KHK ile kamu görevinden çıkarılan birçok kişi, yıllarca devam eden hukuki mücadelenin sonunda aynı soruyla karşı karşıya kalmaktadır: KHK davasını kaybettim, idare mahkemesi reddetti, istinaftan da sonuç alamadım, Danıştay kararı onadı. Artık hiçbir hukuki yol kalmadı mı?

Bu soruya bütün dosyalar bakımından aynı cevabı vermek mümkün değildir.

Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna yapılan başvurunun reddedilmesi, ardından açılan iptal davasının kaybedilmesi ve kanun yollarının tüketilmesi, kamu görevinden çıkarma işleminin yargısal denetiminin büyük ölçüde tamamlandığını gösterir. Ancak bazı durumlarda kesinleşmiş idari yargı kararlarından sonra da hukuki başvuru imkânları gündeme gelebilir.

Burada önemli olan, daha önce ileri sürülen aynı iddiaları tekrar etmek değil, kesinleşmiş karardan sonra başvurulabilecek hukuki yolların şartlarını araştırmaktır.

Özellikle sonradan ortaya çıkan belgeler, ceza yargılamasındaki gelişmeler, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ve idari yargılamanın yenilenmesi sebepleri bakımından dosyanın yeniden değerlendirilmesi gerekebilir.

Ancak baştan belirtmek gerekir ki her yeni belge, her beraat kararı veya başka bir kişinin kazandığı dava, kesinleşmiş KHK davasının yeniden açılmasını sağlamaz.

1. KHK Davası Kesinleştiyse Artık Hiçbir Şey Yapılamaz mı?

İdari yargıda verilen bir kararın kesinleşmesi, olağan kanun yollarının artık kullanılamayacağı anlamına gelir.

KHK ile ihraç edilen bir kişinin idare mahkemesinde açtığı davanın reddedilmesi, bölge idare mahkemesinin kararı uygun bulması ve temyiz yolu açık olan dosyalarda Danıştayın da kararı onaması sonucunda yargılama kesinleşebilir.

Bununla birlikte kesinleşmiş bir mahkeme kararının bulunması, hukuk düzeninde hiçbir istisnai başvuru yolunun kalmadığı anlamına gelmez.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 53. maddesinde yargılamanın yenilenmesi düzenlenmiştir. Ayrıca olağan başvuru yollarının tüketilmesinden sonra, kanuni süre içerisinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılması mümkündür.

Anayasa Mahkemesi sürecinin ardından, gerekli şartlar mevcutsa Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvuru da gündeme gelebilir.

Ancak bu yolların her biri farklı şartlara ve sürelere tabidir.

Dolayısıyla önce dosyanın hangi aşamada kesinleştiği, son kararın ne zaman öğrenildiği ve daha önce hangi başvuruların yapıldığı belirlenmelidir.

2. Danıştay KHK Davasını Reddettiyse Yeniden Dava Açılabilir mi?

Danıştay tarafından onanan veya başka şekilde kesinleşen bir idari yargı kararından sonra aynı kamu görevinden çıkarma işleminin aynı hukuki ve maddi sebeplerle yeniden dava konusu yapılması, kesin hüküm engeliyle karşılaşabilir.

Kesin hüküm, hukuki güvenliğin ve yargı kararlarının bağlayıcılığının bir sonucudur.

Bu nedenle yalnızca önceki mahkemenin yanlış karar verdiğinin düşünülmesi, aynı davanın yeniden açılması için yeterli değildir.

Örneğin KHK ile ihraç edilen bir öğretmen, kamu görevinden çıkarma işleminin iptali için dava açmış ve bu dava kesinleşmişse, aynı ihraç işlemine karşı aynı iddialarla ikinci bir iptal davası açılması kural olarak mümkün değildir.

Buna karşılık kesinleşmiş karardan sonra kanunda öngörülen özel bir yargılamanın yenilenmesi sebebinin ortaya çıkması halinde farklı bir değerlendirme yapılabilir.

3. KHK Davasında Yargılamanın Yenilenmesi Mümkün mü?

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 53. maddesi, idari yargıda kesinleşmiş kararların belirli istisnai durumlarda yeniden incelenmesine imkân tanımaktadır.

