Denetimli serbestlikten ne zaman yararlanılır sorusu, hakkında kesinleşmiş hapis cezası bulunan kişiler ve yakınları tarafından en çok sorulan infaz hukuku sorularından biridir. Ancak “1 yıl denetimli serbestlik var”, “3 yıl erken çıkar” veya “cezadan denetim düşülür” şeklindeki genel ifadeler her hükümlü bakımından doğru değildir.

2026 yılında denetimli serbestlik hesabı yapılırken öncelikle suç tarihi, suç türü, koşullu salıverilme tarihi, hükümlünün açık ceza infaz kurumuna ayrılma durumu, iyi hâli ve hakkında uygulanabilecek geçici infaz düzenlemeleri birlikte değerlendirilmelidir.

Özellikle 31 Temmuz 2023 tarihi ve öncesinde işlenen suçlar bakımından yapılan değişiklikler nedeniyle suç tarihi artık daha da önem kazanmıştır.

Bu nedenle “denetimli serbestlikten ne zaman yararlanılır?” sorusuna yalnızca alınan cezanın miktarına bakılarak cevap verilmesi mümkün değildir.

Denetimli Serbestlik Nedir?

Denetimli serbestlik, hapis cezasının tamamen ortadan kalkması veya cezanın silinmesi anlamına gelmez.

5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 105/A maddesinde, hükümlünün dış dünyaya uyumunun sağlanması ve ailesiyle bağlarının sürdürülmesi amacıyla hapis cezasının koşullu salıverilme tarihine kadar olan belirli bölümünün ceza infaz kurumu dışında denetim altında infaz edilebilmesine imkân tanınmıştır.

Dolayısıyla denetimli serbestliğe ayrılan kişinin cezası sona ermiş değildir.

Cezanın infazı ceza infaz kurumu dışında devam etmektedir.

Bu ayrım özellikle “cezaevinde ne kadar yatarım?” hesabında önemlidir. Koşullu salıverilme tarihi, denetimli serbestliğe ayrılma tarihi ve hak ederek tahliye tarihi birbirinden farklı kavramlardır.

Denetimli Serbestlikten Ne Zaman Yararlanılır? Genel Kural

5275 sayılı Kanun’un 105/A maddesindeki genel sisteme göre açık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunan ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlülerin, kanundaki diğer şartları taşımaları hâlinde cezalarının koşullu salıverilme tarihine kadar olan bölümünün denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazına karar verilebilir.

Burada dikkat edilmesi gereken nokta şudur:

Genel kural bakımından denetimli serbestlik hesabı doğrudan toplam hapis cezasının son bir yılı üzerinden yapılmaz.

Esas alınan tarih koşullu salıverilme tarihidir.

Dolayısıyla “5 yıl ceza aldım, son bir yılını denetimde geçiririm” şeklindeki hesap her zaman doğru değildir.

Öncelikle kişinin koşullu salıverilme tarihi hesaplanmalıdır.

Genel infaz ve yatar hesabının nasıl yapıldığını ayrıntılı olarak açıkladığımız Cezaevinde Ne Kadar Yatarım? 2026 İnfaz ve Yatar Hesaplama Rehberi başlıklı yazımızda bu hesaplama sistemini ayrıca ele aldık.

Denetimli Serbestlik İçin 1 Yıl Şartı Nasıl Hesaplanır?

Genel sistemde önemli olan, hükümlünün koşullu salıverilmesine kalan süredir.

Basitleştirilmiş bir örnek üzerinden anlatmak gerekirse, kişinin koşullu salıverilme tarihi 1 Eylül 2027 ise ve hakkında genel bir yıllık denetimli serbestlik sistemi uygulanabiliyorsa diğer şartların da bulunması kaydıyla 1 Eylül 2026 tarihi denetimli serbestlik bakımından önem kazanabilir.

Ancak bu örnek yalnızca sistemin anlaşılması içindir.

