Yargıtay tarafından onanan bir mahkûmiyet kararı, kural olarak kesinleşir ve hükmedilen cezanın infazı gündeme gelir. Ancak Yargıtay’ın bir cezayı onamış olması, mahkûmiyet kararının hiçbir koşulda değiştirilemeyeceği anlamına gelmez.

Türk ceza muhakemesi hukukunda, Yargıtay tarafından onanmış mahkûmiyet kararlarının belirli koşullarda yeniden incelenmesini sağlayan olağanüstü kanun yolları bulunmaktadır.

Özellikle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz yetkisini düzenleyen CMK 308, hükümlü lehine yargılamanın yenilenmesine ilişkin CMK 311 ve Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru, kesinleşmiş mahkûmiyet kararları bakımından önem taşımaktadır.

Peki, Yargıtay’ın onadığı ceza tekrar bozulur mu? Yargıtay kararına karşı nereye başvurulur? Kesinleşmiş hapis cezası kaldırılabilir mi? Cezaevine giren kişinin dosyası yeniden incelenebilir mi?

Bu soruların cevapları, mahkûmiyet kararındaki hukuka aykırılığın niteliğine ve başvurulacak kanun yolunun şartlarına göre değişmektedir.

1. Yargıtay’ın Onadığı Ceza Tekrar Bozulur mu?

Evet. Yargıtay’ın onadığı bir mahkûmiyet kararı, kanunda belirtilen koşulların bulunması hâlinde yeniden incelenebilir ve hukuki sonuçları değiştirilebilir.

Ancak bunun için Yargıtay kararına karşı olağan temyiz yoluna yeniden başvurulması mümkün değildir. Başvurulabilecek olağanüstü hukuki yolların değerlendirilmesi gerekir.

Yargıtay tarafından onanan mahkûmiyet kararları bakımından özellikle üç hukuki mekanizma öne çıkmaktadır:

Birincisi, CMK 308 kapsamında Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itirazıdır.

Yargıtay ceza dairesinin kararında hukuka aykırılık bulunduğu ileri sürülerek Başsavcılığın itiraz yetkisini kullanması istenebilir.

İkincisi, CMK 311 kapsamında yargılamanın yenilenmesidir.

Hükümden sonra ortaya çıkan ve kanuni şartları taşıyan yeni olay veya deliller, mahkûmiyet kararının yeniden ele alınmasını sağlayabilir.

Üçüncüsü, Anayasa Mahkemesine bireysel başvurudur.

Yargılama sırasında anayasal hakların ihlal edildiği iddiasıyla, başvuru şartları ve süreleri içerisinde Anayasa Mahkemesine başvurulabilir.

Bu yollar birbirinin yerine geçen başvurular değildir. Her birinin konusu, yetkili mercii ve hukuki sonucu farklıdır.

2. Yargıtay Kararı Kesinleştikten Sonra Ne Yapılır?

Yargıtay onama kararından sonra yapılması gereken ilk işlem, mahkûmiyet kararının ve Yargıtay ilamının hukuki yönden incelenmesidir.

Özellikle şu soruların cevaplandırılması gerekir:

• Yargıtay hangi gerekçeyle onama kararı vermiştir?
• Temyiz dilekçesinde ileri sürülen hukuka aykırılıklar karşılanmış mıdır?
• Mahkûmiyetin dayandığı deliller hukuka uygun biçimde elde edilmiş midir?
• Savunma hakkını etkileyen ciddi usul eksiklikleri var mıdır?
• Suçun kanuni unsurları somut olayda oluşmuş mudur?
• Ceza miktarını etkileyen kanun hükümleri doğru uygulanmış mıdır?
• Yargılama sonrasında yeni bir delil ortaya çıkmış mıdır?
• Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru süresi devam etmekte midir?

Bu inceleme yapılmadan yalnızca mahkûmiyet kararının ağır olduğu veya Yargıtay’ın hatalı karar verdiği belirtilerek yapılan başvuruların sonuç vermesi beklenmemelidir.

Kesinleşmiş ceza kararına karşı etkili bir hukuki başvuru yapılabilmesi, hukuka aykırılığın somut biçimde ortaya konulmasına bağlıdır.