Yargılamanın yenilenmesi, istinaf veya temyiz başvurusunun tekrarı değildir.

Mahkemenin önceki delilleri yanlış değerlendirdiğinin ileri sürülmesi veya farklı bir hukuki görüşün benimsenmesi tek başına yeterli olmaz.

Başvurunun İYUK’un 53. maddesinde sınırlı olarak sayılan nedenlerden birine dayanması gerekir.

KHK dosyaları bakımından özellikle sonradan elde edilen belgeler, karara esas alınan belgenin sahteliğinin ortaya çıkması, karara dayanak oluşturan bir mahkeme hükmünün ortadan kaldırılması ve ilgili dosya hakkında verilen AİHM ihlal kararları önem taşıyabilir.

Her bir sebebin kendine özgü koşulları bulunmaktadır.

4. Sonradan Ortaya Çıkan Yeni Delil KHK Davasını Yeniden Açtırır mı?

İYUK’un 53/1-a maddesine göre, zorlayıcı sebepler veya lehine karar verilen tarafın eylemi nedeniyle elde edilemeyen bir belgenin kararın verilmesinden sonra ele geçirilmesi, belirli koşullarda yargılamanın yenilenmesi sebebi oluşturabilir.

Ancak burada yalnızca yeni bir belgenin bulunması yeterli değildir.

Belgenin önceki yargılama sırasında neden elde edilemediği, uyuşmazlığın sonucunu etkileyebilecek nitelikte olup olmadığı ve kanunda belirtilen koşulları taşıyıp taşımadığı araştırılmalıdır.

Örneğin kamu görevinden çıkarma işlemine dayanak yapılan bir dijital kaydın güvenilirliğini doğrudan etkileyen ve önceki yargılama sırasında zorlayıcı nedenlerle elde edilemeyen bir belgenin sonradan ele geçirilmesi halinde, İYUK 53/1-a kapsamında değerlendirme yapılabilir.

Buna karşılık daha önce dosyada bulunan belgelerin yeniden yorumlanması veya başka bir kişinin davasında lehe karar verilmesi kendiliğinden yargılamanın yenilenmesi sebebi değildir.

Bu ayrım, başvurunun reddedilmemesi bakımından önemlidir.

5. FETÖ Davasından Sonradan Beraat Ettim, KHK Davam Yeniden Açılır mı?

Uygulamada sık karşılaşılan sorunlardan biri de idari davanın kesinleşmesinden sonra ceza mahkemesinde beraat kararı verilmesidir.

Örneğin kişi hakkında FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üyelik suçlamasıyla ceza davası açılmış, bu süreçte kamu görevinden çıkarılmış ve ihraç işleminin iptali için açtığı idari davayı kaybetmiş olabilir.

Daha sonra ceza mahkemesi beraat kararı vermişse bu gelişmenin idari yargı kararı üzerindeki etkisi ayrıca araştırılmalıdır.

Ancak beraat kararı verilmesi, kesinleşmiş idari yargı kararının kendiliğinden ortadan kalkması sonucunu doğurmaz.

Burada beraat kararının gerekçesi, önceki idari yargı kararının hangi delillere dayandığı ve ceza mahkemesinin hangi maddi olguları tespit ettiği önemlidir.

Özellikle idari yargı kararının doğrudan belirli bir ceza mahkemesi hükmüne dayanması ve bu hükmün sonradan kesinleşmiş başka bir kararla ortadan kaldırılması halinde İYUK 53/1-c maddesi kapsamında değerlendirme yapılabilir.

Nitekim Danıştay 2. Dairesinin 21.03.2024 tarihli, 2023/5492 Esas ve 2024/1840 Karar sayılı ilamında, idari yargı kararına dayanak alınan ceza hükmünün sonradan ortadan kaldırılmasının yargılamanın yenilenmesi bakımından hukuki etkisi incelenmiştir.

Bununla birlikte bu karar, her beraatin otomatik olarak KHK davasını yeniden açtıracağı anlamına gelmez.

