Trafik kazasında bir kişinin yaralanması, sürücü bakımından yalnızca trafik cezası veya tazminat sorunu doğurmaz. Kazanın meydana gelmesinde sürücünün kusuru bulunduğu düşünülüyorsa Türk Ceza Kanunu kapsamında ceza soruşturması da gündeme gelebilir. Uygulamada yaralamalı trafik kazalarının önemli bir bölümü TCK m.89’da düzenlenen taksirle yaralama suçu kapsamında değerlendirilmektedir.

Bu nedenle “trafik kazası yaptım, karşı taraf yaralandı, ceza alır mıyım?” sorusunun cevabı yalnızca kazanın meydana gelmiş olmasına bakılarak verilemez. Sürücünün hangi trafik kuralını ihlal ettiği, kazanın oluşumuna etkisi, mağdurun yaralanmasının niteliği, kusur raporu, kamera kayıtları, olay yeri incelemesi ve gerektiğinde Adli Tıp raporları birlikte değerlendirilmelidir.

Özellikle ciddi yaralanmaların bulunduğu trafik kazalarında soruşturmanın ilk aşamasından itibaren toplanan deliller, ceza davasının sonucunu doğrudan etkileyebilir.

Trafik Kazasında Taksirle Yaralama Suçu Nedir?

Türk Ceza Kanunu’nun 89. maddesine göre taksirle başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi cezalandırılır.

Trafik kazaları bu suçun uygulamada en sık karşılaşılan örneklerinden biridir.

Ancak önemli bir ayrım bulunmaktadır: Bir trafik kazasında kişinin yaralanmış olması, araç sürücüsünün otomatik olarak suçlu olduğu anlamına gelmez.

Ceza sorumluluğundan söz edilebilmesi için sürücünün dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışı ile meydana gelen yaralanma arasında hukuken kurulabilir bir nedensellik bulunmalıdır.

Örneğin sürücünün kırmızı ışık ihlali yapması, kontrolsüz şekilde kavşağa girmesi, takip mesafesine uymaması, hızını yol ve trafik şartlarına göre ayarlamaması veya geçiş hakkına ilişkin kuralları ihlal etmesi ceza dosyasında önem taşıyabilir.

Buna karşılık kazanın tamamen karşı tarafın davranışından kaynaklanması halinde sırf aracın diğer tarafında bulunmak ceza sorumluluğu için yeterli değildir.

Trafik Kazası Yaptım, Karşı Taraf Yaralandı: Ceza Alır Mıyım?

Bu soru yaralamalı trafik kazalarından sonra sürücülerin en sık sorduğu sorudur.

Cevap her dosyanın kendi özelliklerine göre değişmektedir.

Savcılık ve mahkeme özellikle şu hususları değerlendirir:

• Kazanın nasıl meydana geldiği,
• Sürücünün trafik kuralı ihlalinin bulunup bulunmadığı,
• Tarafların kusur oranları,
• Yaralanmanın niteliği,
• Adli raporlar,
• Kamera görüntüleri,
• Olay yeri krokisi ve kaza tespit tutanağı,
• Tanık anlatımları,
• Bilirkişi raporları,
• Araçların çarpışma noktaları ve hasar durumları.

Dolayısıyla “kazada kusurluyum” şeklindeki genel bir değerlendirme dahi tek başına mahkûmiyet anlamına gelmez.

Ceza hukukunda kişinin cezalandırılabilmesi için suçun unsurlarının somut olay bakımından ortaya konulması gerekir.

Asli Kusurlu Olmak Kesin Olarak Ceza Almak Anlamına Gelir mi?

Hayır.

Trafik kazasında düzenlenen kusur raporu ceza yargılaması açısından son derece önemli olmakla birlikte hâkimin hukuki değerlendirmesinin yerine geçmez.

Özellikle yaralamalı trafik kazalarında dosyada “asli kusurlu” veya “tali kusurlu” şeklinde bir değerlendirme bulunması sürücünün otomatik olarak mahkûm edileceği anlamına gelmemelidir.

Mahkeme, kazanın oluş şeklini ve bütün delilleri değerlendirmek zorundadır.