3. CMK 308 Nedir? Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı İtirazı Nasıl Yapılır?

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 308. maddesi, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz yetkisini düzenlemektedir.

Bu düzenleme, Yargıtay ceza dairelerinin kararlarının belirli koşullarda yeniden değerlendirilmesini sağlayan olağanüstü bir kanun yoludur.

16 Temmuz 2026 tarihli 7589 sayılı Kanun ile CMK 308’de önemli değişiklikler yapılmıştır.

Güncel düzenlemeye göre Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, yargı yeri belirlenmesi ve görevsizlik kararları hariç olmak üzere Yargıtay ceza dairelerinin kararlarına karşı, resen veya istem üzerine itiraz yetkisini kullanabilir.

Sanık aleyhine itiraz bakımından dosyanın Başsavcılığa tesliminden itibaren üç aylık süre öngörülmüştür.

Sanık lehine itirazlarda ise süre aranmaz.

Bu nedenle Yargıtay tarafından yıllar önce onanmış bir mahkûmiyet hakkında da hukuka aykırılığın niteliğine göre CMK 308 kapsamında itiraz yetkisinin kullanılması talep edilebilir.

Ancak bu düzenleme, hükümlüye doğrudan Yargıtay Ceza Genel Kuruluna itiraz etme hakkı tanımaz.

İtiraz yetkisi Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısına aittir.

4. Yargıtay Onama Kararına İtiraz İçin Süre Var mı?

CMK 308 kapsamında sanık lehine yapılacak itirazlarda kanuni süre sınırlaması bulunmamaktadır.

Bu husus, kesinleşmiş mahkûmiyet kararları bakımından son derece önemlidir.

Örneğin Yargıtay tarafından 2021 yılında onanan bir mahkûmiyet hakkında 2026 yılında da sanık lehine itiraz yetkisinin kullanılması talep edilebilir.

Ancak burada iki husus birbirinden ayrılmalıdır.

Birincisi, kanunda sanık lehine itiraz bakımından süre öngörülmemiş olmasıdır.

İkincisi ise Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının yapılan istem üzerine mutlaka itiraz etmek zorunda olmamasıdır.

CMK 308 kapsamında sanık lehine itirazın süresiz olması, her başvurunun kabul edileceği veya kesinleşmiş kararın mutlaka bozulacağı anlamına gelmez.

Başvurunun hukuki gerekçelerinin ciddi ve somut olması gerekir.

Ayrıca CMK 308 başvurusu yapılması, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru için öngörülen süreyi kendiliğinden durdurmaz veya yeniden başlatmaz.

5. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına Kimler Başvurabilir?

7589 sayılı Kanun ile CMK 308’e eklenen dördüncü fıkra, itiraz isteminde bulunabilecek kişileri açıkça düzenlemiştir.

Buna göre sanık, sanık adına kanun yoluna başvurma hakkı bulunan kişiler, katılan, katılma isteği karara bağlanmamış kişiler ve katılan sıfatını alabilecek şekilde suçtan zarar görenler istemde bulunabilir.

Hükümlü müdafii de kanuni temsil yetkisi kapsamında başvuruyu hazırlayabilir.

Ancak bu başvuru, hükümlünün doğrudan Yargıtay Ceza Genel Kuruluna itiraz ettiği bir kanun yolu değildir.

Hükümlü veya müdafii, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz yetkisini kullanmasını talep eder.

Başsavcılık hukuka aykırılık iddialarını değerlendirerek itiraz yetkisini kullanıp kullanmayacağına karar verir.

6. CMK 308 İtirazı Kabul Edilirse Ne Olur?

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz etmesi hâlinde dosya öncelikle kararına itiraz edilen Yargıtay ceza dairesine gönderilir.

Ceza dairesi, itirazı yerinde görürse kararını düzeltebilir.

İtirazı yerinde görmezse dosyayı Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderir.

Ceza Genel Kurulu, itirazın hukuki gerekçelerini inceleyerek karar verir.

Bu inceleme sonucunda önceki kararın hukuki durumu değişebilir.

Ancak itirazın kabul edilmesi, her durumda doğrudan beraat kararı verilmesi anlamına gelmez.

