FETÖ/PDY yargılamalarında mahkûmiyet kararının kesinleşmiş olması, dosyanın hiçbir koşulda yeniden ele alınamayacağı anlamına gelmez. Özellikle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin Yüksel Yalçınkaya/Türkiye kararı ve bu yaklaşımın devamı niteliğindeki Demirhan ve Diğerleri/Türkiye kararı, ByLock deliline dayalı kesinleşmiş mahkûmiyetler bakımından yeniden yargılama tartışmasını daha da önemli hale getirmiştir.
Ancak burada önemli bir ayrım yapılmalıdır: Her FETÖ/PDY mahkûmiyeti kendiliğinden yeniden yargılama sebebi oluşturmaz. Dosyadaki delillerin niteliği, mahkûmiyet gerekçesi, ByLock tespitinin hüküm içerisindeki ağırlığı, diğer deliller ve daha önce tüketilmiş kanun yolları birlikte değerlendirilmelidir.
Bu nedenle kesinleşmiş bir FETÖ/PDY dosyasında ilk soru “Yalçınkaya kararı bana da uygulanır mı?” değil, “Benim mahkûmiyetimin dayandığı delil yapısı Yalçınkaya ve sonrasındaki AİHM içtihadıyla ne ölçüde örtüşüyor?”olmalıdır.
Yüksel Yalçınkaya Kararı Neden Önemli?
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Büyük Dairesinin Yüksel Yalçınkaya/Türkiye kararı, FETÖ/PDY üyeliği yargılamalarında özellikle ByLock delilinin değerlendirilmesi bakımından önemli sonuçlar doğurmuştur.
AİHM’in yaklaşımında tartışmanın merkezinde yalnızca bir kişinin ByLock kullanıp kullanmadığı bulunmamaktadır. Asıl mesele, ByLock kullanımından hareketle silahlı terör örgütüne üyelik suçunun maddi ve manevi unsurlarının otomatik biçimde gerçekleşmiş kabul edilip edilemeyeceğidir.
Bu ayrım kesinleşmiş dosyaların incelenmesinde son derece önemlidir.
Bir mahkûmiyet kararında ByLock tespiti yalnızca delillerden biri olarak mı değerlendirilmiştir?
Yoksa mahkeme esas itibarıyla ByLock kullanımından hareket ederek kişinin örgüt üyeliğini mi kabul etmiştir?
Dosyanın yeniden yargılama açısından değerlendirilmesinde bu sorunun cevabı belirleyici olabilir.
2025 Demirhan Kararı Ne Getirdi?
Yalçınkaya kararından sonraki en önemli gelişmelerden biri Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 22 Temmuz 2025 tarihli Demirhan ve Diğerleri/Türkiye kararıdır.
Karar 239 başvurucuyu kapsamaktadır.
AİHM, bu dosyalarda Yalçınkaya kararında ortaya koyduğu temel yaklaşımdan ayrılmasını gerektirecek bir durum bulunmadığı sonucuna ulaşmış; Sözleşme’nin 7. maddesi ile adil yargılanma hakkını düzenleyen 6/1. maddesi yönünden ihlal tespit etmiştir.
Bu kararın önemi yalnızca 239 kişi hakkında verilmiş olmasından kaynaklanmamaktadır.
Karar, Yalçınkaya’nın tek bir dosyaya özgü ve izole bir değerlendirme olarak kalmadığını göstermesi bakımından önem taşımaktadır.
AİHM özellikle ByLock kullanımının kategorik biçimde örgüt üyeliğinin bütün unsurlarını ortaya koyduğu kabulüne yönelik değerlendirmesini sürdürmüştür.
Demirhan Kararı Kesinleşti mi?
Evet.
Demirhan ve Diğerleri/Türkiye kararı 22 Temmuz 2025 tarihinde verilmiş ve 3 Kasım 2025 tarihinde kesinleşmiştir.
Dolayısıyla 2026 yılı itibarıyla kesinleşmiş FETÖ/PDY dosyaları incelenirken yalnızca Yüksel Yalçınkaya kararının değil, Yalçınkaya sonrasında verilen Demirhan kararının da değerlendirilmesi gerekir.
ByLock Bulunan Her Dosyada Yeniden Yargılama Mümkün mü?
Hayır.
Bu konuda “ByLock varsa bütün cezalar bozulacak” şeklinde genel bir sonuca varılması hukuken doğru değildir.
Her dosyanın kendi delil yapısı bulunmaktadır.