Gerçek dosyada;

mahsup,

tekerrür,

ikinci kez mükerrirlik,

birden fazla ilam,

iyi hâl,

açık cezaevine ayrılma,

suç tarihine bağlı geçici düzenlemeler

sonucu değiştirebilir.

Bu nedenle denetimli serbestlikten ne zaman yararlanılır hesabı müddetname ve kesinleşmiş kararlar görülmeden kesinleştirilmemelidir.

2026 Yılında Denetimli Serbestlik Kaç Yıl?

Bu soruya herkes bakımından geçerli olacak şekilde “1 yıl” veya “3 yıl” cevabı vermek doğru değildir.

5275 sayılı Kanun’un 105/A maddesindeki genel sistemde koşullu salıverilmeye bir yıl veya daha az süre kalması esastır.

Bunun yanında suç tarihi ve özel geçici düzenlemeler nedeniyle daha farklı sonuçların ortaya çıkabileceği durumlar bulunmaktadır.

Özellikle 31 Temmuz 2023 tarihi ve öncesinde işlenen bazı suçlar yönünden 5275 sayılı Kanun’un Geçici 10. maddesi ayrıca değerlendirilmelidir.

Bu nedenle kişinin kaç yıllık denetimli serbestlikten yararlanabileceğinin belirlenmesinde önce hangi infaz düzenlemesine tabi olduğu tespit edilmelidir.

31 Temmuz 2023 Öncesi Suçlarda Denetimli Serbestlik

31 Temmuz 2023 tarihi ve öncesinde işlenen suçlar bakımından 5275 sayılı Kanun’un Geçici 10. maddesindeki özel düzenleme önem taşımaktadır.

Güncel Geçici 10/6 düzenlemesinde bazı suçlar kapsam dışında bırakılmıştır.

Kanundaki istisnalar dışında 31 Temmuz 2023 tarihi ve öncesinde işlenen suçlar nedeniyle kapalı ceza infaz kurumunda bulunan hükümlüler bakımından, toplam hapis cezası on yıldan az ise bir ayın, on yıl veya daha fazla ise üç ayın kapalı kurumda geçirilmesi ve açık ceza infaz kurumuna ayrılmaya üç yıl veya daha az süre kalması şartıyla açık kuruma daha erken ayrılma imkânı öngörülmektedir.

Aynı düzenleme kapsamındaki hükümlüler yönünden, kanundaki şartların bulunması hâlinde denetimli serbestlik uygulamasından üç yıl erken yararlanılması da gündeme gelebilmektedir.

Dolayısıyla 2026 yılında denetimli serbestlikten ne zaman yararlanılır sorusuna cevap verirken suç tarihinin 31 Temmuz 2023 veya öncesi olup olmadığı mutlaka kontrol edilmelidir.

31 Temmuz 2023 Düzenlemesi Her Suça Uygulanır mı?

Hayır.

Geçici 10/6 maddesinde açıkça kapsam dışında bırakılan suçlar bulunmaktadır.

Güncel düzenlemede;

belirli kasten öldürme suçları,

deprem nedeniyle bina veya diğer yapıların yıkılması, çökmesi ya da hasar alması sonucu meydana gelen öldürme suçları,

kanunda belirtilen cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar,

devletin güvenliğine ve anayasal düzene ilişkin belirli suçlar,

Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlar,

örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar

bakımından istisnalar bulunmaktadır.

Bu nedenle yalnızca “suç tarihi 2023’ten önce” denilerek üç yıl erken denetimli serbestlik hesabı yapılamaz.

Öncelikle mahkûmiyet konusu suçun istisna kapsamında bulunup bulunmadığı belirlenmelidir.

31 Temmuz 2023’ten Önce Suç İşleyen Herkes 3 Yıl Erken Çıkar mı?

Hayır.

Bu da infaz hukukunda sık karşılaşılan yanlış bilgilerden biridir.

Suç tarihinin 31 Temmuz 2023 veya öncesi olması tek başına yeterli değildir.

