Trafik kazası, iş kazası veya başka bir haksız fiil sonucunda yaralanan kişilerin tazminat taleplerinde en önemli delillerden biri maluliyet raporudur. Ancak bazı durumlarda sağlık kurulu tarafından belirlenen engellilik veya sürekli iş göremezlik oranı, kişinin gerçek sağlık durumunu yeterince yansıtmayabilir.
Örneğin trafik kazasında omurga kırığı yaşayan, ameliyat geçiren ve uzun süre fizik tedavi gören bir kişinin sürekli fonksiyon kaybı düşük değerlendirilebilir. Bu durumda hesaplanan maddi tazminat da olması gerekenden düşük çıkabilir.
Peki, maluliyet raporuna itiraz edilebilir mi? Engellilik oranı düşük belirlenirse yeniden rapor alınabilir mi? Sigorta şirketinin kabul ettiği maluliyet oranı değiştirilebilir mi?
2026 yılı itibarıyla bu soruların cevapları, raporun hangi amaçla düzenlendiğine ve uyuşmazlığın hangi aşamada bulunduğuna göre değişmektedir.
1. Maluliyet Raporu Nedir ve Tazminatı Nasıl Etkiler?
Maluliyet raporu, kişinin geçirdiği kaza veya yaralanma sonucunda ortaya çıkan sağlık sorunlarının kalıcı etkilerini değerlendiren tıbbi belgedir.
Tazminat hukukunda özellikle şu hususlar önem taşır:
- Yaralanmanın kalıcı fonksiyon kaybına neden olup olmadığı
- Sürekli iş göremezlik veya engellilik oranı
- Yaralanma ile kaza arasındaki illiyet bağı
- Geçici iş göremezlik süresi
- İyileşme sürecinin tamamlanıp tamamlanmadığı
- Sürekli bakım ihtiyacının bulunup bulunmadığı
Maluliyet oranı, sürekli iş göremezlik tazminatının hesaplanmasında önemli bir unsurdur. Ancak tazminat yalnızca bu orana göre belirlenmez.
Kişinin yaşı, geliri, kusur durumu, uygulanacak hesaplama yöntemi ve diğer hukuki unsurlar da tazminat miktarını etkiler.
Bu nedenle düşük belirlenen bir maluliyet oranı, bazı dosyalarda ciddi miktarda tazminat kaybına yol açabilir.
2. Maluliyet Oranı Düşük Çıkarsa İtiraz Edilebilir mi?
Evet. Maluliyet veya engellilik oranının gerçeği yansıtmadığı düşünülüyorsa raporun niteliğine uygun hukuki itiraz yollarına başvurulabilir.
Ancak bütün raporlar için aynı itiraz usulü geçerli değildir.
İtiraz edilecek raporun türü öncelikle belirlenmelidir.
Bunlar arasında:
- Erişkin engelli sağlık kurulu raporu
- Trafik kazası nedeniyle düzenlenen maluliyet raporu
- İş kazası sonucunda düzenlenen sürekli iş göremezlik raporu
- SGK tarafından değerlendirilen maluliyet raporu
- Sigorta tahkim dosyasında kullanılan sağlık kurulu raporu
- Mahkeme tarafından alınan Adli Tıp veya üniversite hastanesi raporu
bulunmaktadır.
Her raporun hukuki niteliği, uygulanacak mevzuatı ve itiraz yöntemi farklı olabilir.
Özellikle mahkeme dosyasında bulunan bir maluliyet raporuna itiraz ile İl Sağlık Müdürlüğü üzerinden engelli sağlık kurulu raporuna itiraz aynı işlem değildir.
3. Engelli Sağlık Kurulu Raporuna İtiraz Süresi Kaç Gündür?
Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik’in 12. maddesine göre bireysel rapor itirazları, raporun ilgili kişiye tesliminden itibaren 30 gün içerisinde yapılmalıdır.
İtiraz İl Sağlık Müdürlüğüne yöneltilir.
İtiraz üzerine kişi, mevzuatta öngörülen usule göre farklı bir yetkili sağlık kuruluşuna sevk edilir.
İlk rapor ile ikinci rapor aynı yönde ise rapor kesinleşir.
Raporlar arasında farklılık bulunması ve itirazın devam etmesi durumunda hakem hastane süreci gündeme gelir.
Hakem hastane kararı, bu idari rapor itiraz sistemi içerisinde kesin niteliktedir.
Bununla birlikte bu kesinlik, ilgili kişinin başka bir hukuki uyuşmazlık kapsamında yargısal başvuru hakkının her durumda ortadan kalktığı anlamına gelmez.
