Apartmanda sürekli gürültü yapan, komşularıyla kavga eden, tehditlerde bulunan veya diğer sakinlerin huzurunu bozan bir kiracının tahliyesi mümkün müdür? Ev sahibi, komşulardan gelen şikâyetler üzerine kira sözleşmesini sona erdirebilir mi? Kiracının davranışları nedeniyle polis çağrılmış olması tahliye davası için yeterli midir?
Türk Borçlar Kanunu’nun 316. maddesi, kiracıya yalnızca kiralananı özenle kullanma değil, aynı zamanda komşulara saygı gösterme yükümlülüğü de getirmiştir.
Bu yükümlülüğün ihlali, belirli şartların gerçekleşmesi hâlinde kira sözleşmesinin feshedilmesine ve kiracının tahliyesine neden olabilir.
Özellikle sürekli gürültü, tehdit, fiziksel saldırı, ağır hakaret ve apartman sakinlerinin güvenliğini tehlikeye düşüren davranışlar, somut olayın özelliklerine göre tahliye sebebi oluşturabilir.
Ancak komşuların kiracıdan rahatsız olması tek başına tahliye kararı verilmesi için yeterli değildir. Davranışların niteliği, ağırlığı, sürekliliği ve delillerle ispatlanması önem taşır.
Komşuları Rahatsız Eden Kiracı Tahliye Edilebilir mi?
Evet. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 316. maddesi uyarınca kiracı, kiralananın bulunduğu taşınmazda oturan kişilere ve komşulara gerekli saygıyı göstermek zorundadır.
Bu yükümlülüğün ihlal edilmesi, kira sözleşmesinin feshi için hukuki dayanak oluşturabilir.
Örneğin;
- Gece geç saatlerde sürekli yüksek sesle müzik dinlenmesi,
- Komşulara yönelik hakaret ve tehditlerde bulunulması,
- Apartman içerisinde sürekli kavga çıkarılması,
- Ortak alanlarda diğer sakinlerin güvenliğinin tehlikeye düşürülmesi,
- Tekrarlanan taşkınlıklarla apartman huzurunun bozulması,
- Komşuların evlerini huzur içerisinde kullanmalarını ciddi biçimde engelleyen davranışlarda bulunulması,
TBK 316 kapsamında değerlendirilebilir.
Bununla birlikte her davranış aynı hukuki sonucu doğurmaz. Örneğin bir defaya mahsus yaşanan sıradan bir tartışma ile komşulara yönelik ağır tehdit veya fiziksel saldırı aynı şekilde değerlendirilmemelidir.
Gürültü Yapan Kiracı Evden Çıkarılabilir mi?
Kiracının sürekli gürültü yapması, komşulara saygı gösterme yükümlülüğünün ihlali anlamına gelebilir.
Özellikle gece saatlerinde tekrarlanan yüksek sesli müzik, bağırma, sürekli gürültülü eğlenceler veya diğer dairelerin kullanımını ciddi biçimde etkileyen davranışlar tahliye uyuşmazlığına konu olabilir.
Ancak her ses veya gürültü tahliye sebebi değildir.
Apartman yaşamının doğal sonucu olan günlük sesler, çocukların olağan faaliyetleri veya zaman zaman meydana gelen rahatsızlıklar, başka koşullar bulunmadıkça sözleşmenin feshi için yeterli kabul edilemez.
Mahkeme, gürültünün sıklığını, saatlerini, yoğunluğunu ve komşular üzerindeki etkisini birlikte değerlendirir.
Bu nedenle tahliye davasında gürültü iddiasının soyut ifadelerle değil, somut olaylarla ortaya konulması gerekir.
Komşularıyla Kavga Eden Kiracı Tahliye Edilir mi?
Kiracının apartman sakinleriyle sürekli tartışması, ağır hakaretlerde bulunması veya fiziksel saldırıda bulunması, sözleşmenin feshi bakımından önemli olabilir.
Burada özellikle davranışın ağırlığı belirleyicidir.
Örneğin bir kiracının komşusunu darbetmesi, ölümle tehdit etmesi veya apartman sakinlerinin güvenliğini ciddi biçimde tehlikeye düşürmesi durumunda, kira ilişkisinin sürdürülmesinin çekilmez hâle geldiği ileri sürülebilir.
TBK 316/3 kapsamında, davranışın kiraya veren veya aynı taşınmazda oturan kişiler ile komşular bakımından çekilmez olması hâlinde, kiraya verenin önceden 30 günlük süre vermeden sözleşmeyi feshetmesi mümkündür.
Ancak bunun için olayın gerçekten bu ağırlıkta olması gerekir.
Her komşu tartışmasının ihtarsız tahliye sebebi sayılması mümkün değildir.
