Ceza infaz hukukunda hükümlüler açısından en kritik kurumlardan biri şartlı tahliye (koşullu salıverilme) uygulamasıdır. Ancak birçok kişi, tahliye edildikten sonra sürecin tamamen sona erdiğini düşünür. Oysa denetim süresi içinde belirli kurallara uyulmaması hâlinde şartlı tahliye kararının geri alınması mümkündür.

Bu yazımızda, şartlı tahliyenin geri alınma şartlarını, hangi durumlarda cezanın yeniden infaz edileceğini ve uygulamadaki kritik ayrıntıları detaylı şekilde ele alıyoruz.

Şartlı Tahliye (Koşullu Salıverilme) Nedir?

Şartlı tahliye; hükümlünün cezasının belirli bir kısmını cezaevinde iyi hâlli olarak geçirmesi hâlinde, kalan kısmını toplum içinde denetim altında infaz etmesini sağlayan bir infaz kurumudur.

Ancak bu bir “af” değildir. Hükümlü, denetim süresi boyunca kanunun öngördüğü yükümlülüklere tabidir.

Şartlı Tahliye Kararı Hangi Kanunda Düzenlenmiştir?

Şartlı tahliyenin geri alınması, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 107. maddesinde düzenlenmiştir.

Kanuna göre, denetim süresi içinde belirli ihlallerin gerçekleşmesi hâlinde koşullu salıverilme kararı geri alınabilir.

Şartlı Tahliye Kararının Geri Alınması Şartları

Şartlı tahliye kararının geri alınabilmesi için iki temel durumdan birinin gerçekleşmesi gerekir:

1) Denetim Süresi İçinde Kasıtlı Suç İşlenmesi

Hükümlü, şartlı tahliye edildikten sonra denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işlerse ve bu suçtan dolayı mahkûmiyet kararı kesinleşirse, şartlı tahliye geri alınır.

Önemli noktalar:

Suçun kasıtlı olması gerekir.
Taksirli suçlar (örneğin taksirle yaralama) geri alma sebebi sayılmaz.
Mahkûmiyet kararının kesinleşmesi şarttır.
Soruşturma veya dava açılması tek başına yeterli değildir.

2) Yükümlülüklere ve Denetim Tedbirlerine Aykırılık

Hükümlü hakkında denetimli serbestlik sürecinde çeşitli yükümlülükler belirlenir. Bunlara aykırılık hâlinde de şartlı tahliye geri alınabilir.

En sık karşılaşılan ihlaller:

Denetimli serbestlik müdürlüğüne imzaya gitmemek
Belirlenen konutta bulunmamak
Uyuşturucu / alkol tedbirlerine uymamak
Eğitim veya rehabilitasyon programına katılmamak
Kamuya yararlı işte çalışmamak
Belirli kişilerle görüşme yasağını ihlal etmek

Her Yükümlülük İhlali Geri Alma Sebebi midir?

Hayır.

Kanun ve Yargıtay uygulamasına göre geri alma için “ısrar” şartı aranır.

Israr ne demektir?

Hükümlü önce uyarılır
İhlalin sonuçları kendisine bildirilir
Gerekirse yükümlülük değiştirilir
Buna rağmen ihlal devam ederse “ısrar” oluşur

Bu durumda şartlı tahliye geri alınabilir.

Geri Alma Kararını Kim Verir?

Şartlı tahliyenin geri alınmasına:

İnfaz hâkimliği karar verir.
Talep genellikle Cumhuriyet savcılığı veya denetimli serbestlik müdürlüğünden gelir.
Hükümlünün savunması alınmadan karar verilemez.

Geri Alma Kararı Verilirse Ne Olur?

Sonuç, geri alma sebebine göre değişir:

1) Yeni Suç Nedeniyle Geri Alma

Hükümlünün dışarıda geçirdiği süre yanar
Kalan cezanın tamamı cezaevinde infaz edilir
Yeniden şartlı tahliye hesabı yapılır

2) Yükümlülük İhlali Nedeniyle Geri Alma

Bu durumda infaz hâkimi daha esnek karar verebilir:

Kalan cezanın tamamının
Veya bir kısmının

cezaevinde çektirilmesine hükmedilebilir.

Yani her ihlal tüm sürenin yanması sonucunu doğurmaz.

Denetim Süresi Ne Zamana Kadardır?

Denetim süresi:

Koşullu salıverilme tarihi ile bihakkın tahliye tarihi arasındaki süredir.

Bu süre dolduktan sonra şartlı tahliye geri alınamaz.

Uygulamada En Çok Yapılan Hatalar

• İmzaya gitmemek şartlı tahliyeyi yakar mı?
Israr hâlinde evet.

• Denetimli serbestlik ihlali direkt cezaevi mi?
Hayır. Önce uyarı ve değerlendirme yapılır.

• Yeni dosya açılması geri alma sebebi mi?
Hayır. Kesinleşmiş mahkûmiyet gerekir.

• Taksirli suç geri alma yapar mı?
Kural olarak hayır.

Sonuç

Şartlı tahliye, hükümlüye tanınmış önemli bir infaz avantajıdır. Ancak bu avantajın korunabilmesi için denetim süresi boyunca:

Yeni kasıtlı suç işlenmemesi
Denetimli serbestlik yükümlülüklerine uyulması
Uyarılara rağmen ihlalde ısrar edilmemesi

gerekmektedir.

Aksi hâlde şartlı tahliye kararı geri alınabilir ve kalan ceza ceza infaz kurumunda çektirilir.

İncelemeye devam edin.Kesinleşmiş FETÖ Hapis Cezası Bozulabilir mi?