Bir şirkete mal sattınız, hizmet verdiniz, fatura kestiniz veya çek aldınız. Ancak şirketin konkordato ilan ettiğini öğrendiğinizde alacak bildirim süresinin geçtiğini fark ettiniz. Şimdi de alacağınızın tamamen kaybolup kaybolmadığını merak ediyorsunuz.

Konkordato alacak bildirim süresinin kaçırılması, alacağın kendiliğinden ortadan kalktığı anlamına gelmez. Ancak alacaklının konkordato sürecine katılmasını, alacağının dikkate alınmasını ve ödeme haklarını kullanmasını etkileyen önemli sonuçlar doğurabilir.

Özellikle konkordato ilan eden şirketlerden yüksek tutarda alacağı bulunan tedarikçiler, taşeronlar, esnaflar ve ticari işletmeler bakımından bu sürenin kaçırılması ciddi hukuki sorunlara yol açabilmektedir.

Bu yazımızda konkordatoda 15 günlük alacak bildirim süresini, sürenin kaçırılmasının sonuçlarını, alacağı kabul edilmeyen kişilerin başvurabileceği hukuki yolları ve konkordato sonrasında alacak tahsili imkânlarını inceleyeceğiz.

1. Konkordatoda Alacak Bildirim Süresi Kaç Gündür?

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 299. maddesi uyarınca konkordato komiseri, alacaklıları ilan yoluyla alacaklarını bildirmeye davet eder.

Alacaklıların bu ilandan itibaren 15 gün içerisinde alacaklarını bildirmeleri gerekir.

Burada özellikle dikkat edilmesi gereken husus, 15 günlük sürenin şirketin ilk konkordato başvurusundan veya geçici mühlet kararından itibaren başlamamasıdır.

Süre, konkordato komiserinin İİK m.299 kapsamında yaptığı alacak bildirim çağrısının ilanından itibaren hesaplanır.

Örneğin bir şirket hakkında geçici mühlet kararı verilmiş olması, tek başına bütün alacaklıların 15 günlük bildirim süresinin başladığı anlamına gelmez.

Alacaklıların konkordato dosyasındaki ilanları ve özellikle komiserin alacak bildirim çağrısını takip etmesi gerekir.

2. Konkordato Alacak Bildirim Süresini Kaçırırsam Alacağım Silinir mi?

Konkordato sürecinde en sık karşılaşılan yanlış düşüncelerden biri, 15 günlük sürede alacağını bildirmeyen kişinin artık hiçbir hakka sahip olmadığıdır.

Oysa İİK m.299, alacağını bildirmeyen alacaklının durumunu düzenlerken özellikle borçlunun bilançosunda kayıtlı alacaklar bakımından bir ayrım yapmaktadır.

Kanuna göre alacağını süresinde bildirmeyen alacaklı, alacağı borçlunun bilançosunda kayıtlı değilse konkordato projesinin müzakerelerine kabul edilmez.

Bu düzenleme, alacağın kendiliğinden sona erdiğini değil, konkordato müzakerelerine katılım bakımından bir sonuç doğduğunu göstermektedir.

Bununla birlikte alacaklının konkordato projesinden etkilenip etkilenmeyeceği ve alacağını hangi koşullarda talep edebileceği ayrıca değerlendirilmelidir.

Dolayısıyla alacak bildirim süresini kaçıran kişinin öncelikle alacağının şirketin bilançosunda kayıtlı olup olmadığını araştırması gerekir.

3. Şirketin Bilançosunda Alacağım Kayıtlıysa Ne Olur?

Alacaklı süresinde bildirim yapmamış olsa bile alacağının borçlu şirketin bilançosunda kayıtlı olması önem taşır.

İİK m.299’da, alacağını bildirmeyen alacaklıların konkordato müzakerelerine kabul edilmemesine ilişkin kural bakımından bilanço kaydı istisna olarak düzenlenmiştir.

Ancak şirketin muhasebe kayıtlarında herhangi bir tutarın bulunması, alacağın miktarı ve hukuki niteliği konusunda hiçbir uyuşmazlık yaşanmayacağı anlamına gelmez.

Örneğin alacaklı şirketin 2.000.000 TL alacağı bulunmasına rağmen borçlu şirketin kayıtlarında yalnızca 800.000 TL borç gösterilmiş olabilir.

Bu durumda alacağın eksik gösterilen bölümü yönünden ayrıca hukuki değerlendirme yapılması gerekir.

