İş kazası geçiren bir çalışanın en çok merak ettiği konulardan biri “Ne kadar tazminat alabilirim?” sorusudur.

Ancak iş kazası tazminatı yalnızca maaş ile maluliyet oranının çarpılmasıyla hesaplanmaz.

İşçinin yaşı, kazanç düzeyi, çalışma gücü kaybı, tarafların kusur oranları, kazanın meydana geldiği tarih, SGK tarafından bağlanan gelirler ve somut olayın özellikleri hesaplamayı doğrudan etkileyebilir.

Bu nedenle internette yer alan “%10 maluliyet şu kadar, %20 maluliyet bu kadar tazminat getirir” şeklindeki hazır tablolar her işçi için geçerli değildir.

Aynı oranda çalışma gücü kaybına uğrayan iki işçinin alabileceği tazminat birbirinden ciddi şekilde farklı olabilir.

Peki iş kazası tazminatı nasıl hesaplanır?

2026 yılı itibarıyla iş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminatın belirlenmesinde dikkate alınan temel unsurları adım adım inceleyelim.

İş Kazası Tazminatı Nedir?

İş kazası sonucunda işçinin bedensel bütünlüğünün zarar görmesi, çalışma gücünün azalması veya ekonomik kayba uğraması halinde koşullarının bulunması durumunda işverenden maddi tazminat talep edilmesi gündeme gelebilir.

Bunun yanında kazanın işçi üzerinde meydana getirdiği bedensel ve manevi etkiler nedeniyle manevi tazminat talebi de söz konusu olabilir.

Burada iki farklı sistemi birbirinden ayırmak gerekir:

SGK tarafından sağlanan sosyal güvenlik hakları ile işverenden talep edilen maddi ve manevi tazminat aynı şey değildir.

Örneğin iş kazası nedeniyle belirli şartlarda SGK tarafından sürekli iş göremezlik geliri bağlanabilir.

İşverene karşı açılacak tazminat davasında ise işverenin hukuki sorumluluğu, işçinin zararı, kusur durumu ve SGK tarafından yapılan ödemelerin hukuki etkisi ayrıca değerlendirilir.

İş Kazası Tazminatı Hesaplanırken Nelere Bakılır?

İş kazası nedeniyle maddi tazminat hesabında tek bir değişken bulunmaz.

Dosyanın özelliklerine göre özellikle;

• İşçinin yaşı,
• İşçinin kazadan önceki kazancı,
• Çalışma gücü kayıp oranı,
• İşçinin ve işverenin kusur oranları,
• Geçici iş göremezlik süresi,
• Sürekli iş göremezlik durumu,
• İşçinin bilinen çalışma ve kazanç durumu,
• SGK tarafından bağlanan gelirlerin hukuki niteliği,
• Kazanın meydana geldiği tarih,
• Hesaplamaya esas dönemler

birlikte değerlendirilir.

Bu nedenle doğru bir iş kazası tazminat hesabı yapılabilmesi için yalnızca sağlık raporuna bakılması yeterli değildir.

Maluliyet Oranı İş Kazası Tazminatını Nasıl Etkiler?

Halk arasında genellikle “maluliyet oranı” denilmekle birlikte iş kazası dosyalarında çalışma gücü veya meslekte kazanma gücü kaybının belirlenmesi önemli bir aşamadır.

İşçinin kaza nedeniyle kalıcı bir kayba uğraması, gelecekte elde edeceği kazanç üzerinde etkili olabilir.

Örneğin;

aynı yaşta ve aynı ücretle çalışan iki işçiden birinde %10, diğerinde %30 oranında kalıcı kayıp meydana gelmişse diğer koşulların da aynı olduğu varsayımında hesaplanan zarar aynı olmayacaktır.

Ancak burada çok önemli bir ayrım vardır:

Maluliyet oranı tek başına tazminat miktarını göstermez.

“%20 maluliyet = 2 milyon TL tazminat” gibi herkes için uygulanabilecek sabit bir formül bulunmamaktadır.

Yüzde 10 Maluliyet İş Kazasında Ne Anlama Gelir?

