Alkolmetreye üflememe cezası, alkollü araç kullanma cezasından farklı bir hukuki yaptırımdır. Trafik denetiminde sürücünün alkol miktarını belirlemek amacıyla teknik cihaz kullanılmak istenmesine rağmen sürücünün ölçümü kabul etmemesi, tek başına ayrıca yaptırım uygulanmasına neden olabilir.
Bu nedenle “alkolmetreye üflemezsem alkollü olduğum tespit edilemez ve ehliyetim alınamaz” düşüncesi doğru değildir.
Karayolları Trafik Kanunu’nun 48. maddesi teknik cihaz kullanılmasını kabul etmeyen sürücüler bakımından ayrıca idari yaptırım öngörmektedir.
Bununla birlikte alkolmetreye üflememe nedeniyle düzenlenen işlem de yargısal denetime tabidir. Özellikle olayda gerçekten bir ölçüm reddi bulunup bulunmadığı, sürücüye ölçüm yaptırılmak istenip istenmediği, tutanakların içeriği ve olayın gerçekleşme şekli itiraz bakımından önem taşıyabilir.
Alkolmetreye Üflememek Suç mu?
Alkolmetreye üflememek ile alkollü araç kullanmak birbirinden farklı hukuki durumlardır.
Teknik cihazla ölçüm yapılmasını kabul etmemek, Karayolları Trafik Kanunu kapsamında idari yaptırıma bağlanmıştır.
Dolayısıyla sırf alkolmetreye üflenmemesi nedeniyle uygulanan yaptırımı doğrudan Türk Ceza Kanunu kapsamında bağımsız bir suç ve hapis cezası olarak değerlendirmek doğru değildir.
Ancak olayın özelliklerine göre sürücü hakkında başka hukuki işlemler de gündeme gelebilir.
Örneğin sürücünün alkol etkisi altında güvenli araç kullanamayacak durumda olduğuna ilişkin başka deliller varsa ceza hukuku bakımından ayrıca değerlendirme yapılabilir.
Bu nedenle idari yaptırım ile ceza soruşturmasını birbirinden ayırmak gerekir.
Alkolmetreye Üflememenin Cezası Nedir?
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 48. maddesi kapsamında, kollukça yapılmak istenen teknik cihaz ölçümünü kabul etmeyen sürücü hakkında ayrıca yaptırım uygulanır.
Bu yaptırım yalnızca para cezasından ibaret değildir.
Sürücü belgesinin geçici olarak geri alınması da söz konusu olur.
Bu nedenle sürücünün “promilim ölçülmediği için yalnızca küçük bir para cezası çıkar” şeklinde düşünmesi ciddi sonuçlar doğurabilir.
İşlem tarihinde yürürlükte bulunan güncel parasal tutarın ayrıca kontrol edilmesi gerekir. Para cezaları zaman içerisinde değişebildiğinden, hukuki değerlendirmede kanundaki yaptırım türü ile o yıl uygulanan güncel tutar birbirinden ayrılmalıdır.
Alkolmetreye Üflemeyince Ehliyete El Konulur mu?
Evet.
Teknik cihazla ölçüm yapılmasını kabul etmeyen sürücünün sürücü belgesinin geri alınması mümkündür.
Bu yaptırım, sürücünün yapılan ölçüm sonucunda belirli bir promilin üzerinde çıkmasına değil, teknik cihazla ölçümü kabul etmemesine bağlıdır.
Dolayısıyla;
“Promilim tespit edilmedi.”
“Alkollü olduğum kanıtlanmadı.”
“Cihaza hiç üflemedim.”
şeklindeki açıklamalar, ölçümü reddetmeye bağlı idari yaptırımı kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Burada araştırılması gereken temel mesele, somut olayda Karayolları Trafik Kanunu anlamında gerçekten teknik cihaz kullanımını reddetme fiilinin gerçekleşip gerçekleşmediğidir.
Alkolmetreye Üflememek ile Alkolmetre Sonucuna İtiraz Aynı mı?
Hayır. Serinin bu yazısındaki en önemli ayrım budur.
Alkolmetreye üflememek, teknik cihazla ölçüm yapılmasını kabul etmemektir.
Alkolmetre sonucuna itiraz ise sürücünün teknik cihazla ölçümü gerçekleştirmesi, bir promil değerinin ortaya çıkması ve daha sonra bu değerin doğru olmadığını ileri sürmesidir.
İkinci durumda Karayolları Trafik Kanunu’nda biyolojik örnek alınmasına ilişkin ayrıca bir prosedür bulunmaktadır.