Bu nedenle kusur raporunun yalnızca sonucuna değil, hangi maddi verilere dayanılarak hazırlandığına bakılmalıdır.

Kusur Raporuna İtiraz Edilebilir mi?

Evet.

Trafik kazası ceza davalarında savunmanın en önemli noktalarından biri kusur raporunun denetlenmesidir.

Özellikle;

kamera görüntülerinin dikkate alınmaması,

çarpışma noktasının yanlış belirlenmesi,

yol ve hava şartlarının değerlendirilmemesi,

araçların hızlarının hatalı kabul edilmesi,

fren ve çarpışma izlerinin göz ardı edilmesi,

tanık anlatımlarının değerlendirme dışında bırakılması

gibi durumlarda bilirkişi raporuna itiraz edilmesi gerekebilir.

Gerekli hâllerde yeni bilirkişi incelemesi veya konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması talep edilebilir.

Ceza dosyasının sonucunu değiştirebilecek bir kusur tartışmasının birkaç cümlelik standart bilirkişi raporuyla geçiştirilmemesi gerekir.

Taksirle Yaralamanın Cezası Nedir?

TCK m.89 kapsamında taksirle başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi bakımından kanunda hapis veya adli para cezası öngörülmektedir.

Ancak yaralanmanın ağırlaşması hâlinde ceza da artabilir.

Örneğin yaralanmanın mağdurda;

duyu veya organ işlevinde sürekli zayıflamaya,

kemik kırılmasına,

konuşmada sürekli zorluğa,

yüzde sabit ize,

yaşamı tehlikeye sokan bir duruma

neden olması ceza miktarı bakımından önem taşır.

Daha ağır sonuçlar meydana gelmişse TCK m.89’daki diğer nitelikli hâller gündeme gelebilir.

Bu nedenle trafik kazasından sonra alınan ilk hastane raporu ile yetinilmemesi gereken dosyalar bulunmaktadır. Kesin adli rapor ceza yargılamasının seyri açısından son derece önemlidir.

Birden Fazla Kişi Yaralanmışsa Ne Olur?

Trafik kazasında tek kişinin değil birden fazla kişinin yaralanması ceza sorumluluğunu ağırlaştırabilir.

Özellikle yolcu bulunan araçların karıştığı kazalarda tek bir trafik kazası sonucunda birden fazla mağdur ortaya çıkabilmektedir.

Birden fazla kişinin yaralanması veya ölüm ile birlikte yaralanmanın meydana gelmesi hâllerinde uygulanacak ceza hükümleri farklılaşabileceğinden dosyanın yalnızca “basit yaralamalı trafik kazası” olarak değerlendirilmesi doğru olmayabilir.

Yaralamalı Trafik Kazasında Şikâyet Gerekir mi?

Taksirle yaralama suçunda şikâyet konusu dosyanın niteliğine göre değerlendirilmelidir.

TCK m.89 kapsamındaki bazı durumlarda soruşturma ve kovuşturmanın devamı mağdurun şikâyetine bağlıdır. Bununla birlikte bilinçli taksir ve kanunda belirtilen istisnai durumlar bakımından farklı sonuçlar ortaya çıkabilir.

Bu nedenle “karşı taraf şikâyetçi olmadı, dosya kesin kapanır” şeklinde genel bir kabul doğru değildir.

Kazanın niteliği ve uygulanması muhtemel suç tipi ayrıca incelenmelidir.

Şikâyetten Vazgeçilirse Ceza Davası Düşer mi?

Suçun şikâyete tabi olduğu bir durumda usulüne uygun şikâyetten vazgeçme ceza davasının sonucunu doğrudan etkileyebilir.

Ancak burada da dosyanın hukuki niteliği önemlidir.

Özellikle kazanın bilinçli taksir kapsamında değerlendirilip değerlendirilmediği ayrıca incelenmelidir.

Bu nedenle mağdur ile sürücünün anlaşmış olması veya zararın karşılanmış olması her olayda ceza dosyasının kendiliğinden kapanacağı anlamına gelmez.

Yaralamalı Trafik Kazasında Uzlaşma Var mı?

Taksirle yaralama dosyalarında uzlaştırma hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı suçun somut hukuki niteliğine göre belirlenir.