6. AİHM Yalçınkaya Kararıyla Kesinleşmiş KHK Davası Açılabilir mi?

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Büyük Dairesinin 26 Eylül 2023 tarihli Yüksel Yalçınkaya/Türkiye kararı, özellikle ByLock deliline dayalı ceza mahkûmiyetleri bakımından önemli bir içtihattır.

Ancak bu kararın bütün KHK ihraç davalarında kendiliğinden yargılamanın yenilenmesi sebebi oluşturduğu düşüncesi doğru değildir.

İYUK’un 53/1-ı maddesi kapsamında yargılamanın yenilenmesi için ilgili hükmün Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin ihlali suretiyle verildiğinin AİHM tarafından kesinleşmiş kararla tespit edilmesi veya kanunda belirtilen diğer özel durumların bulunması gerekir.

Başka bir kişinin başvurusunda verilen ihlal kararına dayanılması, tek başına bu şartın gerçekleştiği anlamına gelmez.

Nitekim Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 25.06.2025 tarihli, 2024/3118 Esas ve 2025/1395 Karar sayılı kararında, Yalçınkaya kararına dayanılarak yapılan yargılamanın yenilenmesi başvurusu incelenmiş; başvurunun somutlaştırılmaması ve İYUK 53 kapsamında bir nedenin ortaya konulamaması nedeniyle istem kabul edilmemiştir.

Dolayısıyla Yalçınkaya kararının hukuki önemi ile kesinleşmiş idari yargı kararının yeniden açılabilmesi için aranan usul şartları birbirinden ayrılmalıdır.

7. KHK Davasında Anayasa Mahkemesine Başvuru Süresi Kaç Gün?

İdari yargıda olağan kanun yolları tüketildikten sonra temel hak ihlali iddiaları bakımından Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilir.

6216 sayılı Kanun’un 47. maddesi uyarınca bireysel başvurunun genel süresi, başvuru yollarının tüketildiği tarihten itibaren 30 gündür.

Sürenin başlangıcı ve hesabı somut dosyada nihai kararın öğrenilme şekline göre belirlenmelidir.

Bu nedenle son kararın yalnızca tarihi değil, kararın ne zaman tebliğ edildiği veya öğrenildiği de önem taşır.

Anayasa Mahkemesi, idare mahkemesinin yerine geçerek bütün delilleri yeniden değerlendiren olağan bir temyiz mercii değildir.

Bireysel başvuruda temel hak ihlalinin ortaya konulması gerekir.

KHK dosyalarında gerekçeli karar hakkı, adil yargılanma hakkı, masumiyet karinesi, özel hayata saygı hakkı ve somut olayın özelliklerine göre diğer anayasal güvenceler gündeme gelebilir.

Ancak her KHK uyuşmazlığında bu hakların mutlaka ihlal edildiği ileri sürülemez.

8. Anayasa Mahkemesi Başvurusunu da Reddettiyse Ne Yapılabilir?

Anayasa Mahkemesi tarafından bireysel başvurunun kabul edilemez bulunması veya ihlal olmadığına karar verilmesi halinde, gerekli koşulların bulunması durumunda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvuru değerlendirilebilir.

AİHM’e bireysel başvuruda genel süre, iç hukuk yollarının tüketilmesinden itibaren dört aydır.

Bununla birlikte başvurunun kabul edilebilirliği yalnızca süreye bağlı değildir.

İleri sürülen şikâyetin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında bulunması, iç hukuk yollarının usulüne uygun biçimde tüketilmiş olması ve diğer kabul edilebilirlik şartlarının sağlanması gerekir.

Ayrıca daha önce usulüne uygun şekilde tüketilmeyen veya süresi kaçırılan bir iç hukuk yolunun sonradan yapılan başvurularla kendiliğinden yeniden açılması mümkün değildir.

9. Anayasa Mahkemesi veya AİHM Başvuru Süresi Geçtiyse Ne Olur?

Kesinleşmiş bir idari yargı kararına karşı bireysel başvuru süresinin geçirilmesi ciddi hukuki sonuçlar doğurur.

Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda genel süre 30 gündür. Haklı mazeret nedeniyle süresinde başvurulamaması halinde kanunda öngörülen özel şartlar kapsamında mazeretin kalkmasından itibaren 15 günlük başvuru imkânı bulunabilir.

