Hakkınızda verilen mahkûmiyet kararı kesinleşti. Ancak suçsuzluğunuzu ortaya koyabileceğini düşündüğünüz bir tanık mahkemede hiç dinlenmedi. Böyle bir durumda kesinleşmiş cezanın yeniden incelenmesini sağlayabilir misiniz?
Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 311. maddesi, belirli koşulların gerçekleşmesi hâlinde hükümlü lehine yargılamanın yenilenmesine imkân tanımaktadır.
Ancak dinlenmeyen her tanık, kendiliğinden yeniden yargılama sebebi oluşturmaz.
Belirleyici olan, tanığın anlatacağı olayların hukuki niteliği, önceki yargılamada değerlendirilip değerlendirilmediği ve kesinleşmiş hükmün sonucunu değiştirebilecek öneme sahip olup olmadığıdır.
1. Dinlenmeyen Tanık Nedeniyle Yeniden Yargılama Mümkün mü?
Evet. CMK 311/1-e kapsamında yeni olayların veya yeni delillerin ortaya konulması, belirli şartlarda yargılamanın yenilenmesine dayanak oluşturabilir.
Kanun, yeni olay veya delillerin tek başına ya da önceki delillerle birlikte değerlendirildiğinde sanığın beraatini veya daha hafif cezayı gerektiren bir kanun hükmünün uygulanmasını sağlayabilecek nitelikte olmasını aramaktadır.
Bu nedenle tanığın önceki yargılamada dinlenmemiş olması tek başına yeterli değildir.
Tanığın hangi olaylara doğrudan tanıklık ettiği ve anlatımının mahkûmiyet hükmünü nasıl etkileyebileceği açıklanmalıdır.
2. Daha Önce Bildirildiği Hâlde Dinlenmeyen Tanık Yeni Delil Sayılır mı?
Bu sorunun cevabı dosyanın özelliklerine bağlıdır.
Önceki yargılamada bildirilen ancak dinlenmeyen bir tanığın yeniden dinlenmesinin istenmesi, her durumda yeni delil ortaya konulduğu anlamına gelmez.
Tanığın önceki yargılamada bilinen olayları tekrar etmesi ile daha önce mahkeme tarafından değerlendirilmeyen, hükmün sonucunu değiştirebilecek yeni bilgiler ortaya koyması birbirinden farklıdır.
Ayrıca tanık dinletme talebinin gerekçesiz biçimde reddedildiği iddiası, savunma hakkının ihlali bakımından ayrı olarak değerlendirilmelidir.
Bu nedenle önceki duruşma tutanaklarının, tanık dinletme taleplerinin ve mahkemenin ret gerekçelerinin incelenmesi gerekir.
3. Yeni Tanık Beyanı Kesinleşmiş Cezayı Bozdurabilir mi?
Yeni tanık beyanının yargılamanın yenilenmesine dayanak oluşturabilmesi için hükmün sonucunu etkileyebilecek nitelikte olması gerekir.
Örneğin mahkûmiyet kararının belirleyici bir tanık anlatımına dayandığı dosyada, olayın gerçekleşme biçimine ilişkin önemli ve daha önce değerlendirilmeyen bilgiler ortaya çıkabilir.
Ancak yeni tanığın yalnızca hükümlünün suçsuz olduğunu söylemesi yeterli değildir.
Tanığın bilgi kaynağı, olayları nasıl öğrendiği, önceki delillerle bağlantısı ve anlatımının güvenilirliği önemlidir.
4. FETÖ Davalarında Dinlenmeyen Tanık Yeniden Yargılama Sebebi Olabilir mi?
Örgüt üyeliği suçlamasıyla verilen ve kesinleşen mahkûmiyet kararlarında, özellikle ankesörlü telefon aramaları ve ardışık arama iddiaları bakımından tanık anlatımları önem taşıyabilir.
Örneğin aynı arama grubunda bulunduğu ileri sürülen kişilerin dinlenmemesi veya sonradan ortaya çıkan anlatımlarının dosyadaki delillerle çelişmesi, somut olayın özelliklerine göre değerlendirilebilir.
Ancak aynı arama grubunda yer alan kişilerin önceki yargılamada dinlenmemiş olması tek başına CMK 311 kapsamında yargılamanın yenilenmesini gerektirmez.
Yeni tanık anlatımının mevcut HTS kayıtları, arama kronolojisi ve mahkûmiyet gerekçesiyle birlikte incelenmesi gerekir.
5. Tanığın Önceki İfadesini Değiştirmesi Yeniden Yargılama Sebebi midir?
Tanığın önceki ifadesinden dönmesi, tek başına yargılamanın yenilenmesini gerektirmez.