Komşusunu Tehdit Eden Kiracı İhtarsız Tahliye Edilebilir mi?
Kiracının komşularına yönelik ciddi tehditlerde bulunması, TBK 316 kapsamında derhâl fesih sebebi oluşturabilecek davranışlar arasındadır.
Örneğin apartman sakinlerinin can güvenliğine yönelik açık tehditler, silahla korkutma veya tekrarlanan ağır saldırgan davranışlar, kira ilişkisinin devamını çekilmez hâle getirebilir.
Böyle bir durumda kiraya veren, kanuni şartlar oluşmuşsa 30 günlük giderme süresi tanımaksızın yazılı bildirimle kira sözleşmesini feshedebilir.
Burada önemli bir ayrım bulunmaktadır:
İhtarsız fesih, hiçbir yazılı işlem yapılmadan kiracının evden çıkarılabileceği anlamına gelmez.
TBK 316/3 kapsamında da yazılı fesih bildirimi gereklidir.
Kiracı taşınmazı kendiliğinden boşaltmazsa hukuki tahliye sürecinin işletilmesi gerekir.
Komşuları Rahatsız Eden Kiracıya 30 Günlük İhtar Zorunlu mu?
Konut ve çatılı işyeri kiralarında genel kural, kiracıya en az 30 günlük süre verilmesidir.
Kiraya verenin göndereceği yazılı ihtarda, sözleşmeye aykırı davranışlar açıklanmalı ve bunların giderilmesi istenmelidir.
Ayrıca verilen süre içerisinde aykırılık giderilmediği takdirde sözleşmenin feshedileceği açıkça bildirilmelidir.
Örneğin sürekli yüksek sesle müzik dinleyen ve komşularını rahatsız eden bir kiracıya gönderilecek ihtarda, mümkünse olayların tarihleri ve şikâyet konusu davranışlar belirtilmelidir.
Buna karşılık kiracının davranışlarının komşular bakımından çekilmez hâle gelmesi veya süre verilmesinin yararsız olacağının anlaşılması durumunda TBK 316/3 uyarınca derhâl fesih gündeme gelebilir.
Bu nedenle dava açılmadan önce hangi fesih yolunun uygulanacağının doğru belirlenmesi önemlidir.
Komşuların Şikâyeti Tahliye İçin Yeterli mi?
Apartman sakinlerinin kiracı hakkında şikâyette bulunması, tahliye davasında önemli bir delil olabilir.
Ancak yalnızca şikâyet dilekçesinin bulunması, ileri sürülen olayların gerçekleştiğini kesin olarak ispatlamaz.
Örneğin apartmanda yaşayan beş kişinin kiracı hakkında imzalı şikâyet dilekçesi vermesi, mahkemenin değerlendirebileceği bir belgedir.
Bununla birlikte şikâyetçilerin olaylara bizzat tanık olup olmadıkları, anlatımlarının tutarlılığı ve diğer delillerle desteklenip desteklenmediği incelenmelidir.
Apartman yönetiminin aldığı kararlar da uyuşmazlığın ispatında yardımcı olabilir. Ancak yönetim kurulu veya kat malikleri kurulunun kiracının tahliyesini istemesi, tek başına kira sözleşmesini sona erdirmez.
Polis Tutanağıyla Kiracı Tahliye Edilebilir mi?
Komşuların şikâyeti üzerine polis çağrılması ve olay hakkında tutanak düzenlenmesi, tahliye davasında kullanılabilecek deliller arasındadır.
Özellikle;
- Gürültü şikâyeti üzerine düzenlenen kolluk tutanakları,
- Tehdit veya hakaret nedeniyle alınan ifadeler,
- Fiziksel saldırıya ilişkin adli raporlar,
- Olay yeri tespitleri,
- İdari yaptırım kararları,
- Ceza soruşturması kapsamında elde edilen hukuka uygun deliller,
mahkemeye sunulabilir.
Ancak polis tutanağının bulunması otomatik olarak tahliye kararı verilmesini sağlamaz.
Tutanağın hangi olayı doğruladığı, olayın ağırlığı ve TBK 316 kapsamında fesih şartlarının oluşup oluşmadığı ayrıca değerlendirilir.
Örneğin yalnızca bir komşunun şikâyetinin tutanağa geçirilmesi ile polis memurlarının bizzat gözlemlediği taşkınlığın tutanak altına alınması aynı ispat gücüne sahip olmayabilir.
Komşular Tanık Olarak Dinlenebilir mi?
Evet. Komşuların tanıklığı, özellikle gürültü, tehdit ve kavga nedeniyle açılan tahliye davalarında önemlidir.