Ancak bu istisna, süresi geçmiş her dosyada uygulanabilecek genel bir ek süre değildir.

Benzer şekilde AİHM başvuru süresinin geçirilmesi de başvurunun kabul edilemez bulunmasına neden olabilir.

Bu nedenle yıllar önce kesinleşmiş bir KHK davasında öncelikle süreler ve daha önce yapılan başvurular incelenmelidir.

Yeni bir idari başvuru yapılması, geçmişte kaçırılmış Anayasa Mahkemesi veya AİHM başvuru sürelerini kendiliğinden yeniden başlatmaz.

10. KHK Davasında Yargılamanın Yenilenmesi Başvuru Süresi Ne Kadar?

İYUK’un 53. maddesinde yargılamanın yenilenmesi bakımından farklı süreler öngörülmüştür.

Genel olarak maddede düzenlenen nedenlerin önemli bir bölümü için 60 günlük süre uygulanır.

Aynı konuda birbirine aykırı karar verilmesine ilişkin özel neden bakımından 10 yıllık, AİHM kararına dayanan özel neden bakımından ise 1 yıllık süre düzenlenmiştir.

Bu sürelerin başlangıcı, dayanılan yargılamanın yenilenmesi nedeninin başvurucu yönünden gerçekleştiği tarihe göre değerlendirilmelidir.

Dolayısıyla yalnızca idari davanın kesinleşme tarihine bakılarak her durumda başvuru süresinin geçtiği veya geçmediği söylenemez.

Örneğin kanunda belirtilen şartları taşıyan bir belgenin sonradan ele geçirilmesi halinde süre hesabı, bu hukuki nedenin gerçekleştiği tarihle bağlantılıdır.

Bu sebeple başvuru yapılmadan önce yeni belgenin niteliği ve elde edilme tarihi belirlenmelidir.

11. KHK İhracına Dayanak Yapılan Garson SD Kart veya ByLock Verileri Hatalıysa Ne Yapılır?

Özellikle emniyet personelinin kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin dosyalarda Garson kod adlı gizli tanıktan elde edilen dijital veriler ve çeşitli kodlamalar gündeme gelmektedir.

Bazı dosyalarda ise ByLock kullanımı, ankesörlü telefon görüşmeleri, tanık ifadeleri veya diğer dijital kayıtlar idari işlemin gerekçeleri arasında bulunmaktadır.

Bu delillerin hukuki niteliği ve güvenilirliği, idari yargılama sırasında değerlendirilmiş olabilir.

Ancak kesinleşmiş bir davadan sonra aynı delillerin hatalı olduğunun ileri sürülmesi, tek başına yeni bir dava açma hakkı doğurmaz.

Önemli olan, ortaya çıkan yeni gelişmenin İYUK 53 kapsamında yargılamanın yenilenmesi nedeni oluşturup oluşturmadığıdır.

Örneğin karara esas alınan bir belgenin sahteliğinin kanunda aranan biçimde ortaya konulması ile kişinin yalnızca belgenin yanlış değerlendirildiğini düşünmesi farklı hukuki durumlardır.

Bu nedenle dijital delile ilişkin teknik itirazların, önceki yargılamada ileri sürülen savunmalarla karşılaştırılması gerekir.

12. Danıştay Başka Bir KHK Dosyasında Göreve İade Kararı Verdiyse Benim Davam da Açılır mı?

Danıştayın benzer olaylarda verdiği kararlar, hukuki değerlendirme bakımından önemlidir.

Özellikle aynı tür delillerin kullanıldığı veya benzer idari gerekçelere dayanılan uyuşmazlıklarda Danıştay içtihatları savunmaya katkı sağlayabilir.

Ancak başka bir kişinin açtığı davada göreve iade kararı verilmesi, daha önce kesinleşmiş olan bütün KHK davalarının yeniden açılmasını sağlamaz.

Mahkeme kararlarının somut olayın özelliklerine göre değerlendirilmesi gerekir.

Bir kararın emsal niteliğinde olması ile İYUK 53 kapsamında yargılamanın yenilenmesi nedeni oluşturması farklı konulardır.

Dolayısıyla lehe Danıştay kararının bulunması, tek başına kesin hükmü ortadan kaldırmaz.