Dolayısıyla sürücünün alkolmetre sonucundan şüphe duyması halinde “hiç üflememek” ile “ölçüm yapıldıktan sonra sonuca itiraz etmek” hukuken aynı seçenek değildir.
Alkolmetreye Üflemedim Ama Kan Testi İstedim, Ne Olur?
Bu durumda olayın nasıl gerçekleştiği ve tutanaklara nasıl geçirildiği dikkatle incelenmelidir.
Teknik cihazla ölçümün baştan reddedilmesi ile teknik cihazla yapılan ölçümün sonucuna itiraz edilerek kanundaki biyolojik örnek prosedürünün işletilmesinin talep edilmesi birbirinden farklıdır.
Sürücü doğrudan “alkolmetreye üflemiyorum, beni hastaneye götürün” demişse bunun hukuki sonucu, cihazla ölçümü kabul edip ortaya çıkan sonuca itiraz etmekle aynı olmayabilir.
Bu nedenle özellikle bu tür dosyalarda olay anındaki diyalog ve tutanak içeriği önem kazanır.
Hastaneye Gidip Kan Testi Yaptırmak Üflememe Cezasını Kaldırır mı?
Her durumda kaldırmaz.
Alkolmetreye üflememe nedeniyle uygulanan yaptırımın temelinde teknik cihaz kullanılmasının kabul edilmemesi bulunmaktadır.
Bu nedenle sürücünün daha sonra kendi imkânlarıyla hastaneye giderek kan testi yaptırması, ölçümü reddetme fiilini otomatik olarak ortadan kaldırmaz.
Ancak kan tahlili ve hastane kayıtları olayın bütünü bakımından delil niteliği taşıyabilir.
Özellikle sürücünün teknik cihazı gerçekten reddedip reddetmediği konusunda uyuşmazlık varsa olayın tüm delilleri birlikte değerlendirilmelidir.
Alkolsüz Olduğum Kan Testiyle Çıktı, Üflememe Cezası İptal Olur mu?
Bu durumda iki farklı mesele vardır.
Birincisi sürücünün alkollü araç kullanıp kullanmadığıdır.
İkincisi ise sürücünün teknik cihazla ölçüm yapılmasını kabul edip etmediğidir.
Kan testinde alkol bulunmaması birinci mesele bakımından önemli olabilir. Ancak bu durum ikinci meseleyi kendiliğinden ortadan kaldırmayabilir.
Başka bir ifadeyle, ölçümü reddetme fiili kanunda bağımsız olarak yaptırıma bağlanmışsa kişinin sonradan alkolsüz olduğunun tespit edilmesi tek başına “ölçümü reddetme hiç gerçekleşmedi” sonucunu doğurmaz.
İtiraz bu hukuki ayrım gözetilerek hazırlanmalıdır.
Alkolmetreye Üflemediğim İçin Yazılan Cezaya İtiraz Edilebilir mi?
Evet.
Alkolmetreye üflememe nedeniyle düzenlenen idari yaptırım da hukuka uygunluk denetimine tabidir.
Ancak itirazın “alkollü değildim” savunmasına sıkıştırılmaması gerekir.
Asıl araştırılması gereken;
teknik cihazla ölçüm yapılmasının sürücüden gerçekten istenip istenmediği,
sürücünün bunu açıkça reddedip reddetmediği,
olayın tutanağa doğru aktarılıp aktarılmadığı,
tutanakların kendi içerisinde çelişkili olup olmadığı,
varsa kamera görüntülerinin ne gösterdiği,
sürücünün sağlık veya başka bir nedenle ölçümü gerçekleştirememesi gibi özel bir durum bulunup bulunmadığıdır.
Her olay kendi koşulları içerisinde değerlendirilmelidir.
Üfleyememek ile Üflemeyi Reddetmek Aynı Şey mi?
Her somut olayda aynı kabul edilmemelidir.
Sürücünün teknik cihazla ölçüm yapılmasını bilinçli olarak reddetmesi ile ölçüm yapmaya çalışmasına rağmen objektif bir nedenle yeterli nefes örneği verememesi arasında fiili açıdan önemli bir fark bulunabilir.
Örneğin sürücünün ciddi bir sağlık sorunu bulunduğunu ileri sürmesi halinde bunun yalnızca sözlü beyanla değil, mümkün olduğunca tıbbi belgelerle ortaya konulması gerekir.
Burada belirleyici olan olayın nasıl gerçekleştiği ve bunun delillerle ortaya konulup konulamadığıdır.
Dolayısıyla “üfleyemedim ama polis üflemedi diye tutanak tuttu” şeklindeki dosyalarda olayın ayrıntıları ayrıca incelenmelidir.
Sağlık Sorunu Nedeniyle Alkolmetreye Üfleyemedim, Ne Yapabilirim?
