Uyuşturucu ticareti suçundan verilen hapis cezasının kesinleşmesiyle birlikte hükümlü ve ailesinin karşılaştığı en önemli sorunlardan biri cezanın infazıdır. Özellikle hakkında yakalama kararı çıkarılan, cezaevine teslim olması gereken veya hâlen cezaevinde bulunan kişiler, infazın durdurulmasının mümkün olup olmadığını araştırmaktadır.
Uyuşturucu ticareti suçundan verilen kesinleşmiş hapis cezasının infazı, kanunda belirtilen istisnai şartların varlığı hâlinde geri bırakılabilir, durdurulabilir veya ertelenebilir.
Ancak infazın durdurulması ile infazın ertelenmesi aynı hukuki kurum değildir. Başvurunun dayanağı ve karar vermeye yetkili makam, talebin niteliğine göre değişmektedir.
Uyuşturucu Ticaretinde İnfazın Durdurulması Nedir?
İnfazın durdurulması, kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararının yerine getirilmesinin hukuki bir kararla geçici olarak durdurulmasıdır.
Bu işlem mahkûmiyet hükmünü ortadan kaldırmaz.
Örneğin uyuşturucu ticareti suçundan 12 yıl 6 ay hapis cezası alan bir hükümlü hakkında yargılamanın yenilenmesi başvurusu yapılmış olabilir.
Mahkeme, CMK 312 kapsamında gerekli koşulların bulunduğuna karar verirse infazın durdurulmasına hükmedebilir.
Ancak yalnızca yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunulması, cezanın infazını kendiliğinden durdurmaz.
Uyuşturucu Ticaretinde CMK 312 ile İnfaz Durdurulabilir mi?
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 312. maddesi, yargılamanın yenilenmesi isteminin infaza etkisini düzenlemektedir.
Bu hükme göre yargılamanın yenilenmesi istemi, hükmün infazını kendiliğinden ertelemez. Bununla birlikte mahkeme infazın geri bırakılmasına veya durdurulmasına karar verebilir.
Örneğin kesinleşmiş uyuşturucu ticareti mahkûmiyetinde sanığın beraatini gerektirebilecek önemli bir yeni delil ortaya çıkmışsa, CMK 311 kapsamında yargılamanın yenilenmesi ve CMK 312 kapsamında infazın durdurulması talep edilebilir.
Mahkemenin infazın durdurulmasına karar vermesi zorunlu değildir.
Yeni delilin niteliği, başvurunun hukuki dayanağı ve dosyanın bütün özellikleri önem taşır.
Yargıtay’a Başvuru Yapılması İnfazı Durdurur mu?
Kesinleşmiş mahkûmiyet kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz yetkisinin kullanılmasının talep edilmesi, tek başına infazı durdurmaz.
CMK 308 kapsamında yapılan başvuru ile CMK 312 kapsamında yargılamanın yenilenmesine bağlı infazın durdurulması talebi birbirinden farklıdır.
Bu nedenle hükümlünün yalnızca olağanüstü kanun yoluna başvurduğu gerekçesiyle cezaevinden çıkacağı düşünülmemelidir.
Uyuşturucu Ticaretinde İnfazın Ertelenmesi Mümkün mü?
5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 17. maddesi, hükümlünün istemiyle hapis cezasının infazının ertelenmesini belirli koşullara bağlamaktadır.
Ancak bu düzenleme, her hapis cezasına uygulanabilen genel bir erteleme imkânı değildir.
Özellikle uyuşturucu ticareti suçundan verilen uzun süreli hapis cezaları bakımından, ceza miktarı ve kanuni istisnalar nedeniyle 17. madde kapsamında erteleme çoğu durumda mümkün olmayacaktır.
Uyuşturucu ticaretinden 10 yıl veya 15 yıl hapis cezası alan bir hükümlünün yalnızca ailevi veya ekonomik gerekçeler ileri sürerek bu madde kapsamında infazın ertelenmesini istemesi, kanuni şartları ortadan kaldırmaz.
Sağlık Sorunları Nedeniyle İnfaz Ertelenebilir mi?
5275 sayılı Kanun’un 16. maddesi, hastalık nedeniyle hapis cezasının infazının ertelenmesine ilişkin özel hükümler içermektedir.
Bu düzenleme, hükümlünün sağlık durumuna ve kanunda belirtilen şartlara göre uygulanabilir.
Örneğin ağır hastalık, engellilik veya ceza infaz kurumu koşullarında yaşamını tek başına sürdürememe gibi durumlar bakımından özel değerlendirme gerekebilir.
Ancak yalnızca hastalık tanısı bulunması, infazın ertelenmesi için yeterli değildir.
Kanunun aradığı tıbbi raporlar, ilgili sağlık kurulu ve Adli Tıp Kurumu süreçleri ile hükümlünün somut durumu incelenmelidir.
Ayrıca toplum güvenliği bakımından kanunda öngörülen şartlar da önem taşır.
Uyuşturucu ticareti suçundan mahkûm edilmiş olmak, sağlık nedeniyle infazın ertelenmesi hükümlerinin hiçbir şekilde uygulanamayacağı anlamına gelmez. Bununla birlikte her başvuru kendi koşulları içinde değerlendirilir.
Cezaevinde Bulunan Uyuşturucu Hükümlüsü İçin İnfaz Durdurulabilir mi?