Uzlaştırma kapsamındaki bir dosyada tarafların anlaşması ceza soruşturmasının veya kovuşturmasının sonucunu önemli ölçüde değiştirebilir.

Ancak uzlaştırma ile şikâyetten vazgeçme aynı hukuki kurum değildir.

Özellikle maddi ve manevi zararların karşılanması konusunda belge imzalanırken bunun ceza dosyası, sigorta ödemeleri ve tazminat talepleri üzerindeki sonuçları birlikte değerlendirilmelidir.

Alkollü Sürücü Yaralamalı Kazaya Karışırsa Ne Olur?

Alkollü araç kullanarak yaralamalı trafik kazasına sebebiyet verilmesi dosyayı daha ciddi hâle getirebilir.

Somut olayın özelliklerine göre taksirle yaralama suçunun yanı sıra trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu da tartışılabilir.

Ayrıca alkol miktarı ve kazanın meydana geliş şekli, eylemin bilinçli taksir kapsamında değerlendirilmesinde önem taşıyabilir.

Alkollü araç kullanmanın ceza hukuku bakımından sonuçlarını ayrıntılı olarak “Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma Suçu TCK 179/3 ve Alkollü Araç Kullanma” başlıklı yazımızda ayrıca incelemiştik.

Bilinçli Taksir Nedir ve Trafik Kazasında Neden Önemlidir?

Trafik kazalarında sürücü açısından en önemli tartışmalardan biri basit taksir ile bilinçli taksir ayrımıdır.

Bilinçli taksirde kişi meydana gelebilecek sonucu öngörmesine rağmen sonucun gerçekleşmeyeceğine güvenerek hareket etmektedir.

Bu ayrım önemlidir çünkü bilinçli taksir kabul edildiğinde cezada artırım gündeme gelir.

Ancak her hız ihlali veya her trafik kuralı ihlali kendiliğinden bilinçli taksir olarak değerlendirilemez. Somut olayın bütün özelliklerinin incelenmesi gerekir.

Sürücünün davranışı, yol şartları, hız, alkol durumu, kazadan önceki hareketleri ve öngörülebilir risk birlikte değerlendirilmelidir.

Trafik Kazasında Beraat Mümkün mü?

Elbette mümkündür.

Trafik kazasının meydana gelmiş ve bir kişinin yaralanmış olması tek başına mahkûmiyet için yeterli değildir.

Örneğin;

kazanın tamamen mağdurun kusurundan kaynaklanması,

sanığa yüklenebilecek dikkat ve özen yükümlülüğü ihlalinin bulunmaması,

sürücünün kazayı önleyebilmesinin teknik olarak mümkün olmaması,

kusur raporunun maddi olayla uyuşmaması,

illiyet bağının kurulamaması

gibi durumlarda beraat gündeme gelebilir.

Bu nedenle trafik kazasında taksirle yaralama dosyalarında savunma yalnızca cezanın azaltılmasına yönelik kurulmak zorunda değildir. Dosyanın özellikleri elveriyorsa doğrudan beraat talep edilmelidir.

Yaya Aniden Yola Çıkarsa Sürücü Ceza Alır mı?

Bu tür olaylarda otomatik bir cevap verilemez.

Yayanın aniden taşıt yoluna çıkması, sürücünün görüş mesafesi, aracın hızı, fren mesafesi, yolun niteliği ve sürücünün kazayı önleme imkânının bulunup bulunmadığı birlikte değerlendirilir.

Sürücünün tüm trafik kurallarına uygun hareket etmesine rağmen teknik olarak önlenemeyecek bir kazanın meydana gelmesi halinde ceza sorumluluğu doğmayabilir.

Özellikle bu dosyalarda kamera görüntüsü ve teknik bilirkişi incelemesi son derece değerlidir.

Motosiklet Kazalarında Kusur Nasıl Belirlenir?

Motosikletlerin karıştığı yaralamalı trafik kazalarında kusur değerlendirmesi ayrıca dikkat gerektirir.

Şerit değiştirme, kavşakta geçiş önceliği, motosikletin hızı, araçların kör noktaları ve çarpışma noktası doğru değerlendirilmelidir.