Bu tür dosyalarda sağlık iddiasının somutlaştırılması önemlidir.
KOAH, ciddi solunum problemi veya ölçüm yapılmasını fiilen etkileyebilecek başka bir tıbbi durum ileri sürülüyorsa mevcut sağlık kayıtları dosyaya sunulabilir.
Ancak yalnızca sonradan “nefesim yetmedi” denilmesi ile belgelenebilir bir tıbbi engelin bulunması aynı değildir.
Olay sırasında ölçüm yapılmaya çalışıldığına ilişkin tutanaklar, kamera görüntüleri ve varsa sağlık kuruluşu kayıtları birlikte değerlendirilmelidir.
Polis Hastaneye Götürmek Zorunda mı?
Bu soruda alkolmetreyi reddetme ile ölçüm sonucuna itiraz etme ayrımı yeniden önem kazanır.
Teknik cihazla ölçüm yapılıp bir sonuç elde edilmiş ve sürücü bu sonuca itiraz etmişse Karayolları Trafik Kanunu biyolojik örnek alınmasına ilişkin özel bir prosedür düzenlemektedir.
Buna karşılık sürücünün teknik cihazla ölçümü baştan kabul etmemesi farklı bir hukuki durumdur.
Bu nedenle “alkolmetreye üflemeyi reddettim, polis beni mutlaka hastaneye götürmek zorundaydı; götürmediği için ceza kesin geçersizdir” şeklinde genel bir sonuca varmak doğru değildir.
Somut olayın hangi hukuki kategoriye girdiği önce belirlenmelidir.
Alkolmetreye Üflememe Tutanağında Neler Kontrol Edilmelidir?
İtiraz hazırlanırken özellikle;
olay tarihi ve saati,
araç ve sürücü bilgileri,
teknik cihazla ölçüm talebinin nasıl gerçekleştirildiği,
sürücünün reddine ilişkin tutanak açıklaması,
tutanakta sürücünün imzasının bulunup bulunmadığı,
varsa kolluk kamera kayıtları,
çevredeki kamera görüntüleri,
sağlık problemi iddiası varsa tıbbi belgeler,
aynı olay nedeniyle düzenlenen diğer tutanaklar
birlikte incelenmelidir.
Tutanaklar arasında zaman, olay anlatımı veya başka önemli hususlarda çelişki bulunup bulunmadığı ayrıca kontrol edilmelidir.
Tutanağı İmzalamadım, Ceza Geçersiz Olur mu?
Sürücünün tutanağı imzalamaması tek başına işlemin kendiliğinden geçersiz olduğu anlamına gelmez.
Bu nedenle “imza atmadım, ceza yok hükmündedir” şeklindeki düşünce doğru değildir.
Ancak imza meselesi olayın diğer delilleriyle birlikte değerlendirilebilir.
Özellikle sürücünün ölçümü reddettiği iddiası yalnızca tutanağa dayanıyorsa ve olayın gerçekleşme biçimi konusunda ciddi uyuşmazlık bulunuyorsa diğer objektif deliller önem kazanabilir.
Polis veya Jandarma Kamerası İstenebilir mi?
Evet, mevcutsa kamera kayıtları önemli delil olabilir.
Özellikle sürücünün “ölçümü reddetmedim, üflemeye çalıştım” veya “ölçüm sonucuna itiraz ettim, cihazı reddetmedim” şeklinde savunma yaptığı dosyalarda olay anına ilişkin görüntüler son derece değerli olabilir.
Kamera kayıtlarının süresiz saklanmadığı unutulmamalıdır.
Bu nedenle böyle bir iddia varsa kayıtların araştırılması konusunda gecikilmemesi gerekir.
Alkolmetreye Üflememe Cezasına Nereye İtiraz Edilir?
Teknik cihazla ölçümü reddetmeye bağlı trafik idari yaptırımına karşı yargısal başvuru mümkündür.
Trafik idari para cezası ve sürücü belgesinin geçici olarak geri alınması bakımından 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile Kabahatler Kanunu hükümleri birlikte değerlendirilir.
Güncel düzenleme ve içtihat çerçevesinde bu nitelikteki trafik idari yaptırımlarında Sulh Ceza Hâkimliğine başvuru yolu gündeme gelir.
Başvuru süresinin geçirilmemesi gerekir.
İtiraz Edince Ehliyet Hemen Geri Verilir mi?
Hayır.
İtiraz dilekçesinin verilmesi, sürücü belgesinin otomatik olarak iade edilmesi veya yeniden araç kullanılabileceği anlamına gelmez.
