedbirleri ile boşanma davasındaki manevi tazminat talebi birbirinden farklı hukuki süreçlerdir.
Koruma kararı verilmiş olması, boşanma davasında otomatik olarak manevi tazminata hükmedileceği anlamına gelmez.
9. Psikolojik Şiddet Nedeniyle Manevi Tazminat Talebinde Zamanaşımı
Boşanmanın ferisi niteliğindeki manevi tazminat talepleri bakımından Türk Medeni Kanunu’nun 178. maddesi önem taşır.
Kanunda, evliliğin boşanma nedeniyle sona ermesinden doğan dava hakları için boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren bir yıllık zamanaşımı süresi öngörülmüştür.
Ancak boşanma davasında daha önce ileri sürülen talepler, kesinleşmiş hükümler ve somut olayın özellikleri ayrıca değerlendirilmelidir.
Boşanma dışındaki bağımsız haksız fiil iddiaları bakımından ise farklı hukuki hükümler gündeme gelebilir.
10. Sık Sorulan Sorular
Eşimin sürekli hakaret etmesi boşanma sebebi midir?
Somut olayın özelliklerine göre sürekli hakaret, evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına dayalı boşanma davasında ileri sürülebilir.
Psikolojik şiddet nedeniyle manevi tazminat alabilir miyim?
Kanuni şartların gerçekleşmesi ve ilgili olayların ispatlanması hâlinde manevi tazminat talep edilebilir.
Psikolojik şiddet için darp raporu gerekli mi?
Hayır. Psikolojik şiddetin ispatı yalnızca darp raporuna bağlı değildir.
Psikolojik şiddet nedeniyle boşanırken koruma kararı alabilir miyim?
6284 sayılı Kanun’un uygulanma koşullarının bulunması hâlinde ilgili koruyucu ve önleyici tedbirler talep edilebilir.
Psikolojik şiddet nedeniyle boşanmada erkek de manevi tazminat isteyebilir mi?
Evet. Manevi tazminat talebi bakımından kadın ve erkek eşler arasında kanuni bir ayrım bulunmamaktadır.
Aydın’da Psikolojik Şiddet Nedeniyle Boşanma ve Manevi Tazminat
Aydın, Efeler, Kuşadası, Söke, Nazilli ve Didim’de psikolojik şiddet nedeniyle boşanma davası açmayı düşünen kişilerin, mevcut delillerini ve hukuki seçeneklerini değerlendirmeleri önemlidir.
Özellikle hakaret, tehdit ve sistematik aşağılama iddialarının somut vakıalarla ortaya konulması, boşanma ve manevi tazminat taleplerinin değerlendirilmesi bakımından önem taşır.
Av. Orçun Akbulut
Aydın / Efeler
Hukuki danışmanlık hizmetleri ücrete tabidir.
Bu makale genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayın özelliklerine göre hukuki değerlendirme farklılık gösterebilir.