İş kazası sonucunda SGK tarafından meslekte kazanma gücünün en az %10 oranında azaldığının tespit edilmesi, sürekli iş göremezlik geliri açısından önem taşır.

Ancak SGK’nın sürekli iş göremezlik geliri bağlaması ile işverenden talep edilebilecek maddi tazminatın miktarı aynı hesap değildir.

Bu nedenle;

“SGK bana %10 verdi, kaç TL tazminat alırım?”

sorusunun yalnızca bu bilgi üzerinden cevaplanması mümkün değildir.

İşçinin yaşı, gerçek kazancı, kusur durumu ve diğer hesaplama verilerinin de bilinmesi gerekir.

İşçinin Maaşı Tazminatı Nasıl Etkiler?

İş kazası tazminat hesabının en önemli unsurlarından biri işçinin kazancıdır.

Çünkü çalışma gücü kaybı nedeniyle gelecekte meydana gelebilecek ekonomik zarar değerlendirilirken işçinin kazancı temel verilerden biri haline gelir.

Burada uygulamada önemli bir sorun ortaya çıkmaktadır:

İşçinin Gerçek Maaşı Bordrodan Yüksekse Ne Olur?

Bazı işyerlerinde işçinin SGK bildirimi veya ücret bordrosu gerçek ücretten daha düşük olabilir.

Örneğin işçinin banka hesabına veya elden toplam 45.000 TL ödeme yapıldığı halde bordroda daha düşük bir ücret gösterilmiş olabilir.

Bu durumda tazminat hesabının hangi ücret üzerinden yapılacağı önemli bir uyuşmazlık haline gelebilir.

Somut olayın özelliklerine göre;

• Banka kayıtları,
• Ücret bordroları,
• Meslek odası kayıtları,
• Emsal ücret araştırmaları,
• Tanık anlatımları,
• İşçinin yaptığı iş,
• Mesleki kıdemi,
• İşyerindeki görevi,
• Diğer ücret belgeleri

gerçek kazancın belirlenmesinde önem taşıyabilir.

Dolayısıyla iş kazası tazminat dosyasında yalnızca SGK’da görünen prime esas kazanca bakılarak sonuca varılması her durumda doğru olmayabilir.

İşçinin Yaşı Tazminat Hesabını Etkiler mi?

Evet.

İşçinin yaşı, gelecekteki çalışma dönemi ve zarar hesabı bakımından önemli unsurlardan biridir.

Genç yaşta kalıcı çalışma gücü kaybına uğrayan bir kişinin bu kaybın ekonomik etkilerini daha uzun süre taşıması söz konusu olabilir.

Bu nedenle diğer tüm koşullar aynı olsa dahi 25 yaşındaki bir çalışan ile 60 yaşındaki bir çalışanın hesaplanan maddi zararı aynı olmayabilir.

Ancak yaş da tek başına tazminatı belirlemez.

Yaş, kazanç, çalışma gücü kaybı ve kusur gibi veriler birlikte değerlendirilir.

Kusur Oranı Tazminatı Nasıl Etkiler?

İş kazasının meydana gelmesinde işverenin ve işçinin kusur oranları tazminat hesabı bakımından büyük önem taşır.

Örneğin kazanın meydana gelmesinde işverenin %80, işçinin %20 kusurlu olduğunun kabul edildiği bir dosyada işçinin kusurunun hesaplanan zarara etkisi gündeme gelecektir.

Ancak kusur oranının belirlenmesi yalnızca kazadan sonra işveren tarafından hazırlanan bir tutanağa göre yapılamaz.

İncelemede;

• İş sağlığı ve güvenliği tedbirleri,
• Risk değerlendirmesi,
• İşçiye verilen eğitimler,
• Kişisel koruyucu donanımlar,
• Makine ve ekipman güvenliği,
• İşçinin yaptığı iş,
• İşverenin gözetim yükümlülüğü,
• Kazanın gerçekleşme biçimi,
• İşçinin davranışı

gibi çok sayıda unsur değerlendirilebilir.