Geçici 10. maddedeki diğer şartların da gerçekleşmesi gerekir.

Açık ceza infaz kurumuna ayrılma şartları, açık kurumda geçirilmesi gereken süre, suçun istisna kapsamında olup olmadığı ve hükümlünün somut infaz durumu ayrıca değerlendirilmelidir.

Bu nedenle “2023 öncesi suç işledim, üç yıl denetim hakkım var” şeklinde otomatik bir sonuç çıkarılmamalıdır.

Denetimli Serbestlik İçin Açık Cezaevine Geçmek Şart mı?

5275 sayılı Kanun’un 105/A maddesindeki genel sistem açık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunan hükümlüler üzerinden düzenlenmiştir.

Bu nedenle açık ceza infaz kurumuna ayrılma durumu denetimli serbestlik hesabında önemli bir aşamadır.

Ancak özel ve geçici düzenlemeler nedeniyle hükümlünün tabi olduğu rejim ayrıca incelenmelidir.

Açık cezaevine ayrılma koşulları hakkında ayrıntılı bilgi için Açık Cezaevi Avukatı ve İnfaz Avukatı başlıklı mevcut rehberimiz incelenebilir.

Denetimli Serbestlik Otomatik midir?

Hayır.

Bir hükümlünün takvim hesabına göre denetimli serbestliğe ayrılabileceği tarihin gelmiş olması tek başına yeterli olmayabilir.

5275 sayılı Kanun’un 105/A maddesinde iyi hâl ve infaz sürecine ilişkin başka şartlar bulunmaktadır.

Genel sistemde hükümlünün talebi, ceza infaz kurumu idaresince hazırlanan değerlendirme ve infaz hâkimliğinin kararı gündeme gelmektedir.

Dolayısıyla denetimli serbestlik yalnızca matematiksel bir tarih hesabından ibaret değildir.

İyi Hâl Denetimli Serbestlik İçin Gerekli mi?

Evet. İyi hâl infaz hukukunda önemli bir kriterdir.

Denetimli serbestlik, hükümlünün hiçbir değerlendirme yapılmaksızın belirli bir tarihte otomatik olarak cezaevinden çıkarılması şeklinde uygulanmaz.

Hükümlünün infaz sürecindeki tutum ve davranışları ile mevzuatta öngörülen iyi hâl değerlendirmeleri önem taşır.

Bu nedenle müddetnamede hesaplanan tarih ile hükümlünün fiilen denetimli serbestliğe ayrılacağı tarih arasında hukuki değerlendirmeler bulunabilir.

Mükerrir Denetimli Serbestlikten Yararlanabilir mi?

Mükerrirlik, denetimli serbestlik hesabında ayrıca dikkate alınması gereken bir durumdur.

Öncelikle kişinin gerçekten tekerrür hükümlerine tabi olup olmadığı ve hangi koşullu salıverilme oranının uygulanacağı belirlenmelidir.

Çünkü denetimli serbestlik hesabının başlangıç noktalarından biri koşullu salıverilme tarihidir.

Koşullu salıverilme tarihi değiştiğinde denetimli serbestlik bakımından önem taşıyan tarih de değişebilir.

Tekerrüre esas alınabilecek ve alınamayacak mahkûmiyetler konusunda Hangi Cezalar Mükerrirliğe Esas Alınmaz? başlıklı yazımızda ayrıntılı açıklamalar bulunmaktadır.

İkinci Kez Mükerrir Denetimli Serbestlikten Yararlanabilir mi?

İkinci kez mükerrirlik bakımından özellikle 2025 yılında yapılan kanun değişikliğinin dikkate alınması gerekir.

7550 sayılı Kanun ile süreli hapis cezalarında ikinci defa tekerrür hâlinde koşullu salıverme imkânı getirilmiş ve koşullu salıverme oranı 3/4 olarak düzenlenmiştir.

Dolayısıyla ikinci kez mükerrirlikte önce 3/4 üzerinden koşullu salıverilme hesabı yapılmalı, ardından denetimli serbestlik yönünden hükümlünün tabi olduğu düzenleme ve diğer şartlar değerlendirilmelidir.