İşlem hukuken ortadan kaldırılmadıkça sürücü belgesinin geri alınmasına ilişkin yaptırım devam eder.
Bu nedenle başvuru yapıldığı gerekçesiyle araç kullanılması yeni hukuki sorunlara neden olabilir.
Alkolmetreye Üflememe Cezası Nasıl İptal Edilebilir?
İptal talebi somut bir hukuka aykırılığa dayanmalıdır.
Özellikle;
ölçümün gerçekte reddedilmediği,
sürücünün ölçüme katılmaya çalıştığı,
ölçüm sonucuna itiraz ile cihazı reddetmenin birbirine karıştırıldığı,
tutanakların olayın gerçek akışını yansıtmadığı,
tutanaklar arasında ciddi çelişki bulunduğu,
ölçümü engelleyen belgelenebilir özel bir durum bulunduğu
ileri sürülebiliyorsa bunların delilleriyle ortaya konulması gerekir.
Başvurunun başarısı somut olayın delillerine bağlıdır.
Alkolmetreye Üflememe İtirazında Hangi Belgeler Gerekir?
Öncelikle trafik görevlilerince verilen bütün belgeler bir araya getirilmelidir.
Özellikle;
trafik idari para cezası karar tutanağı,
sürücü belgesi geri alma tutanağı,
ölçümü reddetmeye ilişkin tutanak,
varsa cihaz veya ölçüm kayıtları,
kamera görüntüleri,
varsa hastane ve kan tahlili kayıtları,
sağlık problemi ileri sürülüyorsa tıbbi belgeler,
tebliğ belgeleri
birlikte değerlendirilmelidir.
Dosyanın yalnızca sürücünün anlatımı üzerinden değil, objektif kayıtlar üzerinden kurulması önemlidir.
Aydın’da Alkolmetreye Üflememe Cezasına İtiraz
Aydın, Efeler, Nazilli, Söke, Kuşadası ve Didim’de gerçekleştirilen trafik denetimlerinde teknik cihazla ölçümü reddettiği gerekçesiyle hakkında işlem yapılan sürücüler de yaptırımın hukuka aykırı olduğunu düşünüyorlarsa yargısal başvuru yollarını değerlendirebilir.
Özellikle gece denetimlerinde olayın nasıl gerçekleştiği konusunda sürücü ile kolluk tutanağı arasında uyuşmazlık bulunuyorsa mevcut kamera kayıtlarının araştırılması önem taşıyabilir.
Ayrıca “alkolmetreye üflemedim” ile “üfledim ancak çıkan sonuca itiraz ettim” durumlarının birbirinden ayrılması gerekir.
Bu ayrım, yapılacak hukuki başvurunun temelini değiştirebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Alkolmetreye üflememek ceza mı?
Evet. Teknik cihaz kullanılmasını kabul etmemek Karayolları Trafik Kanunu kapsamında ayrıca idari yaptırıma bağlanmıştır.
Alkolmetreye üflemezsem alkollü araç cezasından kurtulur muyum?
Hayır. Ölçümü reddetmenin kendisi ayrıca yaptırım doğurabilir.
Alkolmetreye üflememek suç mu?
Teknik cihazı reddetme fiili esas itibarıyla Karayolları Trafik Kanunu kapsamında idari yaptırım doğurur. Ancak olayın diğer özelliklerine göre ayrıca ceza soruşturması gerektiren bir durum bulunup bulunmadığı farklı bir konudur.
Alkolmetreye üflememe cezasına itiraz edilir mi?
Evet. İdari yaptırım yargısal denetime tabidir. Özellikle gerçekten bir ret bulunup bulunmadığı ve tutanakların olayı doğru yansıtıp yansıtmadığı incelenebilir.
Kan testinde alkolsüz çıkarsam üflememe cezası silinir mi?
Kendiliğinden silinmez. Alkollü araç kullanma ile teknik cihazı reddetme farklı fiillerdir.
Alkolmetreye üfleyemedim ama reddetmedim. İtiraz edebilir miyim?
Somut olayda bilinçli bir ret bulunmadığı ileri sürülebilir. Özellikle ölçümü engelleyen sağlık sorunu gibi objektif bir neden varsa bunun belgelenmesi önemlidir.
Tutanağı imzalamazsam ceza geçersiz olur mu?
Hayır. Tutanağın imzalanmaması tek başına yaptırımı hükümsüz hale getirmez.
Alkolmetreye üflememe cezasına nereye itiraz edilir?
Bu nitelikteki trafik idari yaptırımlarında Sulh Ceza Hâkimliğine başvuru yolu gündeme gelir. Somut dosyada işlem ve tebliğ tarihleri üzerinden başvuru süresi ayrıca kontrol edilmelidir.