Motosiklet sürücüsünün yaralanmış olması diğer araç sürücüsünün otomatik olarak kusurlu kabul edilmesini gerektirmez.

Ceza yargılamasında önemli olan hangi tarafın hangi trafik kuralını ihlal ettiği ve bu ihlalin kazanın meydana gelmesine nasıl etki ettiğidir.

Trafik Kazası Sonrası İlk İfade Neden Önemlidir?

Yaralamalı trafik kazasından hemen sonra sürücünün kollukta veya Cumhuriyet savcılığında vereceği ifade ilerleyen aşamalarda önem taşıyabilir.

Kaza henüz çok yeniyken;

olayın meydana geliş şeklinin doğru anlatılması,

kamera bulunan yerlerin belirlenmesi,

tanıkların tespit edilmesi,

araç ve yol üzerindeki izlerin korunması,

kusura ilişkin maddi olguların ortaya konulması

önemlidir.

Özellikle kamera kayıtlarının belirli süreler sonunda silinebilmesi nedeniyle delillerin zamanında talep edilmemesi ileride telafisi güç sonuçlar doğurabilir.

Trafik Kazasında Ceza Davası ile Tazminat Davası Aynı Şey midir?

Hayır.

Ceza soruşturması veya ceza davası sürücünün cezai sorumluluğunu konu alırken tazminat süreci kazadan kaynaklanan maddi ve manevi zararların giderilmesine ilişkindir.

Aynı trafik kazası nedeniyle hem ceza soruşturması hem sigorta başvurusu hem de tazminat davası gündeme gelebilir.

Bu nedenle ceza dosyasında yapılan bir açıklamanın başka hukuki süreçlerde nasıl sonuç doğurabileceği de dikkate alınmalıdır.

Yaralamalı Trafik Kazasında Savunma Nasıl Yapılmalıdır?

Trafik kazasında taksirle yaralama dosyasındaki etkili savunma yalnızca “kaza istemeden oldu” demekten ibaret değildir.

Savunmanın teknik deliller üzerine kurulması gerekir.

Öncelikle olay yeri tutanağı, kaza krokisi, kamera kayıtları, fotoğraflar, tanık anlatımları ve araç hasarları karşılaştırılmalıdır.

Ardından sürücüye yüklenen trafik kuralı ihlalinin gerçekten bulunup bulunmadığı değerlendirilmelidir.

Bilirkişi raporu dosyayla uyuşmuyorsa gerekçeli biçimde itiraz edilmeli ve gerektiğinde yeni rapor talep edilmelidir.

Ceza yargılamasında temel mesele kazanın kötü bir sonuç doğurmuş olması değil, bu sonucun sanığa ceza hukuku bakımından yüklenip yüklenemeyeceğidir.

Sonuç: Her Yaralamalı Trafik Kazası Mahkûmiyetle Sonuçlanmaz

Trafik kazasında taksirle yaralama suçunda kazanın meydana gelmiş olması ile sürücünün ceza sorumluluğunun bulunması birbirinden ayrı meselelerdir.

Bir kişinin yaralanması doğal olarak ciddi bir sonuçtur. Ancak ceza mahkemesinin görevi yalnızca sonuca bakmak değil, bu sonucun sanığa hukuken yüklenebilir olup olmadığını belirlemektir.

Bu nedenle yaralamalı trafik kazalarında kusur raporu, kamera kayıtları, olay yeri incelemesi, adli raporlar ve kazanın teknik olarak önlenebilir olup olmadığı birlikte değerlendirilmelidir.

Özellikle asli kusur isnadı bulunan, ağır yaralanmanın meydana geldiği, bilinçli taksir iddiasının ileri sürüldüğü veya kusur raporunun kazanın gerçek oluş şekliyle uyuşmadığı dosyalarda soruşturmanın ilk aşamasından itibaren etkili hukuki savunma önem taşır.

Trafik kazasında taksirle yaralama nedeniyle hakkınızda soruşturma veya ceza davası bulunuyorsa dosyanın yalnızca kaza tespit tutanağı üzerinden değil, bütün teknik ve hukuki deliller birlikte değerlendirilerek incelenmesi gerekir.