Alacaklı, kendi ticari defterlerini, faturalarını, sevk irsaliyelerini, sözleşmelerini ve banka kayıtlarını inceleterek gerçek alacak miktarını ortaya koymalıdır.

4. Şirket Alacağımı Hiç Kaydetmemişse Ne Yapabilirim?

Konkordato ilan eden şirketin alacaklıyı bilançosunda hiç göstermemesi, uygulamada ciddi uyuşmazlıklara yol açabilmektedir.

Özellikle ticari ilişkinin uzun süredir devam ettiği, cari hesapların düzenli kapatılmadığı veya faturaların ihtilaflı olduğu durumlarda bu sorunla karşılaşılabilir.

Alacağın şirket kayıtlarında bulunmaması ve bildirim süresinin kaçırılması, alacaklının konkordato müzakerelerine katılmasını engelleyebilir.

Ancak bu durum, alacağın maddi hukuk bakımından kendiliğinden ortadan kalkması sonucunu doğurmaz.

Alacaklı açısından öncelikle alacağın varlığını ispatlayan belgelerin toplanması, konkordato dosyasının incelenmesi ve uyuşmazlığın niteliğine uygun hukuki yolun belirlenmesi gerekir.

Alacağın daha önce bir icra takibine veya davaya konu edilmiş olması da bu değerlendirmede önem taşıyabilir.

5. Konkordato Komiserine Geç Alacak Bildirimi Yapılabilir mi?

Kanunda alacak bildirimi için 15 günlük süre öngörülmüştür.

Bu sürenin geçmesinden sonra yapılan başvurunun, süresinde yapılmış bildirimle aynı hukuki sonuçları doğuracağı kabul edilemez.

Bununla birlikte alacaklı, geç kaldığı gerekçesiyle hiçbir işlem yapmadan beklememelidir.

Öncelikle konkordato komiserliğine başvurarak alacağının mevcut kayıtlarda bulunup bulunmadığını, konkordato projesinde nasıl değerlendirildiğini ve dosyanın hangi aşamada olduğunu öğrenmeye çalışmalıdır.

Gecikmiş başvurunun hukuki etkisi, somut dosyadaki işlemler ve alacağın niteliği dikkate alınarak değerlendirilmelidir.

Özellikle konkordato tasdik edilmişse artık yalnızca komiserliğe başvurmakla sorunun çözülebileceği düşünülmemelidir.

6. Konkordatoda Alacağım Kabul Edilmezse Ne Yapabilirim?

Konkordato sürecinde alacak bildiriminin yapılmış olması, borçlu şirketin bildirilen alacağın tamamını kabul edeceği anlamına gelmez.

Şirket, alacağın bulunmadığını, daha önce ödendiğini veya bildirilen tutardan daha düşük olduğunu ileri sürebilir.

Örneğin 1.200.000 TL alacağını bildiren bir tedarikçinin alacağı şirket tarafından 400.000 TL olarak kabul edilebilir.

Bu durumda 800.000 TL yönünden çekişmeli alacak uyuşmazlığı ortaya çıkabilir.

İİK m.302 kapsamında çekişmeli alacakların konkordato çoğunluğunun hesabında dikkate alınıp alınmayacağına ilişkin mahkeme değerlendirmesi gündeme gelebilir.

Bunun yanında İİK m.308/b, alacağı itiraza uğrayan alacaklılar için ayrı bir dava yolu düzenlemektedir.

Ancak alacağın hiç bildirilmemiş olması ile süresinde bildirilip borçlu tarafından itiraza uğraması aynı hukuki durum değildir.

Bu nedenle hangi dava yolunun kullanılabileceği, alacağın konkordato dosyasındaki statüsüne göre belirlenmelidir.

7. Konkordato Çekişmeli Alacak Davası Açma Süresi Ne Kadardır?

İİK m.308/b uyarınca alacağı itiraza uğramış olan alacaklılar, konkordatonun tasdiki kararının ilanından itibaren bir ay içerisinde dava açabilirler.

Bu süre, konkordato komiserine alacak bildirilmesi için öngörülen 15 günlük süreden farklıdır.

Dolayısıyla konkordato dosyasında iki ayrı hukuki sürenin birbirine karıştırılmaması gerekir.

Birincisi, İİK m.299 kapsamında alacakların bildirilmesine ilişkin 15 günlük süredir.

İkincisi ise İİK m.308/b kapsamında alacağı itiraza uğrayan alacaklılar için düzenlenen bir aylık dava süresidir.

Bu davada alacağın varlığı ve miktarı, ticari ilişkiye ilişkin deliller üzerinden değerlendirilir.