Komşular;
- Rahatsızlığın ne kadar süredir devam ettiğini,
- Olayların hangi sıklıkla yaşandığını,
- Kiracının hangi davranışlarda bulunduğunu,
- Polis çağrılmasını gerektiren olayları,
- Apartman sakinlerinin yaşadığı somut sorunları,
mahkemede açıklayabilir.
Ancak tanıkların yalnızca “Kiracı sorunlu bir insan” şeklinde genel değerlendirmeler yapması yerine, bizzat gördükleri veya duydukları somut olayları anlatmaları gerekir.
Mahkeme, tanık anlatımlarını diğer delillerle birlikte değerlendirir.
Apartman Yönetimi Kiracıyı Tahliye Ettirebilir mi?
Apartman yönetimi, ortak yaşam düzenini bozan davranışların önlenmesi için gerekli girişimlerde bulunabilir.
Yönetici tarafından tutanak düzenlenmesi, kiracıya veya malike yazılı bildirim yapılması ve ilgili makamlara başvurulması mümkündür.
Ancak kira sözleşmesine dayalı TBK 316 tahliye hakkı kural olarak kiraya verene aittir.
Apartman yöneticisinin yalnızca yönetici sıfatıyla, başkasına ait bağımsız bölümün kira sözleşmesini feshedip kiracıya karşı TBK 316 kapsamında tahliye davası açma yetkisi bulunduğu kabul edilemez.
Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamında ortak yaşam düzeninin korunmasına yönelik farklı hukuki yollar ise ayrıca değerlendirilebilir.
Kiracının Aile Bireyleri Komşuları Rahatsız Ederse Tahliye Mümkün mü?
Kiralananda yaşayan aile bireylerinin veya kiracının kullanımına izin verdiği kişilerin davranışları da somut olayın koşullarına göre kira ilişkisinde sorun oluşturabilir.
Örneğin kiracının birlikte yaşadığı kişilerin sürekli kavga çıkarması, komşulara ağır tehditlerde bulunması veya apartman sakinlerinin güvenliğini tehlikeye düşürmesi durumunda, kiracının sözleşmeden doğan yükümlülüklerini ihlal edip etmediği değerlendirilebilir.
Ancak kiracı, başka bir kişinin her davranışından koşulsuz biçimde sorumlu tutulamaz.
Davranışın kiracıya yüklenebilirliği, olay üzerindeki etkisi ve sözleşmesel yükümlülüklerle bağlantısı araştırılmalıdır.
Komşuları Rahatsız Etme Nedeniyle Tahliye Davası Nasıl Açılır?
Tahliye sürecinde öncelikle olayların hukuki niteliği belirlenmelidir.
Birinci aşama: Delillerin toplanması
Komşuların şikâyetleri, polis tutanakları, hukuka uygun şekilde elde edilmiş kayıtlar ve diğer belgeler değerlendirilir.
İkinci aşama: Fesih şartlarının incelenmesi
Kiracının davranışlarının 30 günlük ihtar gerektirip gerektirmediği veya derhâl fesih şartlarının bulunup bulunmadığı belirlenir.
Üçüncü aşama: Yazılı bildirim
Somut olaya uygun ihtar veya fesih bildirimi hazırlanarak kiracıya gönderilir.
Dördüncü aşama: Zorunlu arabuluculuk
6325 sayılı Kanun’un 18/B maddesi gereğince, kira ilişkisinden kaynaklanan bu tür tahliye davalarında dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması gerekir.
Beşinci aşama: Tahliye davası
Arabuluculukta anlaşma sağlanamaması ve fesih şartlarının oluşması hâlinde görevli sulh hukuk mahkemesinde tahliye davası açılabilir.
Mahkeme, ileri sürülen olayları, fesih işlemini ve delilleri değerlendirerek karar verir.
Komşuları Rahatsız Eden Kiracının Tahliyesi Ne Kadar Sürer?
Tahliye davalarının sonuçlanma süresi mahkemenin iş yüküne, delillerin niteliğine ve uyuşmazlığın özelliklerine göre değişir.
Özellikle birden fazla tanığın dinlenmesi, kolluk kayıtlarının getirtilmesi veya başka mahkemelerdeki dosyaların incelenmesi gereken durumlarda yargılama uzayabilir.
Mahkeme kararına karşı kanuni şartların bulunması hâlinde istinaf yoluna başvurulması da süreci etkileyebilir.
Bu nedenle bütün TBK 316 tahliye davaları için kesin bir sonuçlanma süresi verilmesi doğru değildir.
Kiracı Hakkında Ceza Davası Açılması Tahliye İçin Yeterli mi?
Kiracının komşularını tehdit etmesi, yaralaması veya hakaret etmesi nedeniyle hakkında ceza soruşturması başlatılmış olabilir.
Ancak ceza soruşturmasının bulunması, kendiliğinden kira sözleşmesinin sona erdiği anlamına gelmez.