İkinci kez mükerrirlerin yatar hesabını ayrıntılı olarak açıkladığımız İkinci Kez Mükerrir Ne Kadar Yatar? 2026 başlıklı yazımızda 3/4 sistemini örnek hesaplarla ele aldık.

Denetimli Serbestlik Hesabında Tutukluluk Süresi Dikkate Alınır mı?

Tutuklulukta ve şartları oluştuğunda gözaltında geçirilen sürelerin mahkûmiyet cezasından mahsubu infaz hesabını etkileyebilir.

Mahsup nedeniyle koşullu salıverilme tarihi değişiyorsa, buna bağlı olarak denetimli serbestlik bakımından önem taşıyan tarih de değişebilir.

Örneğin yargılama sırasında uzun süre tutuklu kalan kişinin bu süresinin müddetnamede eksik mahsup edilmesi yalnızca koşullu salıverme tarihini değil denetimli serbestliğe ayrılabileceği tarihi de etkileyebilir.

Bu nedenle denetimli serbestlikten ne zaman yararlanılır hesabında tutukluluk ve mahsup kayıtları mutlaka kontrol edilmelidir.

Birden Fazla Ceza Varsa Denetimli Serbestlik Nasıl Hesaplanır?

Birden fazla kesinleşmiş mahkûmiyet bulunan dosyalarda yalnızca son mahkeme kararına bakılarak denetimli serbestlik tarihi belirlenmemelidir.

Cezaların tabi olduğu infaz rejimleri ve varsa toplama veya içtima kararları değerlendirilmelidir.

Özellikle farklı koşullu salıverme oranlarına tabi cezaların bulunması hesaplamayı karmaşıklaştırabilir.

Bu tür durumlarda müddetnamede gösterilen koşullu salıverilme tarihi ve denetimli serbestlik hesabının dayanağı ayrıca kontrol edilmelidir.

Müddetnamede Denetimli Serbestlik Tarihi Yanlışsa Ne Yapılır?

Müddetnamedeki infaz hesabının yanlış olduğu düşünülüyorsa öncelikle hatanın kaynağı belirlenmelidir.

Hata;

suç tarihinden,

yanlış koşullu salıverme oranından,

tekerrür uygulamasından,

mahsuptan,

içtimadan,

geçici infaz düzenlemesinin uygulanmamasından

kaynaklanabilir.

Bu durumda kesinleşmiş mahkeme kararları, müddetname, varsa toplama kararı ve diğer infaz belgeleri birlikte incelenmelidir.

Müddetnameye itiraz ve hatalı infaz hesabının düzeltilmesi konusunda Müddetnameye İtiraz Nedir? Hatalı İnfaz Hesabı Nasıl Düzeltilir? başlıklı yazımızda başvuru yollarını ayrıntılı olarak açıkladık.

Denetimli Serbestlik Talebi Reddedilirse Ne Yapılır?

Denetimli serbestlik talebinin reddedilmesi hâlinde ret gerekçesinin ne olduğu önemlidir.

Örneğin uyuşmazlık;

iyi hâl değerlendirmesinden,

açık cezaevine ayrılma şartlarından,

koşullu salıverilme tarihinin hesabından,

suç tarihinden,

geçici düzenlemenin kapsamından

kaynaklanabilir.

İnfaz işlemleri ve infaz hâkimliği kararlarına karşı başvuru yolları, kararın niteliğine göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Bu nedenle yalnızca “denetim reddedildi” bilgisiyle hangi hukuki yolun izleneceğini belirlemek doğru değildir.

Denetimli Serbestlikte Hangi Yükümlülükler Uygulanabilir?

Denetimli serbestlik cezanın sona ermesi değildir.

Hükümlü hakkında mevzuat ve verilen karar doğrultusunda çeşitli yükümlülükler uygulanabilir.