Evet, kanuni koşulların bulunması hâlinde cezaevinde bulunan hükümlü bakımından da infazın durdurulması veya ertelenmesi gündeme gelebilir.
Ancak hangi hukuki yola başvurulacağı önemlidir.
Yargılamanın yenilenmesine bağlı infazın durdurulması için CMK 312; sağlık nedeniyle erteleme bakımından ise 5275 sayılı Kanun’un 16. maddesi değerlendirilmelidir.
Hükümlünün cezaevinde bulunması, tek başına bu taleplerin kabul edilmesini sağlamaz.
Uyuşturucu Ticaretinde İnfazın Durdurulması İçin Nereye Başvurulur?
Başvuru makamı, talebin hukuki dayanağına göre değişir.
Yargılamanın yenilenmesi nedeniyle infazın durdurulması talebi, yenileme istemini inceleyen mahkemeye yöneltilir.
Sağlık nedeniyle infazın ertelenmesi başvurularında ise 5275 sayılı Kanun’da öngörülen Cumhuriyet başsavcılığı ve sağlık raporu usulleri uygulanır.
İnfazın hesaplanması veya infaz işlemlerine ilişkin uyuşmazlıklarda infaz hâkimliğinin görev alanına giren meseleler de bulunabilir.
Bu nedenle her durumda infaz hâkimliğine başvurulması gerektiği şeklindeki yaklaşım doğru değildir.
İnfazın Durdurulması Kararı Verilirse Hükümlü Tahliye Olur mu?
Hükümlünün cezaevinde bulunması ve hakkında infazın durdurulması kararı verilmesi hâlinde, kararın kapsamı ve başka bir tutukluluk veya hükümlülük nedeninin bulunup bulunmadığı değerlendirilir.
Başka bir hukuki nedenle cezaevinde tutulması gerekmeyen hükümlü bakımından salıverilme işlemleri gündeme gelebilir.
Ancak infazın durdurulması kararı, mahkûmiyetin kaldırıldığı veya kişinin beraat ettiği anlamına gelmez.
Uyuşturucu Ticaretinde İnfazın Durdurulması Talebi Nasıl Hazırlanmalı?
Başvuruda öncelikle infazın hangi hukuki gerekçeyle durdurulmasının istendiği açıklanmalıdır.
Yargılamanın yenilenmesine bağlı bir talepte, CMK 311 kapsamında ileri sürülen yenileme nedeni ve bunu destekleyen deliller ortaya konulmalıdır.
Sağlık nedeniyle erteleme talebinde ise ilgili tıbbi belgeler ve kanuni koşullar değerlendirilmelidir.
Yalnızca hükümlünün ailesinin mağdur olacağı, çocuklarının bulunduğu veya ekonomik durumunun kötüleşeceği yönündeki açıklamalar, her durumda infazın durdurulması için yeterli hukuki dayanak oluşturmaz.
Sıkça Sorulan Sorular
Uyuşturucu ticaretinden 10 yıl ceza aldım, infazı durdurabilir miyim?
Ceza miktarı tek başına infazın durdurulmasını sağlamaz. CMK 312 veya diğer ilgili kanun hükümlerinin somut koşulları incelenmelidir.
Uyuşturucu ticaretinden 15 yıl ceza alan kişi infaz ertelemesi alabilir mi?
5275 sayılı Kanun’un 17. maddesindeki genel erteleme şartları uzun süreli hapis cezalarında karşılanmaz. Ancak sağlık nedeniyle infazın ertelenmesi gibi farklı hukuki kurumların koşulları ayrıca incelenebilir.
Yeniden yargılama dilekçesi verilince cezaevi çıkışı olur mu?
Hayır. Yargılamanın yenilenmesi başvurusu infazı kendiliğinden durdurmaz. Mahkemenin ayrıca karar vermesi gerekir.
Uyuşturucu ticaretinden ceza alan hasta hükümlü tahliye olabilir mi?
Sağlık nedeniyle infazın ertelenmesi koşullarının bulunması hâlinde ilgili prosedür işletilebilir. Hastalığın niteliği, tıbbi raporlar ve diğer kanuni koşullar belirleyicidir.
İnfaz durdurma başvurusu reddedilirse ne yapılabilir?
Ret kararının dayanağına ve karar veren makama göre kanunda öngörülen itiraz veya diğer başvuru yolları incelenmelidir.
Sonuç
Uyuşturucu ticareti suçundan verilen kesinleşmiş hapis cezasının infazının durdurulması veya ertelenmesi, ancak kanunda düzenlenen şartlar çerçevesinde mümkündür.
Özellikle CMK 312 kapsamında yargılamanın yenilenmesine bağlı infazın durdurulması ile 5275 sayılı Kanun kapsamında sağlık veya diğer nedenlerle infazın ertelenmesi birbirinden ayrılmalıdır.
Yanlış hukuki gerekçeyle yapılan başvurular, hükümlü ve ailesi bakımından zaman kaybına yol açabilir.
Av. Orçun Akbulut tarafından uyuşturucu ticareti suçlarından kesinleşmiş mahkûmiyetler, infazın durdurulması, sağlık nedeniyle infazın ertelenmesi ve olağanüstü kanun yolları bakımından dosya üzerinden hukuki değerlendirme yapılmaktadır. Türkiye genelinden danışmanlık talebinde bulunulabilir.