Kanunda ayrıca belirli koşullarda çekişmeli alacağa isabet eden payın bankaya yatırılmasına ilişkin düzenlemeler bulunmaktadır.

Bu nedenle alacağı çekişmeli hâle gelen kişinin tasdik kararının ilanını ve dava süresini özellikle takip etmesi gerekir.

8. Konkordato Alacak Bildirim Süresini Kaçıran Kişi İcra Takibi Yapabilir mi?

Alacak bildirim süresinin kaçırılmış olması, konkordato mühleti sırasında uygulanan icra takip yasağını ortadan kaldırmaz.

İİK m.294 uyarınca mühlet içerisinde, kanunda öngörülen istisnalar dışında, yeni icra takibi yapılamaz ve daha önce başlamış takipler durur.

Dolayısıyla alacağını komiserliğe bildirmeyi unutan bir kişinin, bu eksikliği gidermek amacıyla doğrudan yeni icra takibi başlatması genel olarak mümkün değildir.

Ancak alacağın imtiyazlı veya rehinli olması ya da mühlet sonrasında kanunda belirtilen şartlarla doğmuş bulunması hâlinde farklı hükümler uygulanabilir.

İcra takibine başvuru imkânı, alacağın türü ve konkordato sürecinin aşaması dikkate alınarak belirlenmelidir.

9. Konkordato Tasdik Edildikten Sonra Alacağımı Talep Edebilir miyim?

Konkordatonun mahkemece tasdik edilmesi, alacaklıların hakları bakımından önemli sonuçlar doğurur.

İİK m.308/c uyarınca bağlayıcı hâle gelen konkordato, kanunda belirtilen istisnalar dışında konkordato talebinden önce veya komiserin izni olmaksızın mühlet içerisinde doğmuş bütün alacaklar bakımından hüküm ifade eder.

Bu nedenle alacak bildirim süresini kaçırmış olmak, alacaklının tasdik edilen konkordatonun etkilerinden otomatik olarak kurtulmasını sağlamaz.

Örneğin konkordato projesinde adi alacaklar için belirli bir ödeme oranı ve vade kabul edilmişse, kapsam içindeki alacağın hukuki durumu bu bağlayıcılık hükümleri çerçevesinde değerlendirilir.

Alacaklı, sırf alacağını bildirmediği gerekçesiyle konkordato projesini yok sayarak alacağının tamamını derhâl tahsil edebileceğini varsaymamalıdır.

Bununla birlikte alacağın konkordato kapsamına girip girmediği, teminatların bulunup bulunmadığı ve tasdik kararının içeriği ayrı ayrı incelenmelidir.

10. Konkordato İlan Eden Şirketin Çekini Bildirmeyi Unuttum, Ne Olur?

Çek alacaklarında da konkordato alacak bildirimi önemli bir işlemdir.

Alacaklı, şirketten aldığı çeki henüz bankaya ibraz etmemiş veya çekin ödeme tarihi gelmemiş olsa bile alacağın konkordato dosyasında nasıl değerlendirileceğini araştırmalıdır.

Özellikle çekin düzenlenme tarihi, ibraz tarihi, temel ticari ilişkinin doğduğu tarih ve konkordato mühletinin başlangıcı önem taşır.

Çekin alacak bildirimi kapsamında değerlendirilmesi ile çekten sorumlu diğer kişilere başvurulması farklı hukuki meselelerdir.

Çek üzerinde aval verenler, cirantalar veya başka kambiyo sorumluları bulunabilir.

Bu kişilerin hukuki sorumlulukları ayrıca değerlendirilmelidir.

Konkordato korumasından yararlanan şirketin dışında kalan sorumlulara başvuru imkânının bulunması, alacaklı bakımından önemli olabilir.

11. Konkordato Dosyasından Haberim Olmadı, Süre Yine de İşler mi?

Konkordato sürecinde kanunda öngörülen ilanlar önemli hukuki sonuçlar doğurur.

Alacaklı, şirketin konkordato başvurusundan şahsen haberdar olmadığını ileri sürebilir.

Ancak yalnızca fiilen haberdar olunmaması, kanuna uygun şekilde yapılmış bir ilanın sonuçlarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Bu nedenle alacaklı açısından ilan tarihinin, ilan usulünün ve ilgili mahkeme dosyasındaki işlemlerin incelenmesi gerekir.

İlanın usulüne uygun yapılmadığına ilişkin somut bir iddia bulunuyorsa bunun hukuki etkileri ayrıca değerlendirilmelidir.