Bu nedenle işverenin hazırladığı tutanakta “işçi tamamen kusurludur” yazması, mahkeme bakımından tek başına kesin bir kusur tespiti değildir.

İşçi Kusurluysa Tazminat Alamaz mı?

İşçinin kazanın meydana gelmesinde kusurlu olması her durumda tazminat hakkının tamamen ortadan kalkacağı anlamına gelmez.

İşçinin kusuru, koşullarına göre hesaplanan tazminat miktarını etkileyebilir.

Bu nedenle iş kazası dosyalarında;

“İşçi de hatalıydı, hiçbir şey alamaz.”

şeklinde otomatik bir sonuca varmak doğru değildir.

İşverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği ve kazanın oluşumundaki bütün faktörler birlikte değerlendirilmelidir.

İş Kazası Maddi Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

İş kazası nedeniyle maddi zararın hesaplanması aktüeryal nitelikte teknik bir hesaplamadır.

Basitleştirilmiş biçimde sistem şu mantığa dayanır:

İşçinin kazancı + çalışma gücü kaybı + zarar dönemi + kusur durumu + hukuken dikkate alınması gereken diğer veriler = maddi zarar hesabının temel bileşenleri

Ancak gerçek dava hesabı bundan çok daha ayrıntılıdır.

Hesaplama sırasında geçmiş dönem ve gelecekteki dönemler ayrı ayrı ele alınabilir.

İşçinin kaza nedeniyle çalışamadığı dönem ile kalıcı çalışma gücü kaybının gelecekte yaratacağı ekonomik sonuçlar birbirinden farklı şekilde değerlendirilir.

Bu nedenle internet üzerinden yapılan birkaç satırlık hesaplama gerçek bilirkişi hesabının yerini tutmaz.

Örnek İş Kazası Tazminat Hesabı

Konuyu daha anlaşılır hale getirmek için varsayımsal bir örnek üzerinden ilerleyelim.

Bir işçinin;

• 30 yaşında olduğunu,
• Aylık kazancının 40.000 TL olduğunu,
• İş kazası sonucunda %20 oranında kalıcı çalışma gücü kaybı meydana geldiğini,
• Kazanın meydana gelmesinde işverenin %80,
• İşçinin ise %20 kusurlu olduğunu

varsayalım.

Bu bilgiler tazminat hesabının yapılabilmesi için önemli veriler sağlar.

Ancak;

40.000 TL × %20 × belirli bir yıl sayısı

şeklinde basit bir işlem yaparak gerçek tazminat miktarına ulaşmak mümkün değildir.

Çünkü hesaplamada işçinin gelecekteki çalışma dönemi, kazanç değişimleri, kusur indirimi, hesaplama yöntemleri ve SGK tarafından yapılan veya yapılacak ödemelerin hukuki etkisi gibi başka değişkenler de bulunabilir.

Dolayısıyla yukarıdaki örnekte yalnızca;

“Bu işçinin tazminatı şu kadar TL’dir.”

demek hukuken sağlıklı değildir.

Gerçek tazminat miktarı dosyadaki bütün veriler üzerinden yapılacak aktüeryal hesap sonucunda ortaya çıkar.

SGK’nın Ödediği Para Tazminattan Düşülür mü?

Bu konuda da sıkça yanlış bilgi verilmektedir.

İş kazası nedeniyle SGK’nın sigortalıya sağladığı sosyal güvenlik yardımları ile işverenin hukuki sorumluluğu birbirinden ayrı sistemlerdir.

Bununla birlikte SGK tarafından bağlanan gelirlerin veya yapılan ödemelerin işverene karşı hesaplanan maddi tazminata etkisi, ödemenin niteliğine ve ilgili mevzuata göre değerlendirilir.

Bu nedenle;

“SGK para ödediği için işverenden artık tazminat alınamaz.”

şeklindeki ifade doğru değildir.

Aynı şekilde SGK tarafından yapılan hiçbir ödemenin tazminat hesabına etkisi olmayacağını söylemek de doğru olmaz.

Dosyada SGK tarafından hangi ödeme veya gelirin sağlandığının ayrıca incelenmesi gerekir.