Belirlenen programa uyma, denetimli serbestlik müdürlüğüne başvurma ve kendisine bildirilen yükümlülükleri yerine getirme infaz sürecinin bir parçasıdır.

Hükümlünün kendisine bildirilen yükümlülüklere aykırı davranması infaz bakımından sonuç doğurabilir.

Bu nedenle cezaevinden ayrılmakla infaz sürecinin sona erdiği düşünülmemelidir.

Denetimli Serbestlik Yanarsa Ne Olur?

Denetimli serbestlik sürecinde yükümlülüklere uymama veya mevzuatta belirtilen diğer durumların ortaya çıkması hâlinde hükümlünün hukuki durumu yeniden değerlendirilebilir.

Ancak her ihlalin otomatik olarak aynı sonucu doğurduğunu söylemek doğru değildir.

İhlalin niteliği, yapılan bildirimler, yükümlülüğün ne olduğu ve infaz dosyasındaki işlemler incelenmelidir.

Bu konu ayrı bir arama niyeti taşıdığından “Denetimli Serbestlik Yanarsa Ne Olur?” başlıklı ayrı rehberimizde ayrıntılı olarak ele alınacaktır.

Denetimli Serbestlik Tarihi Nasıl Öğrenilir?

Hükümlünün denetimli serbestlik bakımından durumunu öğrenebilmek için öncelikle güncel infaz hesabının bilinmesi gerekir.

Müddetname bu konuda temel belgelerden biridir.

Ancak yalnızca müddetnamede bulunan tek bir tarihe bakmak yerine;

koşullu salıverilme tarihi,

suç tarihi,

uygulanan infaz oranı,

mahsup,

tekerrür,

geçici infaz düzenlemeleri

birlikte kontrol edilmelidir.

Özellikle mevzuat değişikliklerinden önce düzenlenen müddetnamelerde güncel hukuki durumun ayrıca değerlendirilmesi gerekebilir.

Denetimli Serbestlikten Ne Zaman Yararlanılır? Örnek Hesap

Basitleştirilmiş bir örnek verelim.

Bir hükümlünün koşullu salıverilme tarihinin 1 Aralık 2027 olduğunu ve hakkında 5275 sayılı Kanun’un 105/A maddesindeki genel bir yıllık sistemin uygulandığını varsayalım.

Diğer şartların da mevcut olması hâlinde 1 Aralık 2026 tarihi denetimli serbestliğe ayrılma bakımından önem taşıyabilir.

Fakat aynı kişinin 31 Temmuz 2023 tarihi ve öncesinde işlenmiş bir suç nedeniyle Geçici 10 kapsamındaki özel düzenlemeden yararlanması mümkünse sonuç değişebilir.

Aynı şekilde suçun istisna kapsamında olması durumunda özel düzenlemenin uygulanması mümkün olmayabilir.

Bu nedenle örnek hesapların hiçbirisi somut dosyadaki kesin tahliye tarihi olarak kabul edilmemelidir.

Denetimli Serbestlik Hesabında En Sık Yapılan Hatalar

Uygulamada en sık karşılaşılan yanlışlardan biri, denetimli serbestlik süresinin doğrudan toplam cezadan düşülmesidir.

Bunun dışında;

her hükümlünün üç yıl denetimli serbestlik hakkı bulunduğunun düşünülmesi,

31 Temmuz 2023 öncesi her suçun özel düzenleme kapsamında kabul edilmesi,

istisna suçların gözden kaçırılması,

koşullu salıverilme tarihinin yanlış hesaplanması,

tekerrür durumunun dikkate alınmaması,

tutukluluk mahsubunun eksik yapılması,

açık cezaevine ayrılma şartlarının gözden kaçırılması

hatalı sonuçlara yol açabilir.

Denetimli serbestlikten ne zaman yararlanılır sorusunun doğru cevaplanabilmesi için bütün bu unsurların birlikte incelenmesi gerekir.