Önemli: Buradaki 30 günlük süre, ilgili Yönetmelik kapsamındaki engelli sağlık kurulu raporlarına ilişkindir. Mahkemece alınan bilirkişi veya Adli Tıp raporlarına itiraz süreleri farklı usul kurallarına tabidir.
4. Trafik Kazasında Maluliyet Oranı Yanlış Hesaplanırsa Ne Yapılır?
Trafik kazalarında maluliyet oranının hatalı belirlenmesi, sigorta şirketinden talep edilecek sürekli iş göremezlik tazminatını doğrudan etkileyebilir.
Örneğin bir trafik kazası sonucunda kişinin bacağında kalıcı hareket kısıtlılığı oluşmuş olsun.
İlk sağlık kurulu raporunda %5 oranında engellilik belirlenmiş olabilir.
Ancak ayrıntılı ortopedik değerlendirme, ameliyat kayıtları ve fonksiyon testleri sonucunda farklı bir oranın ortaya çıkması mümkündür.
Böyle bir durumda öncelikle:
- Raporun hangi yönetmeliğe göre düzenlendiği
- Yaralanmaya ilişkin bütün tıbbi belgelerin incelenip incelenmediği
- Kişinin gerekli uzmanlık alanlarında muayene edilip edilmediği
- Kalıcı fonksiyon kayıplarının ayrı ayrı değerlendirilip değerlendirilmediği
- Raporun yeterli tıbbi gerekçe içerip içermediği
araştırılmalıdır.
Hatalı veya eksik raporun varlığı halinde, uyuşmazlığın aşamasına göre yeni rapor alınması veya mevcut rapordaki eksikliklerin giderilmesi talep edilebilir.
5. Maluliyet Raporunda En Sık Karşılaşılan Hatalar Nelerdir?
Tazminat davalarında maluliyet raporlarına yönelik itirazların önemli bir bölümü eksik inceleme veya yanlış değerlendirme iddialarına dayanmaktadır.
A. Bütün yaralanmaların değerlendirilmemesi
Trafik kazasında kişinin hem omurgasında hem dizinde hem de omzunda kalıcı hasar oluşabilir.
Ancak raporda yalnızca tek bir yaralanmanın değerlendirilmesi, sonuç üzerinde etkili olabilir.
B. Yanlış yönetmeliğin uygulanması
Trafik kazasına ilişkin maluliyet değerlendirmesinde olay tarihi ve uyuşmazlığa uygulanacak mevzuat önem taşır.
Her raporun otomatik olarak rapor tarihinde yürürlükte bulunan yönetmeliğe göre hazırlanması yeterli değildir.
C. İyileşme süreci tamamlanmadan değerlendirme yapılması
Bazı yaralanmalarda kalıcı fonksiyon kaybının sağlıklı biçimde değerlendirilebilmesi için tıbbi iyileşme sürecinin izlenmesi gerekir.
Erken yapılan değerlendirmeler gerçek kalıcı hasarı yansıtmayabilir.
D. Uzmanlık alanlarının eksik bırakılması
Nörolojik, ortopedik veya psikiyatrik sonuçları bulunan bir yaralanmada ilgili uzmanlık alanlarının değerlendirmesi önem taşıyabilir.
E. Raporun gerekçesiz olması
Yalnızca bir oran belirtilmesi her durumda yeterli değildir.
Tıbbi bulgular ile ulaşılan sonuç arasında açıklanabilir ve denetlenebilir bir ilişki bulunmalıdır.
6. Yargıtay Maluliyet Raporundaki Hatalar Nedeniyle Kararı Bozar mı?
Evet. Maluliyetin eksik araştırılması, çelişkili raporların giderilmemesi veya uygulanması gereken mevzuata uygun değerlendirme yapılmaması, somut olayın özelliklerine göre bozma nedeni olabilir.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 19.02.2025 Tarihli Kararı
Yargıtay tarafından incelenen bir uyuşmazlıkta, aynı trafik kazası nedeniyle düzenlenen iki farklı sağlık kurulu raporunda farklı maluliyet oranları belirlenmiştir.
Bir raporda %11,1, diğer raporda ise %26 oranında maluliyet tespit edilmiştir.
Yargıtay, raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi ve uygulanması gereken mevzuata uygun yeni değerlendirme yapılması gerektiği sonucuna ulaşarak kararı bozmuştur.
Bu karar, maluliyet raporundaki çelişkilerin tazminat uyuşmazlıklarında ne kadar önemli olabileceğini göstermektedir.
2026 Tarihli Yargıtay Kararlarında Maluliyet İncelemesi
Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 11.02.2026 tarihli, 2026/1423 karar sayılı kararında da maluliyet değerlendirmesinin yeterliliği ele alınmıştır.