Sürekli İş Göremezlik Geliri Nasıl Hesaplanır?

SGK tarafından bağlanan sürekli iş göremezlik geliri ile mahkemede hesaplanan maddi tazminatı birbirine karıştırmamak gerekir.

SGK uygulamasında tam iş göremezlik halinde sürekli iş göremezlik geliri temel olarak;

günlük kazanç × 30 × %70

üzerinden hesaplanır.

Kısmi iş göremezlik halinde ise sürekli iş göremezlik derecesi de hesaba dahil edilir.

Bu hesap işverenden alınabilecek maddi tazminatın formülü değildir.

Sürekli iş göremezlik geliri bir sosyal güvenlik hakkıdır; işverenin hukuki sorumluluğu nedeniyle ortaya çıkan tazminat hesabı ayrıca yapılır.

Geçici İş Göremezlik Ödeneği Nedir?

İş kazası nedeniyle işçi belirli bir süre çalışamayabilir.

SGK mevzuatı kapsamında iş kazası nedeniyle geçici iş göremez hale gelen sigortalıya, gerekli şartların bulunması durumunda geçici iş göremezlik ödeneği verilebilir.

İş kazası nedeniyle verilen geçici iş göremezlik ödeneğinde SGK tarafından;

• Yatarak tedavide günlük kazancın yarısı,
• Ayaktan tedavide günlük kazancın üçte ikisi

esas alınmaktadır.

İş kazası bakımından geçici iş göremezlik ödeneği için hastalık sigortasındaki gibi belirli bir prim günü şartı aranmaz.

İş Kazasında Manevi Tazminat Nasıl Hesaplanır?

Manevi tazminat için maddi tazminatta olduğu gibi matematiksel bir hesaplama formülü bulunmamaktadır.

Mahkeme somut olayın özelliklerini değerlendirir.

Özellikle;

• Kazanın ağırlığı,
• Yaralanmanın niteliği,
• Tedavi süreci,
• Kalıcı sakatlık,
• Tarafların kusur durumu,
• İşçinin yaşı,
• Yaşanan acı ve elem,
• Olayın işçi üzerindeki etkileri

manevi tazminatın belirlenmesinde önem taşıyabilir.

Bu nedenle;

“%20 maluliyet için manevi tazminat 500.000 TL’dir.”

gibi genel geçer bir tarife bulunmamaktadır.

Her olay kendi koşullarına göre değerlendirilir.

Parmak Kaybı İş Kazası Tazminatı Ne Kadar?

Google’da sık aranan sorulardan biri de budur.

Ancak bir veya birden fazla parmağın kaybı halinde yalnızca “parmak kaybı” bilgisi üzerinden tazminat hesaplanamaz.

Hangi parmağın zarar gördüğü, fonksiyon kaybı, işçinin yaptığı meslek, yaşı, kazancı, belirlenen çalışma gücü kaybı ve kusur durumu gibi unsurlar sonucu değiştirebilir.

Örneğin el becerisinin yoğun olarak kullanıldığı bir meslekte meydana gelen fonksiyon kaybının çalışma hayatındaki etkisi ayrıca önem taşıyabilir.

Bu nedenle parmak kaybı nedeniyle tazminat hesabı dosya özelinde yapılmalıdır.

Kol veya Bacak Kaybında İş Kazası Tazminatı Ne Kadar?

Uzuv kaybının meydana geldiği ağır iş kazalarında tazminat miktarı açısından yine sabit bir tarife bulunmamaktadır.

İşçinin;

• Yaşı,
• Mesleği,
• Kazancı,
• Fonksiyon kaybı,
• Çalışma gücü kayıp oranı,
• Protez ve gelecekteki ihtiyaçları,
• Kusur durumu

gibi unsurlar değerlendirilir.

Ağır bedensel zararların ekonomik sonuçları uzun yıllar devam edebileceğinden aktüeryal hesaplama özellikle önem kazanır.

İş Kazası Sonucu Ölüm Halinde Tazminat Nasıl Hesaplanır?

İş kazasının ölümle sonuçlanması halinde hesaplama farklılaşır.