Tahliye mahkemesi, TBK 316 kapsamında sözleşmenin feshi şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğini değerlendirir.
Ceza dosyasında bulunan deliller hukuk yargılamasında önem taşıyabilir.
Öte yandan her olayda ceza davasının sonuçlanmasını beklemek zorunlu değildir. Bekletici mesele yapılıp yapılmayacağı, ceza dosyasının tahliye uyuşmazlığı bakımından önemine göre değerlendirilir.
Komşuları Rahatsız Etme Nedeniyle Tahliye Davası Hangi Hâllerde Reddedilebilir?
Tahliye davası açılmış olması, kiracının mutlaka tahliye edileceği anlamına gelmez.
Özellikle aşağıdaki durumlarda davanın reddi gündeme gelebilir:
- Kiracının sözleşmeye aykırı davranışlarının ispatlanamaması,
- Şikâyetlerin yalnızca kişisel anlaşmazlıklardan kaynaklanması,
- Olağan apartman yaşamının gerektirdiği seslerin tahliye sebebi olarak ileri sürülmesi,
- Gerekli olduğu hâlde usulüne uygun yazılı ihtar gönderilmemesi,
- Derhâl fesih şartları bulunmadığı hâlde 30 günlük süre verilmemesi,
- Fesih bildiriminin hukuken geçerli şekilde yapılmaması,
- Zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirilmemesi.
Bu nedenle dava açmadan önce yalnızca şikâyet sayısına değil, şikâyetlerin hukuki niteliğine ve delillerin yeterliliğine bakılmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Gece sürekli gürültü yapan kiracı tahliye edilir mi?
Sürekli ve ciddi gürültü, TBK 316 kapsamında tahliye sebebi olabilir. Ancak davranışın ispatlanması ve kanuni fesih şartlarının yerine getirilmesi gerekir.
Komşular imza toplarsa kiracı evden çıkarılır mı?
İmza toplanması tek başına tahliye sağlamaz. İmzalı şikâyet dilekçeleri delil olarak değerlendirilebilir.
Kiracı komşusuna küfrederse tahliye edilir mi?
Ağır veya tekrarlanan hakaretler somut olayın koşullarına göre fesih sebebi oluşturabilir. Tek bir olayın yeterli olup olmadığı, davranışın ağırlığına ve diğer şartlara bağlıdır.
Komşusunu darbeden kiracı ihtarsız tahliye edilir mi?
Fiziksel saldırı, kira ilişkisinin sürdürülmesini çekilmez hâle getirebilir. Bu durumda TBK 316/3 kapsamında 30 günlük süre verilmeden yazılı bildirimle fesih mümkün olabilir.
Kiracı hakkında polis tutanağı varsa tahliye kesinleşir mi?
Hayır. Polis tutanağı önemli bir delil olabilir ancak tek başına tahliye kararını garanti etmez.
Komşular kiracıya doğrudan tahliye davası açabilir mi?
TBK 316’ya dayanan kira sözleşmesinin feshi ve tahliye davası kural olarak kiraya veren tarafından açılır. Komşuların Kat Mülkiyeti Kanunu ve komşuluk hukukundan kaynaklanan diğer başvuru hakları saklıdır.
Gürültü yapan kiracıya kaç gün süre verilir?
Konut ve çatılı işyeri kiralarında genel kural en az 30 günlük yazılı ihtar süresidir. Kanunda belirtilen derhâl fesih şartlarında bu sürenin verilmesi gerekmez.
Sonuç: Komşuları Rahatsız Eden Kiracının Tahliyesinde Deliller Belirleyicidir
Kiracının komşulara saygı gösterme yükümlülüğü, kira sözleşmesinden doğan temel borçlardan biridir.
Sürekli gürültü, tehdit, kavga, fiziksel saldırı ve apartman huzurunu ciddi biçimde bozan davranışlar, TBK 316 kapsamında kira sözleşmesinin feshedilmesine neden olabilir.
Ancak her komşu şikâyeti tahliye sebebi değildir.
Özellikle ihtar zorunluluğu, derhâl fesih şartları, olayların ispatı ve dava öncesi arabuluculuk süreci dikkatle değerlendirilmelidir.
Aydın, Efeler, Kuşadası, Söke, Nazilli, Didim ve çevresinde komşuları rahatsız eden kiracı nedeniyle hukuki uyuşmazlık yaşayan mülk sahipleri, tahliye sürecini başlatmadan önce mevcut delillerin ve fesih şartlarının hukuki değerlendirmesini yaptırabilir.
Av. Orçun Akbulut
Aydın’da kira hukuku, tahliye davaları, sözleşmeye aykırılık ve kiracı kaynaklı uyuşmazlıklarda hukuki danışmanlık ve dava takibi.