Kararda, yaralanmaya ilişkin tıbbi belgelerin eksiksiz değerlendirilmesi, gerektiğinde yeniden muayene yapılması ve uzman hekimlerin katılımıyla gerekçeli rapor düzenlenmesi gerekliliği üzerinde durulmuştur.
Buradan çıkarılması gereken sonuç şudur:
Maluliyet raporu mahkemeye sunulmuş olsa bile, raporun hukuka ve tıbbi değerlendirme esaslarına uygunluğu denetlenebilir.
Ancak her rapor itirazının kabul edileceği veya her farklı oran nedeniyle kararın bozulacağı söylenemez.
7. Maluliyet Oranı %5 Yerine %15 Belirlenirse Tazminat Artar mı?
Maluliyet oranındaki artış, diğer koşullar aynı kaldığında sürekli iş göremezlik tazminatını artırabilir.
Ancak oran ile tazminat arasında her dosyada aynı matematiksel ilişki bulunmaz.
Örneğin tamamen varsayımsal olarak, aynı gelir, yaş, kusur ve hesaplama esasları altında yalnızca sürekli iş göremezlik oranının değiştiği bir hesaplamada:
- %5 oranında sürekli iş göremezlik için 250.000 TL
- %10 oranında sürekli iş göremezlik için 500.000 TL
- %15 oranında sürekli iş göremezlik için 750.000 TL
sonuçları ortaya çıkabilir.
Bu rakamlar gerçek bir dosyaya ait değildir; yalnızca oran değişikliğinin olası etkisini açıklayan matematiksel örnektir.
Gerçek tazminat hesabında aktüeryal yöntem, kusur, gelir, yaş, sigorta teminatı ve diğer koşullar birlikte değerlendirilmelidir.
Dolayısıyla raporda birkaç puanlık hata bulunması bile bazı uyuşmazlıklarda önemli maddi sonuçlar doğurabilir.
8. Sigorta Şirketi Düşük Maluliyet Oranını Esas Alırsa Ne Yapılabilir?
Trafik kazası sonrasında sigorta şirketleri, tazminat değerlendirmesinde sağlık kurulu raporlarını ve diğer belgeleri incelemektedir.
Ancak sigorta şirketinin esas aldığı maluliyet oranı her durumda tartışmasız ve kesin değildir.
Sigorta şirketinin düşük oran üzerinden ödeme teklif etmesi halinde:
- Mevcut maluliyet raporu incelenmelidir.
- Rapordaki tıbbi veya hukuki eksiklikler belirlenmelidir.
- Gerekli ise yeni veya tamamlayıcı sağlık değerlendirmesi talep edilmelidir.
- Sigorta şirketine yönelik başvuru ve itiraz süreci değerlendirilmelidir.
- Şartları varsa Sigorta Tahkim Komisyonuna veya görevli mahkemeye başvurulabilir.
Sigorta şirketinin yaptığı ödemenin kabul edilmesi, somut olayın koşullarına göre sonraki talepler üzerinde etkili olabilir.
Özellikle ibraname, sulh belgesi veya ödeme karşılığında imzalanan diğer belgeler hukuki sonuçları bakımından incelenmelidir.
9. Sigorta Tahkim Komisyonunda Maluliyet Raporuna İtiraz Edilebilir mi?
Sigorta Tahkim Komisyonunda görülen uyuşmazlıklarda maluliyet raporunun yetersiz veya hatalı olduğu ileri sürülebilir.
Başvuru sahibi, mevcut raporun neden gerçeği yansıtmadığını somut tıbbi belgeler ve hukuki gerekçelerle açıklamalıdır.
Özellikle:
- Çelişkili sağlık kurulu raporları
- Eksik uzman değerlendirmesi
- Yanlış mevzuat uygulanması
- Yetersiz tıbbi inceleme
- Kazayla bağlantılı yaralanmaların değerlendirme dışında bırakılması
itiraz bakımından önem taşıyabilir.
Hakem kararına karşı başvurulabilecek itiraz veya temyiz yolları ise 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ve ilgili düzenlemelerdeki koşullara bağlıdır.
Bu nedenle tahkim aşamasında yalnızca yeni rapor alınmasını istemek değil, başvurunun usulüne ve süresine uygun yapılması da önemlidir.
10. Mahkemede Adli Tıp Raporuna İtiraz Edilebilir mi?
Evet. Adli Tıp Kurumu veya üniversite hastanesi tarafından düzenlenen raporlar, mahkeme tarafından değerlendirilen önemli delillerdir.