Bu durumda ölen işçinin desteğinden yoksun kalan kişilerin koşullarına göre destekten yoksun kalma tazminatıgündeme gelebilir.

Hesaplamada;

• Ölen kişinin yaşı,
• Kazancı,
• Destek ilişkisi,
• Hak sahiplerinin durumları,
• Kusur oranları,
• SGK tarafından bağlanan gelirlerin hukuki etkisi

gibi faktörler değerlendirilebilir.

Ayrıca olayın özelliklerine göre ölen kişinin yakınlarının manevi tazminat talepleri de gündeme gelebilir.

İş Kazası Tazminatını Kim Hesaplar?

Dava aşamasında maddi zararın hesaplanması genellikle bilirkişi incelemesini gerektirir.

Ancak bilirkişinin yaptığı hesaplamanın doğru kabul edilebilmesi için hesaplamaya giren temel verilerin de doğru olması gerekir.

Örneğin işçinin gerçek ücreti 50.000 TL olduğu halde hesaplama hatalı şekilde daha düşük bir ücret üzerinden yapılırsa sonuç ciddi biçimde değişebilir.

Aynı şekilde yanlış kusur veya çalışma gücü kayıp oranının hesaba esas alınması da sonucu etkileyebilir.

Bu nedenle iş kazası davalarında yalnızca bilirkişinin yaptığı matematiksel işlem değil, hesaba hangi verilerin dahil edildiği de önemlidir.

İş Kazası Tazminatında En Çok Yapılan Hatalar

İş kazası geçiren kişilerin tazminat konusunda karşılaştıkları en önemli sorunlardan biri dosya sonuçlanmadan önce internet üzerindeki hesaplama araçlarına güvenmektir.

Özellikle;

“%20 maluliyetim var, kesin şu kadar alırım.”

“Arkadaşım aynı kazadan 2 milyon aldı, ben de alırım.”

“SGK ödeme yaptı, artık dava açamam.”

“Bordrodaki maaş neyse sadece o dikkate alınır.”

“Benim de kusurum var, tazminat alamam.”

şeklindeki değerlendirmeler yanıltıcı olabilir.

İş kazası tazminatı kişiye ve dosyaya özgüdür.

Aydın’da İş Kazası Tazminatı Hesaplanırken Nelere Dikkat Edilir?

Aydın’da meydana gelen iş kazalarında da tazminat hesabının temel hukuki esasları Türkiye genelinde uygulanan kurallara göre belirlenir.

Ancak işçinin yaptığı iş ve gerçek kazancının belirlenmesi bakımından yerel çalışma koşulları önem taşıyabilir.

Özellikle Efeler, Kuşadası, Didim, Söke, Nazilli, Germencik, İncirliova ve Çine ilçelerinde;

• İnşaat,
• Turizm,
• Otelcilik,
• Tarım,
• Sanayi,
• Fabrika,
• Taşımacılık,
• Hizmet sektörü

gibi alanlarda meydana gelen iş kazalarında işçinin gerçek ücretinin ve yaptığı işin doğru tespit edilmesi tazminat hesabını doğrudan etkileyebilir.

Özellikle ücretin bir bölümünün kayıt dışında ödendiği iddia edilen dosyalarda gerçek kazancın ispatına ilişkin deliller dikkatle incelenmelidir.

İş Kazası Tazminat Hesabı İçin Hangi Belgeler Gerekir?

Sağlıklı bir ön değerlendirme yapılabilmesi için dosyanın niteliğine göre şu belgeler önem taşıyabilir:

• İş kazası tutanağı,
• SGK iş kazası kayıtları,
• Sağlık kurulu raporları,
• Epikrizler,
• Ameliyat belgeleri,
• Çalışma gücü kaybına ilişkin raporlar,
• Ücret bordroları,
• Banka hesap hareketleri,
• İş sözleşmesi,
• Kusur raporları,
• İş güvenliği belgeleri,
• Tanık bilgileri,
• İşçinin mesleğini ve kıdemini gösteren belgeler.

