İş Yerinde Psikolojik Taciz (Mobbing) Nedir?
Mobbinge Uğrayan Çalışanlar Ne Yapmalı?
İş yerinde sistematik baskı, dışlama, küçültme veya yıldırma davranışlarıyla karşı karşıya kalıyorsanız, yalnız değilsiniz. Günümüzde pek çok çalışan, farkında olmadan iş yerinde psikolojik taciz (mobbing) mağduru oluyor. Üstelik çoğu kişi, yaşadıklarının hukuken “mobbing” sayılıp sayılmadığını veya hakkını nasıl arayacağını bilmiyor. Psikolojik Taciz (Mobbing) Nedir? sorusu ise her geçen gün daha fazla kişinin gündeminde yer alıyor.
Bu yazıda;
-
Mobbingin ne olduğu,
-
Hangi davranışların mobbing sayıldığı,
-
Mobbingin nasıl ispat edileceği,
-
Mobbing durumunda hangi hukuki yolların izlenebileceği
tüm yönleriyle ele alınmıştır.
İş Yerinde Psikolojik Taciz (Mobbing) Nedir?
Mobbing, bir çalışanın iş yerinde uzun süreli, kasıtlı ve sistematik şekilde psikolojik baskıya maruz bırakılmasıdır. Bu baskı; amir, işveren ya da aynı seviyedeki çalışanlar tarafından uygulanabilir.
Tek seferlik tartışmalar, anlık öfke patlamaları veya yönetimsel eleştiriler mobbing değildir. Ancak bu davranışlar sürekli hale gelmişse, artık hukuki anlamda mobbingten söz edilir.
Hangi Davranışlar Mobbing Sayılır?
Aşağıdaki davranışlar süreklilik arz ediyorsa, mobbing olarak değerlendirilir:
-
Sürekli azarlama, küçük düşürme, bağırma
-
Görmezden gelme, yok sayma, dışlama
-
Yetkinlik altında işler verilmesi
-
Anlamsız veya imkânsız görevler yüklenmesi
-
Sürekli performans baskısı ve tehdit
-
Dedikodu yayılması, itibar zedeleme
-
İzin kullanmasının engellenmesi
-
İşten çıkmaya zorlayıcı davranışlar
Önemli olan, bu eylemlerin tekil değil, sistematik olmasıdır.
Mobbing Nasıl İspat Edilir?
Mobbing davalarında en kritik konu ispat meselesidir. İddianın somut delillerle desteklenmesi gerekir.
Kullanılabilecek başlıca deliller şunlardır:
-
WhatsApp yazışmaları, e-postalar
-
Tanık beyanları (iş arkadaşları)
-
Performans değerlendirme kayıtları
-
Kamera kayıtları (hukuka uygun şekilde)
-
Psikolojik destek raporları
-
İş yeri iç yazışmaları
Her delil, hukuka uygun şekilde elde edilmiş olmalıdır. Aksi halde mahkeme tarafından dikkate alınmayabilir.
Mobbinge Uğrayan Çalışan Ne Yapmalı?
Mobbing mağduru çalışanların başvurabileceği yollar şunlardır:
1. İş Sözleşmesini Haklı Nedenle Fesih
Mobbing, işçiye haklı nedenle fesih hakkı tanır. Bu durumda çalışan;
-
Kıdem tazminatını talep edebilir.
2. Manevi Tazminat Davası
Kişilik hakları zedelenen çalışan, manevi tazminat talep edebilir.
3. İşçilik Alacakları Davası
Ücret, fazla mesai, izin gibi alacaklar ayrıca talep edilebilir.
4. Ceza Hukuku Yolları
Mobbing sürecinde hakaret, tehdit veya cinsel taciz varsa ceza soruşturması da gündeme gelebilir.
Mobbing Davalarında Zamanaşımı
Mobbing davalarında süreler, davanın türüne göre değişiklik gösterir. Bu nedenle sürecin başında hukuki destek alınması, hak kaybı yaşanmaması açısından son derece önemlidir.
İş Yerinde Mobbing Sessizce Katlanılması Gereken Bir Durum Değildir
Mobbing, çalışanın yalnızca iş hayatını değil; psikolojik sağlığını, sosyal yaşamını ve ailesini de olumsuz etkiler. “İşimi kaybetmeyeyim” düşüncesiyle susmak, sorunu ortadan kaldırmaz; aksine derinleştirir.
Haklarınızı bilmek ve doğru zamanda harekete geçmek, sürecin seyrini tamamen değiştirebilir.