Hukuka aykırılığın niteliğine göre dosyanın yeniden değerlendirilmesi veya yeniden hüküm kurulmasını gerektiren bir süreç ortaya çıkabilir.

Örneğin mahkûmiyetin dayandığı suç vasfının hatalı belirlenmesi, cezanın hesaplanmasında hukuka aykırılık bulunması veya mahkûmiyeti etkileyen bir usul eksikliğinin tespit edilmesi farklı hukuki sonuçlar doğurabilir.

7. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı İtirazı Reddedilirse Ne Yapılır?

Hükümlü veya müdafii tarafından yapılan istem üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itiraz yetkisini kullanmaması, CMK 308 kapsamında Ceza Genel Kurulunca verilmiş bir ret kararıyla aynı hukuki sonucu doğurmaz.

Başsavcılığın itiraz yetkisini kullanmaması hâlinde dosyanın niteliğine göre başka hukuki yollar değerlendirilebilir.

Özellikle yeni olay veya delil bulunması hâlinde CMK 311 kapsamında yargılamanın yenilenmesi gündeme gelebilir.

Anayasal hak ihlali iddiaları bakımından ise bireysel başvuru şartları ve süreleri ayrıca incelenmelidir.

Bununla birlikte CMK 308 isteminin reddedilmiş olması, daha önce kaçırılmış bireysel başvuru süresini yeniden başlatmaz.

Aynı hukuki gerekçelerin hiçbir yeni açıklama yapılmadan tekrar tekrar ileri sürülmesi de başvurunun kabul edileceği anlamına gelmez.

8. Yargıtay’ın Onadığı Ceza Yeni Delille Bozulabilir mi?

Evet. Yargıtay tarafından onanmış bir mahkûmiyet kararından sonra yeni olay veya delillerin ortaya çıkması, CMK 311 kapsamında yargılamanın yenilenmesini gündeme getirebilir.

CMK 311/1-e uyarınca yeni olayların veya yeni delillerin ortaya konulması ve bunların tek başına ya da önceki delillerle birlikte değerlendirildiğinde sanığın beraatini veya daha hafif cezayı gerektiren bir kanun hükmünün uygulanmasını sağlayabilecek nitelikte olması gerekir.

Örneğin bir kişinin mahkûmiyeti tanık beyanlarına dayanıyor olsun.

Yargıtay mahkûmiyeti onadıktan sonra sanığın olay tarihinde başka bir yerde bulunduğunu ortaya koyabilecek güvenilir ve daha önce değerlendirilmemiş dijital kayıtların bulunması, yargılamanın yenilenmesi bakımından önem taşıyabilir.

Ancak yalnızca yeni bir belge sunulması yeterli değildir.

Yeni olay veya delilin hükmün sonucunu değiştirebilecek nitelikte olması gerekir.

Yargılamanın yenilenmesi istemi, kural olarak hükmü veren mahkemeye yapılır.

Dolayısıyla CMK 308 ile CMK 311 farklı mercilere yönelen ve farklı sebeplere dayanan olağanüstü kanun yollarıdır.

9. Yargıtay’ın Onadığı Ceza İçin Anayasa Mahkemesine Başvurulabilir mi?

Evet. Yargıtay onama kararı sonrasında, bireysel başvuru koşulları bulunuyorsa Anayasa Mahkemesine başvurulabilir.

Anayasa Mahkemesi, ceza yargılamalarında özellikle adil yargılanma hakkı kapsamındaki ihlal iddialarını inceleyebilir.

Bu kapsamda:

• Savunma hakkının ihlal edilmesi,
• Gerekçeli karar hakkının ihlal edilmesi,
• Silahların eşitliği ilkesine aykırılık,
• Çelişmeli yargılama hakkının ihlali,
• Tanık sorgulama hakkına ilişkin ihlaller,
• Hukuka aykırı delillerin kullanılmasıyla bağlantılı yargılamanın bütününe ilişkin adillik sorunları,

somut olayın koşullarına göre bireysel başvuru konusu olabilir.

Ancak Anayasa Mahkemesi, Yargıtay’ın üzerinde yeni bir olağan temyiz mercii değildir.

Her delil değerlendirme hatası veya kanunun yanlış yorumlandığı iddiası, kendiliğinden anayasal hak ihlali oluşturmaz.

Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru bakımından kural olarak otuz günlük süre bulunmaktadır.

Bu sürenin başlangıcı, olağan başvuru yollarının tüketilmesine ve nihai kararın öğrenilmesine ilişkin somut koşullar dikkate alınarak belirlenmelidir.

Özellikle CMK 308 kapsamında Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına başvurulması, bireysel başvuru süresini kendiliğinden uzatmaz.

10. Yargıtay Onama Kararından Sonra Cezaevine Giren Kişi Tahliye Edilebilir mi?

Yargıtay onama kararından sonra mahkûmiyetin infazına başlanması, olağanüstü kanun yollarının kullanılmasına engel değildir.

Ancak hukuki başvurunun yapılması ile infazın durdurulması birbirinden farklıdır.

Örneğin CMK 311 kapsamında yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunulması, mahkûmiyetin infazını kendiliğinden durdurmaz.

CMK 312 uyarınca mahkeme, infazın geri bırakılmasına veya durdurulmasına karar verebilir.

Bu nedenle cezaevinde bulunan hükümlü bakımından yeni delillerin mahkûmiyet üzerindeki etkisi ile infazın sürdürülmesinin sonuçları birlikte değerlendirilmelidir.

Benzer şekilde CMK 308 kapsamında itiraz yetkisinin kullanılması talebi de tek başına tahliye sonucu doğurmaz.

Tahliye veya infazın durdurulması için ilgili hukuki mekanizma kapsamında yetkili merci tarafından karar verilmesi gerekir.

11. Yargıtay’ın Onadığı Ceza Kanun Yararına Bozma ile Kaldırılabilir mi?

Burada önemli bir hukuki ayrım bulunmaktadır.

CMK 309 kapsamında düzenlenen kanun yararına bozma, kural olarak istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen hâkim veya mahkeme kararları için öngörülmüştür.

Dolayısıyla Yargıtay tarafından temyiz incelemesi yapılarak onanmış bir mahkûmiyet kararına karşı, aynı kararı yeniden inceletmek amacıyla doğrudan CMK 309 yoluna başvurulması kural olarak mümkün değildir.

Yargıtay ceza dairesinin kararındaki hukuka aykırılıklar bakımından CMK 308, yeni deliller bakımından ise CMK 311 hükümleri öncelikle değerlendirilmelidir.

Bu ayrımın gözden kaçırılması, kesinleşmiş mahkûmiyet kararına karşı yanlış hukuki başvuru yapılmasına neden olabilir.

12. Yargıtay’ın Onadığı Ceza Kaç Yıl Sonra Bozulabilir?

CMK 308 kapsamında sanık lehine itiraz bakımından süre aranmadığından, yıllar önce verilmiş bir Yargıtay ceza dairesi kararı hakkında da itiraz yetkisinin kullanılması talep edilebilir.

Benzer şekilde CMK 311 kapsamında yeni delile dayalı hükümlü lehine yargılamanın yenilenmesi bakımından genel bir beş veya on yıllık başvuru süresi bulunmamaktadır.

Örneğin 2018 yılında kesinleşmiş bir mahkûmiyet hakkında 2026 yılında hükmün sonucunu değiştirebilecek nitelikte yeni delil ortaya çıkmışsa, CMK 311 kapsamında başvuru değerlendirilebilir.

Ancak Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru bakımından aynı değerlendirme yapılamaz.

Bireysel başvuruda süre şartı bulunduğundan, yıllar önce kesinleşmiş bir mahkûmiyet hakkında bugün doğrudan başvuru yapılabilmesi her zaman mümkün değildir.

Bu nedenle kesinleşmiş ceza kararının tarihi kadar, başvurunun hangi hukuki sebebe dayandığı da önem taşımaktadır.

13. Yargıtay’ın Onadığı Ceza İçin Hangi Dilekçe Hazırlanmalıdır?

Kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararına karşı hazırlanacak dilekçenin içeriği, başvurulacak olağanüstü kanun yoluna göre belirlenmelidir.

CMK 308 kapsamında hazırlanacak dilekçede Yargıtay ceza dairesinin kararındaki hukuka aykırılıklar somut biçimde açıklanmalıdır.