Ancak bu raporlar her durumda tartışılmaz nitelikte değildir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 281. maddesi uyarınca bilirkişi raporuna karşı, kanunda öngörülen koşullar çerçevesinde itiraz edilebilir.
Taraflar, raporun tebliğinden itibaren kural olarak iki hafta içinde rapordaki eksikliklerin tamamlanmasını, belirsizliklerin açıklanmasını veya yeni bilirkişi incelemesi yapılmasını isteyebilir.
Kanunda belirtilen şartların varlığı halinde ek süre verilmesi de mümkündür.
Maluliyet raporuna yönelik itiraz dilekçesinde yalnızca “oran düşüktür” denilmesi yerine, hangi tıbbi bulgunun değerlendirilmediği ve raporun neden yetersiz olduğu açıklanmalıdır.
Gerekli görüldüğünde mahkemeden ek rapor veya yeni bir uzman kurul değerlendirmesi talep edilebilir.
11. SGK Maluliyet Kararına Nasıl İtiraz Edilir?
Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılan maluliyet değerlendirmesi ile trafik kazası tazminatı için düzenlenen raporların hukuki amaçları aynı değildir.
SGK kapsamında maluliyet ve çalışma gücü kaybı tespiti, ilgili sosyal güvenlik mevzuatına göre gerçekleştirilir.
28.09.2021 tarihli Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin 16. maddesi uyarınca Kurum Sağlık Kurulu kararlarına yapılan itirazlar Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu tarafından değerlendirilir.
Uyuşmazlığın devam etmesi halinde yargısal başvuru yolları da gündeme gelebilir.
Bu nedenle SGK maluliyet kararı ile özel hukuk tazminat davasında kullanılan maluliyet raporu birbirine karıştırılmamalıdır.
12. Maluliyet Raporuna İtiraz İçin Hangi Belgeler Gereklidir?
Başvurunun türüne göre gerekli belgeler değişmekle birlikte, aşağıdaki belgeler önem taşıyabilir:
- İtiraz edilen sağlık kurulu raporu
- Hastane epikrizleri
- Ameliyat ve operasyon kayıtları
- MR, tomografi ve röntgen sonuçları
- Fizik tedavi ve rehabilitasyon belgeleri
- Uzman hekim değerlendirmeleri
- Kaza tespit tutanağı
- Adli muayene belgeleri
- Önceki sağlık kurulu raporları
- Sigorta şirketi yazışmaları
- Varsa mahkeme veya tahkim dosyasındaki bilirkişi raporları
Eksik tıbbi belgelerle yapılan bir değerlendirme, kişinin gerçek sağlık durumunun belirlenmesini güçleştirebilir.
13. Maluliyet Raporuna İtiraz Edilmezse Tazminat Hakkı Kaybedilir mi?
Bu sorunun cevabı dosyanın özelliklerine göre değişmektedir.
Engelli sağlık kurulu raporuna ilişkin idari itiraz süresinin geçirilmesi ile tazminat davasındaki hakların kaybedilmesi aynı şey değildir.
Ancak mahkeme veya tahkim dosyasında rapora süresinde itiraz edilmemesi, ilerleyen aşamalarda hukuki ve usuli sorunlar doğurabilir.
Ayrıca tazminat talepleri bakımından zamanaşımı süreleri ayrı olarak değerlendirilmelidir.
Özellikle trafik kazaları, iş kazaları ve diğer haksız fiillerde farklı hukuki düzenlemelerin uygulanması söz konusu olabilir.
Bu nedenle rapora itiraz edilip edilmeyeceği değerlendirilirken tazminat talebinin zamanaşımı ve hak düşürücü süreler bakımından durumu da incelenmelidir.
14. Maluliyet Raporu İstinaf veya Yargıtay Aşamasında Değiştirilebilir mi?
Maluliyet raporunun hatalı olduğu iddiası, belirli koşullar altında istinaf ve temyiz incelemesinde de önem taşıyabilir.
Özellikle ilk derece mahkemesinin:
- Çelişkili raporlar arasındaki farklılığı gidermemesi
- Eksik tıbbi incelemeye dayanması
- Yanlış mevzuata göre düzenlenmiş raporu esas alması
- Gerekçesiz veya denetime elverişli olmayan rapora dayanarak karar vermesi
kanun yolu incelemesinde tartışılabilecek hususlardır.
Bununla birlikte istinaf ve temyiz aşamalarında yeni delil ileri sürülmesine ve incelemenin kapsamına ilişkin usul kuralları bulunmaktadır.
Yargıtay, kural olarak yeni bir sağlık kurulu gibi doğrudan maluliyet oranı belirlemez. Hukuki denetim sonucunda gerekli koşullar oluşmuşsa kararın bozulması gündeme gelebilir.