Belgeler birlikte incelenmeden yalnızca maluliyet oranı üzerinden tazminat miktarı söylemek sağlıklı değildir.

Sık Sorulan Sorular

%10 maluliyetle ne kadar iş kazası tazminatı alınır?

Sabit bir rakam yoktur. İşçinin yaşı, kazancı, kusur oranları ve diğer hesaplama verileri bilinmeden yalnızca %10 oran üzerinden tazminat miktarı belirlenemez.

%20 maluliyetle ne kadar tazminat alınır?

%20 çalışma gücü kaybı önemli bir hesaplama verisidir ancak tek başına tazminatı belirlemez. Aynı %20 oranına sahip iki kişinin tazminatı yaş ve ücret gibi nedenlerle farklı olabilir.

İş kazasında maaş arttıkça tazminat artar mı?

Kazanç, maddi zarar hesabının temel değişkenlerinden biridir. Diğer koşullar aynı olduğunda kazancın farklı olması hesaplanan zararı etkileyebilir.

Bordrodaki maaşım düşük gösteriliyorsa ne olur?

Gerçek ücretin bordrodan yüksek olduğunun iddia edildiği durumlarda banka kayıtları, emsal ücret araştırması, meslek ve kıdem gibi çeşitli deliller gündeme gelebilir.

İş kazasında kusurum varsa tazminat alamaz mıyım?

İşçinin kusurlu olması otomatik olarak hiçbir tazminat alamayacağı anlamına gelmez. Kusur oranının tazminat üzerindeki etkisi somut olay üzerinden değerlendirilir.

SGK sürekli iş göremezlik geliri bağlarsa ayrıca dava açılabilir mi?

SGK tarafından gelir bağlanması ile işverene karşı ileri sürülebilecek tazminat talepleri aynı hukuki kurum değildir. İşverenin sorumluluğu ve SGK ödemelerinin hesaplamaya etkisi ayrıca değerlendirilir.

İş kazası tazminatı hesaplama robotları doğru sonuç verir mi?

Bu tür araçlar yaklaşık fikir verebilir ancak gerçek dava hesabının yerine geçmez. Gerçek ücret, kusur, çalışma gücü kaybı ve SGK verileri dosyaya göre değişir.

Manevi tazminat maluliyet yüzdesine göre mi hesaplanır?

Hayır. Manevi tazminat için doğrudan uygulanabilecek bir yüzde veya matematiksel tarife bulunmamaktadır.

İş Kazası Tazminatı Hesaplanmadan Önce Dosyanın Tamamı İncelenmelidir

İş kazası dosyasında “ne kadar tazminat çıkar?” sorusunun doğru cevabı yalnızca bir sağlık raporunda yazan oran değildir.

Gerçek bir değerlendirme için;

işçinin yaşı + gerçek kazancı + çalışma gücü kaybı + kusur durumu + SGK kayıtları + kazanın özellikleri

birlikte incelenmelidir.

Özellikle yüksek oranlı çalışma gücü kayıplarında, uzuv kayıplarında veya işçinin mesleğini sürdürmesini ciddi biçimde etkileyen kazalarda hatalı bir ücret, kusur veya çalışma gücü kayıp verisinin hesaplamaya alınması tazminat miktarında önemli farklılık yaratabilir.

Hukuki Değerlendirme

İş kazası sonucunda kalıcı bir sağlık sorunu meydana gelmişse dosyanın yalnızca maluliyet oranı üzerinden değerlendirilmesi yeterli değildir.

Av. Orçun Akbulut tarafından iş kazası dosyalarında; olayın meydana geliş biçimi, kusur durumu, gerçek ücret, SGK kayıtları, çalışma gücü kaybı ve maddi-manevi tazminat talepleri birlikte incelenmektedir.

Aydın, Efeler, Kuşadası, Didim, Söke, Nazilli ve çevre ilçelerde meydana gelen iş kazalarına ilişkin dosyalarda hukuki değerlendirme ve tazminat süreci hakkında profesyonel hukuki destek alınabilir.

Hukuki danışmanlık ve dosya incelemesi ücrete tabidir.