Özellikle sürelerin hangi tarihte başladığı konusunda tereddüt bulunması hâlinde, ilgili ilanların ve dosya kayıtlarının incelenmesi önem taşır.

12. Konkordato Alacak Bildirim Süresini Kaçıran Alacaklı Ne Yapmalı?

Alacak bildirim süresinin kaçırıldığı öğrenildiğinde öncelikle konkordato dosyasının mevcut aşaması belirlenmelidir.

Henüz alacaklılar toplantısı yapılmamış olabilir. Konkordato projesi mahkemeye sunulmuş ancak tasdik edilmemiş olabilir. Ya da konkordato hakkında tasdik kararı verilmiş olabilir.

Bu aşamaların her birinde alacaklının başvurabileceği hukuki yollar farklılaşabilir.

Alacaklı açısından yapılması gereken, alacağı ispatlayan belgeleri hazırlamak ve konkordato dosyasındaki kayıtları incelemektir.

Özellikle şu belgeler önemlidir:

• Mal veya hizmet satışına ilişkin sözleşmeler
• Faturalar ve sevk irsaliyeleri
• Cari hesap kayıtları ve mutabakat belgeleri
• Çekler ve bonolar
• Banka dekontları
• Daha önce başlatılmış icra takiplerine ilişkin belgeler
• Borçlu şirketin borcu kabul ettiğini gösteren yazışmalar

Bu belgeler üzerinden alacağın gerçek miktarı, doğum tarihi ve hukuki niteliği belirlenmelidir.

Ardından konkordato komiserliğine başvuru, çekişmeli alacak hükümleri, mevcut davalar ve diğer tahsilat yolları değerlendirilmelidir.

13. Konkordato İlan Eden Şirketten Alacağınızı Alamıyorsanız

Konkordato sürecinde 15 günlük alacak bildirim süresinin kaçırılması önemli bir hukuki sorundur. Ancak bu durum, alacaklının parasını hiçbir koşulda alamayacağı anlamına gelmez.

Alacağın borçlu şirketin bilançosunda kayıtlı olup olmadığı, konkordato dosyasının hangi aşamada bulunduğu, alacağın itiraza uğrayıp uğramadığı ve tasdik edilen projenin kapsamı birlikte değerlendirilmelidir.

Özellikle yüksek tutarlı ticari alacaklarda, yalnızca şirket yetkililerinin ödeme vaatlerine güvenilmesi veya konkordato sürecinin sona ermesinin beklenmesi, alacaklının haklarını kullanmasını güçleştirebilir.

Aydın, İzmir, Denizli ve Muğla başta olmak üzere konkordato ilan eden şirketlerden alacağı bulunan kişi ve işletmeler açısından alacak bildirim süresinin kaçırılması, alacak kaydının reddi, çekişmeli alacak davaları ve konkordato sonrası tahsilat yolları somut dosya üzerinden değerlendirilmelidir.

Av. Orçun Akbulut

Sık Sorulan Sorular

Konkordato alacak bildirim süresi kaç gündür?

İİK m.299 uyarınca konkordato komiserinin alacak bildirim çağrısının ilanından itibaren 15 gündür.

Konkordato alacak bildirim süresini kaçırırsam param yanar mı?

Hayır. Sürenin kaçırılması alacağı kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Ancak konkordato müzakerelerine katılım ve diğer hakların kullanılması bakımından olumsuz sonuçlar doğurabilir.

Konkordato ilan eden şirket beni alacaklı olarak göstermemişse ne yapmalıyım?

Alacağı ispatlayan belgeler hazırlanmalı, şirketin bilançosu ve konkordato dosyası incelenmeli, mevcut aşamaya göre başvurulabilecek hukuki yollar belirlenmelidir.

Konkordato komiserine geç başvuru yapılabilir mi?

Komiserliğe başvuru yapılabilir; ancak geç başvurunun süresinde yapılan alacak bildirimiyle aynı sonuçları doğuracağı kabul edilemez.

Konkordatoda çekişmeli alacak davası açma süresi ne kadardır?

İİK m.308/b kapsamında alacağı itiraza uğrayan alacaklılar için konkordatonun tasdiki kararının ilanından itibaren bir aylık dava süresi öngörülmüştür.

Konkordato ilan eden şirketten alacağım varsa avukata başvurmalı mıyım?

Özellikle yüksek tutarlı ticari alacaklarda, sürelerin kaçırılması veya alacağın eksik kabul edilmesi gibi sorunlar bulunduğunda konkordato dosyasının hukuki açıdan incelenmesi önemlidir.