13. Kesinleşmiş KHK Davasından Sonra İdareye Yeniden Başvurulabilir mi?

Bazı kişiler, idari davalarını kaybettikten sonra ilgili bakanlığa veya kamu kurumuna yeniden göreve alınma talebiyle başvurmaktadır.

Ancak burada önemli bir hukuki sorun bulunmaktadır.

Daha önce kesinleşmiş olan kamu görevinden çıkarma işleminin aynı nedenlerle yeniden değerlendirilmesinin istenmesi, geçmişte kaçırılmış dava açma sürelerini kendiliğinden canlandırmaz.

İYUK’un 10. maddesi kapsamında yeni bir işlem tesis edilmesi talep edilebilse de idarenin vereceği cevabın dava konusu yapılabilecek yeni ve kesin bir işlem niteliğinde olup olmadığı ayrıca incelenmelidir.

Bu nedenle idareye yapılan her başvurunun ardından yeniden iptal davası açılabileceği düşüncesi doğru değildir.

Yeni başvurunun hukuki sonuç doğurabilmesi için başvurunun dayanağı, ortaya çıkan yeni hukuki durum ve kesin hükmün etkisi birlikte değerlendirilmelidir.

14. KHK Davasını Kaybeden Kişi Hangi Belgelerle Hukuki İnceleme Yaptırmalıdır?

Kesinleşmiş bir KHK dosyasında yeni bir başvuru imkânı bulunup bulunmadığının belirlenebilmesi için yalnızca son mahkeme kararının incelenmesi yeterli değildir.

OHAL Komisyonu kararı, ilk derece idare mahkemesinin gerekçeli kararı, istinaf kararı, varsa Danıştay kararı ve önceki dava dilekçeleri birlikte değerlendirilmelidir.

Ayrıca ceza soruşturması veya kovuşturması bulunuyorsa bu dosyalardaki kararlar ve önemli deliller de incelenmelidir.

Özellikle sonradan verilen beraat kararları, yeni ortaya çıkan belgeler ve teknik incelemeler varsa bunların tarihleri ve önceki idari yargı kararlarıyla bağlantısı araştırılmalıdır.

Buradaki temel soru, önceki yargılamada hangi iddiaların ileri sürüldüğü ve bugün bunlardan farklı olarak hangi yeni hukuki nedenin mevcut olduğudur.

Bu ayrım yapılmadan hazırlanacak başvuruların kesin hüküm, süre veya yargılamanın yenilenmesi şartlarının bulunmaması nedeniyle reddedilmesi mümkündür.

15. Sonuç: KHK Davasını Kaybetmek Her Durumda Bütün Hukuki İmkânların Bittiği Anlamına Gelmez

KHK ile kamu görevinden çıkarılan ve idari yargıdaki bütün olağan kanun yollarını tüketen kişiler bakımından hukuki durumun dikkatle incelenmesi gerekir.

Kesinleşmiş bir idari yargı kararının bulunması önemli bir engeldir. Ancak kanunda öngörülen istisnai şartların gerçekleşmesi halinde yargılamanın yenilenmesi veya süresi içerisinde bireysel başvuru yapılması gündeme gelebilir.

Özellikle sonradan ortaya çıkan belgeler, ceza yargılamasındaki gelişmeler, karara esas alınan delillerin hukuki niteliği ve AİHM kararlarının somut dosyayla bağlantısı ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Bununla birlikte her beraat kararı, her yeni belge veya her lehe emsal karar, kesinleşmiş KHK davasının yeniden açılmasını sağlamaz.

Bu nedenle daha önce kaybedilmiş bir KHK davasında öncelikle kararların tamamının, kesinleşme tarihlerinin, başvuru sürelerinin ve ileri sürülebilecek yeni hukuki nedenlerin incelenmesi gerekir.

Av. Orçun Akbulut

Aydın merkezli olarak KHK ile kamu görevinden çıkarma işlemleri, FETÖ/PDY yargılamaları, ByLock ve Garson SD kart delilleri, idari yargı uyuşmazlıkları ve olağanüstü başvuru yolları alanlarında hukuki çalışma yürütmektedir.