Özellikle:

• Yargıtay dairesinin esas ve karar numarası,
• İlk derece ve istinaf mahkemesi kararları,
• Mahkûmiyetin dayandığı suç ve kanun hükümleri,
• Temyiz aşamasında ileri sürülen hukuka aykırılıklar,
• Yargıtay kararının neden hatalı olduğu,
• İtiraz yetkisinin kullanılmasını gerektiren hukuki gerekçeler,

açık biçimde ortaya konulmalıdır.

CMK 311 kapsamında hazırlanacak dilekçede ise yeni olay veya delillerin neden hükmün sonucunu değiştirebilecek nitelikte olduğu açıklanmalıdır.

Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda ise anayasal hak ihlalinin nasıl meydana geldiği, başvuru yollarının tüketilmesi ve süre koşulları üzerinde durulmalıdır.

Her kesinleşmiş ceza dosyası için aynı dilekçenin kullanılması hukuken doğru değildir.

14. Sık Sorulan Sorular

Yargıtay’ın onadığı ceza tekrar bozulur mu?

Evet. Kanuni şartların bulunması hâlinde CMK 308 kapsamında Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itirazı veya CMK 311 kapsamında yargılamanın yenilenmesi gibi yollar değerlendirilebilir.

Yargıtay kararına karşı itiraz süresi kaç gündür?

CMK 308 kapsamında sanık lehine itirazlarda süre aranmaz. Sanık aleyhine itiraz bakımından 2026 yılında yapılan değişiklikle üç aylık süre öngörülmüştür.

Yargıtay’ın onadığı ceza için nereye başvurulur?

Başvurunun sebebine göre Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına, hükmü veren mahkemeye veya Anayasa Mahkemesine başvurulabilir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itiraz ederse ceza bozulur mu?

Başsavcılığın itiraz etmesi, cezanın otomatik olarak bozulmasını sağlamaz. İtiraz, ilgili Yargıtay ceza dairesi ve gerektiğinde Ceza Genel Kurulu tarafından incelenir.

Yargıtay onama kararı sonrası AYM başvurusu yapılabilir mi?

Evet. Ancak bireysel başvuru şartları ve otuz günlük süre dikkate alınmalıdır.

Yargıtay’dan onanan ceza için yeniden yargılama yapılır mı?

CMK 311’de düzenlenen sebeplerin bulunması hâlinde yargılamanın yenilenmesi istenebilir. Başvurunun kabul edilmesi ve sonucunda verilecek karar, somut dosyaya göre değişir.

Yargıtay’ın onadığı ceza infaz edilirken itiraz edilebilir mi?

Evet. Cezanın infazına başlanması, kanuni şartların bulunduğu olağanüstü başvuru yollarını ortadan kaldırmaz. Ancak başvuru yapılması infazı kendiliğinden durdurmaz.

Sonuç: Yargıtay’ın Onadığı Her Ceza Değiştirilemez Değildir

Yargıtay’ın mahkûmiyet kararını onaması, olağan kanun yolu incelemesinin tamamlandığını ve kararın kesinleşmesini ifade eder.

Ancak kesinleşmiş mahkûmiyet kararları bakımından kanunda düzenlenen olağanüstü başvuru yolları bulunmaktadır.

CMK 308 kapsamında Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz yetkisi, CMK 311 kapsamında yargılamanın yenilenmesi ve Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru, somut olayın özelliklerine göre değerlendirilebilecek hukuki mekanizmalardır.

Bununla birlikte kesinleşmiş her cezanın kaldırılabileceği veya her hukuka aykırılık iddiasının yeniden yargılama sonucunu doğuracağı düşünülmemelidir.

Yargıtay’ın onadığı bir cezanın yeniden incelenebilmesi için hukuka aykırılığın doğru belirlenmesi, uygun kanun yolunun seçilmesi ve başvurunun somut gerekçelerle desteklenmesi gerekir.

Avukat Orçun Akbulut

Aydın merkezli avukatlık faaliyetleri kapsamında ceza hukuku, Yargıtay kararlarına karşı olağanüstü kanun yolları, CMK 308 itirazları, yargılamanın yenilenmesi ve kesinleşmiş mahkûmiyet kararlarının hukuki incelemesi alanlarında avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmetleri sunulmaktadır.