Örneğin bir dosyada;
- ByLock tespiti,
- ByLock içerikleri,
- CGNAT ve HTS kayıtları,
- tanık veya itirafçı beyanları,
- Bank Asya hesap hareketleri,
- sendika veya dernek üyeliği,
- örgütsel toplantı iddiası,
- örgütsel görev veya hiyerarşik konum iddiası
birlikte bulunabilir.
Başka bir dosyada ise mahkûmiyetin esas ağırlığını yalnızca ByLock tespiti oluşturabilir.
Dolayısıyla iki dosyada da “ByLock var” denilmesi, hukuki durumlarının aynı olduğu anlamına gelmez.
Kesinleşmiş FETÖ Dosyası Yeniden Açılabilir mi?
Ceza Muhakemesi Kanunu, kesinleşmiş hükümlere karşı belirli şartlar altında olağanüstü kanun yollarına başvurulmasına imkân tanımaktadır.
Bunlardan biri yargılamanın yenilenmesidir.
CMK’nın 311. maddesinde hükümlü lehine yargılamanın yenilenmesine ilişkin nedenler düzenlenmiştir.
Özellikle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından verilen ihlal kararlarının ardından CMK m.311/1-f kapsamında yeniden yargılama gündeme gelebilmektedir.
Ancak burada kritik bir nokta vardır:
AİHM’in başka bir kişi hakkında verdiği kararın varlığı ile kişinin kendi dosyası hakkında verilmiş bir AİHM ihlal kararının hukuki sonuçları aynı değildir.
Bu nedenle başvurunun hangi hukuki sebebe dayandırılacağı dosya özelinde belirlenmelidir.
AİHM Demirhan Kararında Yeniden Yargılama Konusunda Ne Dedi?
Demirhan kararının en dikkat çekici bölümlerinden biri giderim konusundaki değerlendirmedir.
AİHM, ilgili başvurucuların CMK m.311/1-f kapsamında iç hukukta yargılamanın yeniden açılmasını talep edebileceklerini belirtmiş ve talep edilmesi halinde yeniden yargılamanın, tespit edilen ihlaller bakımından ilke olarak en uygun giderim biçimi olduğunu değerlendirmiştir.
Bu nedenle Demirhan kararı yalnızca teorik bir insan hakları kararı olarak görülmemelidir.
Kararın kesinleşmiş ceza dosyalarının geleceği bakımından da önemli sonuçları bulunmaktadır.
Yalçınkaya Kararı Her FETÖ Dosyasını Etkiler mi?
Her dosyayı aynı şekilde etkilemez.
Örneğin mahkûmiyetin merkezinde ByLock bulunan bir dosya ile örgüt içerisinde hiyerarşik görev yürütüldüğüne ilişkin çok sayıda bağımsız delilin bulunduğu başka bir dosyanın aynı hukuki değerlendirmeye tabi tutulması mümkün değildir.
Bu nedenle dosya incelemesinde öncelikle gerekçeli karar okunmalıdır.
Ardından Yargıtay veya bölge adliye mahkemesi kararı, ByLock tespit ve değerlendirme tutanağı, CGNAT kayıtları, ByLock ID bilgileri, mesaj içerikleri, tanık anlatımları ve mahkûmiyete esas alınan diğer deliller ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Bank Asya, Sendika ve Dernek Üyeliği Bulunması Durumu Değiştirir mi?
Bu tür delillerin bulunması otomatik olarak yeniden yargılama yolunu kapatmadığı gibi, bunların bulunmaması da otomatik olarak yeniden yargılama sonucunu doğurmaz.
Önemli olan mahkemenin her bir delile hangi anlamı yüklediği ve örgüt üyeliği suçunun unsurlarının somut olay bakımından nasıl gerekçelendirildiğidir.
Özellikle mahkûmiyet kararındaki delillerin ayrı ayrı değil, bir bütün olarak incelenmesi gerekir.
FETÖ Dosyasında Yeniden Yargılama İncelemesi Nasıl Yapılmalı?
Kesinleşmiş bir dosyada yeniden yargılama ihtimalinin değerlendirilmesi için yalnızca gerekçeli kararın son sayfasına bakılması yeterli değildir.
Sağlıklı bir hukuki değerlendirmede en azından;
gerekçeli karar, istinaf kararı, Yargıtay kararı, kesinleşme şerhi, ByLock tespit ve değerlendirme tutanakları, CGNAT kayıtları, HTS kayıtları, tanık ve itirafçı beyanları ile varsa Anayasa Mahkemesi ve AİHM başvurularının birlikte incelenmesi gerekir.
Böylelikle mahkûmiyetin hangi delil veya deliller üzerine kurulduğu ortaya çıkarılabilir.
Yeniden Yargılama Başvurusu Beraat Anlamına Gelir mi?
Hayır.