Bu nedenle maluliyet raporuna ilişkin itirazların mümkün olduğunca ilk derece yargılamasında somut gerekçelerle ileri sürülmesi önemlidir.
15. Aydın’da Maluliyet Raporuna İtiraz ve Tazminat Davaları
Aydın, Efeler, Kuşadası, Nazilli, Söke, Didim ve çevresinde meydana gelen trafik kazaları ile iş kazaları sonucunda düzenlenen maluliyet raporları da ilgili mevzuat kapsamında değerlendirilmektedir.
Maluliyet oranının düşük belirlendiği düşünülen dosyalarda yalnızca sağlık kurulu raporunun değil, olayın bütün hukuki ve tıbbi yönlerinin birlikte incelenmesi gerekir.
Özellikle sigorta şirketinin eksik ödeme yaptığı, farklı hastanelerden alınan raporların birbiriyle çeliştiği veya mahkemenin düşük maluliyet oranına dayanarak karar verdiği uyuşmazlıklarda hukuki değerlendirme önem taşır.
Aydın’da faaliyet gösteren Avukat Orçun Akbulut tarafından trafik kazalarından kaynaklanan tazminat uyuşmazlıkları, maluliyet raporlarına yönelik itirazlar ve ilgili yargısal süreçler dosyanın özellikleri çerçevesinde değerlendirilmektedir.
Sık Sorulan Sorular
Maluliyet raporu %0 çıkarsa tazminat alınabilir mi?
Evet, bazı durumlarda alınabilir. Sürekli iş göremezlik oranının %0 olması, geçici iş göremezlik, tedavi giderleri, bakım giderleri veya koşulları varsa manevi tazminat taleplerinin kendiliğinden ortadan kalktığı anlamına gelmez.
Maluliyet raporu kaç kez alınabilir?
Bu konuda bütün rapor türleri için geçerli tek bir sayı bulunmamaktadır. Raporun türüne, kesinleşme durumuna, yeni tıbbi bulgulara ve ilgili mevzuata göre yeniden değerlendirme imkânı değişebilir.
Adli Tıp Kurumu raporu kesin midir?
Adli Tıp raporu önemli bir delildir. Ancak mahkeme, raporun yeterliliğini değerlendirebilir ve gerekli koşullarda ek rapor veya yeni inceleme yaptırabilir.
Sigorta şirketi maluliyet oranını kabul etmezse ne olur?
Sigorta şirketinin değerlendirmesine karşı ilgili mevzuattaki şartlar yerine getirilerek tahkim veya dava yollarına başvurulması mümkün olabilir.
Maluliyet oranı sonradan artarsa ek tazminat istenebilir mi?
Somut olayda sonradan ortaya çıkan veya ağırlaşan zararların niteliğine, önceki ödeme ve anlaşmalara, kesin hükme ve zamanaşımı koşullarına göre ek tazminat talebi gündeme gelebilir. Her oran artışı kendiliğinden yeni bir tazminat hakkı doğurmaz.
Maluliyet raporuna avukat aracılığıyla itiraz etmek zorunlu mu?
Genel olarak her rapor itirazında avukatla temsil zorunluluğu bulunmamaktadır. Bununla birlikte tazminat miktarını etkileyebilecek tıbbi ve hukuki itirazların doğru şekilde hazırlanması önem taşır.
Sonuç: Düşük Maluliyet Oranı Kesin Sonuç Anlamına Gelmeyebilir
Maluliyet raporunda engellilik veya sürekli iş göremezlik oranının düşük belirlenmesi, kişinin her durumda bu oranı kabul etmek zorunda olduğu anlamına gelmez.
Özellikle eksik tıbbi inceleme, yanlış mevzuat uygulanması, çelişkili sağlık kurulu raporları veya değerlendirme dışı bırakılan kalıcı yaralanmalar mevcutsa hukuki itiraz yolları araştırılmalıdır.
Tazminat hesabında esas alınan maluliyet oranı hatalıysa, bu hata doğrudan talep edilebilecek maddi tazminat miktarını etkileyebilir.
Ancak doğru başvuru yolunun belirlenmesi için raporun türü, olay tarihi, yargılamanın aşaması ve mevcut tıbbi belgeler birlikte değerlendirilmelidir.
Avukat Orçun Akbulut – Aydın
Trafik kazası, iş kazası ve diğer haksız fiillerden kaynaklanan tazminat uyuşmazlıklarında maluliyet raporlarının hukuki yönden incelenmesi, itiraz süreçleri ve tazminat talepleri hakkında hukuki danışmanlık alınabilir.