Yeni anlatımın hangi somut olaylara dayandığı ve önceki ifadeyle neden çeliştiği araştırılmalıdır.
Tanığın gerçeğe aykırı ifade verdiği ileri sürülüyorsa CMK 311/1-b kapsamında ayrıca değerlendirme yapılabilir.
Bu hükmün uygulanması bakımından CMK 316’da düzenlenen koşulların da dikkate alınması gerekir.
Buna karşılık yeni anlatımın hükmün sonucunu değiştirebilecek yeni olay veya delil niteliğinde olduğu iddiası, koşullarına göre CMK 311/1-e kapsamında incelenebilir.
6. Dinlenmeyen Tanık İçin Yeniden Yargılama Başvurusu Nasıl Yapılır?
CMK 318 uyarınca yargılamanın yenilenmesi istemi, hükmü veren mahkemeye sunulur.
Başvuruda özellikle şu hususlar açıklanmalıdır:
- Tanığın kimliği ve ulaşılabilecek iletişim bilgileri
- Tanığın hangi olaylara ilişkin bilgi sahibi olduğu
- Önceki yargılamada neden dinlenmediği
- Yeni olduğu ileri sürülen olay veya delilin niteliği
- Yeni anlatımın önceki delillerle ilişkisi
- Yeni delilin mahkûmiyet hükmünün sonucunu nasıl değiştirebileceği
Başvurunun yalnızca genel hukuka aykırılık iddialarına değil, ilgili kanuni yenileme nedenine ve somut delillere dayandırılması gerekir.
7. Yeniden Yargılama Başvurusu İnfazı Durdurur mu?
Hayır.
CMK 312 uyarınca yargılamanın yenilenmesi istemi, mahkûmiyet hükmünün infazını kendiliğinden ertelemez.
Ancak mahkeme, kanuni koşulları değerlendirerek infazın geri bırakılmasına veya durdurulmasına karar verebilir.
Bu nedenle hükümlü ceza infaz kurumunda bulunuyorsa yeniden yargılama başvurusuyla birlikte infazın durdurulması talebi de ayrıca değerlendirilebilir.
8. Yeniden Yargılama Talebi Reddedilirse Ne Yapılır?
Mahkeme, başvurunun kanunda öngörülen koşulları taşımadığı sonucuna ulaşırsa istemi kabule değer görmeyerek reddedebilir.
Başvurunun esassız bulunması da mümkündür.
CMK 319 ve 321 kapsamında verilen ret kararlarına karşı itiraz yolu öngörülmüştür.
Ancak başvurunun hangi aşamada reddedildiği, kararın gerekçesi ve uygulanacak kanun yolu ayrı ayrı incelenmelidir.
9. Sık Sorulan Sorular
Mahkeme dinlenmesini istediğim tanığı dinlemedi. Yeniden yargılama isteyebilir miyim?
Tanığın dinlenmemesi tek başına yeterli değildir. CMK 311’deki yenileme nedenlerinden birinin gerçekleşip gerçekleşmediği değerlendirilmelidir.
Yeni tanık ortaya çıkarsa kesinleşmiş ceza kaldırılır mı?
Yeni tanığın ortaya çıkması, mahkûmiyetin otomatik olarak kaldırılması sonucunu doğurmaz.
Yeniden yargılama için tanığın noter beyanı yeterli midir?
Noter beyanı tek başına tanık anlatımının doğruluğunu veya yenileme koşullarının gerçekleştiğini kanıtlamaz. Delilin niteliği ve mahkeme önünde değerlendirilmesi önemlidir.
Yeniden yargılama başvurusu cezaevinden yapılabilir mi?
Kanuni usule uygun olarak başvuru yapılabilir. Hükümlünün ceza infaz kurumunda bulunması, yargılamanın yenilenmesini istemesine engel değildir.
10. Aydın’da Kesinleşmiş Ceza ve Yeniden Yargılama Başvuruları
Aydın, Efeler, Kuşadası, Söke, Nazilli ve Didim’de yürütülen ceza davalarında kesinleşmiş mahkûmiyet kararlarına karşı yapılacak başvurularda dosyanın bütününün incelenmesi önemlidir.
Özellikle dinlenmeyen tanıklar, sonradan ortaya çıkan deliller ve önceki mahkûmiyet gerekçeleri birlikte değerlendirilmelidir.
Av. Orçun Akbulut
Aydın / Efeler
Hukuki danışmanlık hizmetleri ücrete tabidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her dosyanın koşullarına göre hukuki değerlendirme farklılık gösterebilir.