2026 Denetimli Serbestlik Hesabında Hangi Belgeler İncelenmelidir?

Sağlıklı bir değerlendirme için mümkünse;

kesinleşmiş mahkeme kararı,

kesinleşme şerhi,

müddetname,

varsa toplama veya içtima kararı,

adli sicil kaydı,

önceki infaz kayıtları,

tutuklama ve tahliye tarihlerini gösteren belgeler

birlikte değerlendirilmelidir.

Özellikle birden fazla ilam, tekerrür veya ikinci kez mükerrirlik bulunan dosyalarda yalnızca ceza miktarının bilinmesi yeterli değildir.

Sonuç: Denetimli Serbestlikten Ne Zaman Yararlanılır?

2026 yılında denetimli serbestlikten ne zaman yararlanılır sorusunun tek bir cevabı bulunmamaktadır.

Genel sistem bakımından 5275 sayılı Kanun’un 105/A maddesi uyarınca koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan, kanundaki diğer şartları taşıyan iyi hâlli hükümlüler bakımından denetimli serbestlik gündeme gelebilir.

Bunun yanında 31 Temmuz 2023 tarihi ve öncesinde işlenen belirli suçlar bakımından Geçici 10. maddede özel hükümler bulunmaktadır.

Bu nedenle doğru hesaplama için sırasıyla suç tarihi, suç türü, koşullu salıverilme tarihi, tekerrür durumu, açık cezaevine ayrılma şartları, mahsup ve geçici infaz hükümleri incelenmelidir.

Özellikle beklenenden daha geç bir denetimli serbestlik tarihi bulunan veya 31 Temmuz 2023 düzenlemesinden yararlanması gerektiğini düşünen hükümlü bakımından müddetname ve dayanak mahkeme kararlarının birlikte incelenmesi önem taşır.

Sık Sorulan Sorular

Denetimli serbestlikten ne zaman yararlanılır?

Genel sistemde koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan ve kanundaki diğer şartları taşıyan iyi hâlli hükümlüler bakımından denetimli serbestlik gündeme gelebilir. Özel ve geçici düzenlemeler nedeniyle bazı hükümlüler yönünden farklı süreler uygulanabilir.

2026 yılında denetimli serbestlik kaç yıl?

Herkes için geçerli tek bir süre yoktur. Genel 105/A sistemi ile suç tarihine bağlı geçici düzenlemeler birbirinden ayrılmalıdır.

31 Temmuz 2023 öncesi suçlarda denetimli serbestlik kaç yıl?

Geçici 10. madde kapsamında, istisna suçlar dışında ve diğer şartların bulunması hâlinde denetimli serbestlik uygulamasından üç yıl erken yararlanma imkânı gündeme gelebilir. Suç tarihinin tek başına yeterli olmadığı unutulmamalıdır.

Denetimli serbestlik toplam cezadan mı düşülür?

Hayır. Genel sistemde hesaplama doğrudan toplam hapis cezasından belirli bir sürenin çıkarılması şeklinde yapılmaz. Koşullu salıverilme tarihi esas alınarak hükümlünün tabi olduğu infaz rejimi değerlendirilir.

Mükerrir denetimli serbestlikten yararlanabilir mi?

Mükerrirlik durumunda önce uygulanacak koşullu salıverme rejimi belirlenmeli, ardından denetimli serbestlik şartları değerlendirilmelidir.

İkinci kez mükerrir denetimli serbestlikten yararlanabilir mi?

2025 değişikliği sonrasında süreli hapis cezalarında ikinci kez mükerrirler bakımından 3/4 koşullu salıverme sistemi bulunmaktadır. Denetimli serbestlik ise ayrıca 105/A ve uygulanabilecek diğer hükümler çerçevesinde değerlendirilmelidir.

Denetimli serbestlik talebi reddedilirse itiraz edilebilir mi?

Ret kararının niteliği ve gerekçesine göre infaz hukuku kapsamında başvuru yolları gündeme gelebilir. Süre ve başvuru mercii somut karara göre kontrol edilmelidir.