Yargılamanın yenilenmesi talebinin kabul edilmesi ile kişinin doğrudan beraat etmesi birbirinden farklı hukuki sonuçlardır.
Öncelikle yeniden yargılama şartlarının bulunup bulunmadığı değerlendirilir.
Yargılamanın yeniden yapılmasına karar verilmesi halinde ise mahkeme dosyadaki delilleri ve yeni hukuki durumu değerlendirerek sonucuna göre karar verir.
Bu nedenle henüz dosya incelenmeden “kesin beraat”, “ceza mutlaka bozulur” veya “Yalçınkaya kararı herkese uygulanır” şeklindeki değerlendirmelere ihtiyatla yaklaşılmalıdır.
Dosyanız Yalçınkaya ve Demirhan Kararlarından Etkileniyor Olabilir mi?
Özellikle kesinleşmiş mahkûmiyetin temelinde ByLock kullanımının bulunduğu dosyalarda Yüksel Yalçınkaya ve Demirhan kararlarının dosyaya etkisinin ayrıca incelenmesi önem taşımaktadır.
Burada kişinin hangi meslek grubunda olduğu veya hangi şehirde yargılandığından ziyade mahkûmiyet kararının hangi deliller ve hangi hukuki gerekçe üzerine kurulduğu önemlidir.
Bu nedenle FETÖ/PDY dosyalarında yeniden yargılama değerlendirmesi standart bir dilekçe üzerinden değil, dosyanın kendi delil yapısı üzerinden yapılmalıdır.
Kesinleşmiş FETÖ/PDY Dosyanızın Yeniden Yargılama Açısından İncelenmesi
Kesinleşmiş bir FETÖ/PDY mahkûmiyetiniz veya bir yakınınıza ait kesinleşmiş bir dosya bulunuyorsa; öncelikle dosyanın Yüksel Yalçınkaya ve Demirhan kararları ile CMK’nın olağanüstü kanun yollarına ilişkin hükümleri bakımından incelenmesi gerekir.
Özellikle mahkûmiyetin ByLock, CGNAT kayıtları, Bank Asya, sendika/dernek üyeliği veya tanık beyanlarına dayanması halinde, her delilin hüküm içerisindeki ağırlığı ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Av. Orçun Akbulut Hukuk Bürosu tarafından FETÖ/PDY ve terör suçlarına ilişkin kesinleşmiş ceza dosyaları; yeniden yargılama ve olağanüstü kanun yolları bakımından dosya özelinde değerlendirilmektedir.
Hukuki değerlendirme yapılabilmesi için gerekçeli karar, istinaf/Yargıtay kararları ve mevcut delil belgelerinin incelenmesi gerekmektedir.
Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her ceza dosyasının hukuki ve maddi özellikleri farklı olduğundan, içerikteki açıklamalar belirli bir dosya bakımından sonuç garantisi veya hukuki görüş niteliğinde değildir.
Sık Sorulan Sorular
Yalçınkaya kararından sonra FETÖ davaları yeniden görülür mü?
Her dosya otomatik olarak yeniden görülmez. Mahkûmiyetin dayandığı deliller ve başvurulabilecek hukuki yol somut dosya bakımından değerlendirilmelidir.
Sadece ByLock nedeniyle ceza aldıysam yeniden yargılama isteyebilir miyim?
ByLock’un mahkûmiyetteki ağırlığı önemli bir değerlendirme konusudur. Ancak yeniden yargılama imkânı yalnızca “ByLock var/yok” şeklinde belirlenemez.
Demirhan kararı kesinleşti mi?
Demirhan ve Diğerleri/Türkiye kararı 22 Temmuz 2025 tarihinde verilmiş ve 3 Kasım 2025 tarihinde kesinleşmiştir.
Yeniden yargılama kabul edilirse doğrudan beraat edilir mi?
Hayır. Yeniden yargılama ile beraat farklı hukuki aşamalardır. Yeniden yapılan yargılama sonucunda mahkeme somut dosyaya göre karar verir.
Bank Asya hesabı olanlar Yalçınkaya kararından yararlanabilir mi?
Bank Asya hesap hareketlerinin bulunması tek başına sorunun cevabını belirlemez. Mahkûmiyet gerekçesinde bu delile hangi anlamın yüklendiği ve diğer delillerle ilişkisi incelenmelidir.
Kesinleşmiş FETÖ dosyasında hangi belgeler incelenmelidir?
Gerekçeli karar, istinaf ve Yargıtay kararları, kesinleşme bilgileri, ByLock belgeleri, CGNAT ve HTS kayıtları, tanık beyanları ve dosyadaki diğer mahkûmiyet delilleri birlikte incelenmelidir.