FETÖ/PDY kapsamında yürütülen ceza soruşturmaları ve kovuşturmalarında en fazla karıştırılan konulardan biri, etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanan sanığın mutlaka mahkûm edilip edilmeyeceğidir. Uygulamada zaman zaman, sanığın etkin pişmanlık kapsamında beyanda bulunmasının örgüt üyeliğini kabul ettiği ve artık beraat kararı verilemeyeceği şeklinde yanlış bir değerlendirmeyle karşılaşılmaktadır.

Oysa etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanılması ile sanığın üzerine atılı silahlı terör örgütüne üye olma suçunun bütün unsurlarının oluşup oluşmadığı birbirinden ayrı hukuki meselelerdir.

Nitekim Yargıtay 3. Ceza Dairesinin 19.01.2026 tarihli, 2023/4441 Esas ve 2026/2399 Karar sayılı kararı bu ayrım bakımından son derece önemlidir.

Bu nedenle FETÖ dosyalarında savunmanın yalnızca “etkin pişmanlıktan ne kadar indirim alınabilir?” sorusu üzerinden kurulması doğru değildir. Öncelikle kişinin eylemlerinin TCK m.314 anlamında örgüt üyeliği suçunu oluşturup oluşturmadığı değerlendirilmelidir.

Etkin Pişmanlık Nedir?

Örgüt suçları bakımından etkin pişmanlık, Türk Ceza Kanunu’nun 221. maddesinde düzenlenmiştir.

TCK m.221’de kişinin örgüt içerisindeki konumuna, gönüllü olarak ayrılıp ayrılmadığına, teslim olup olmadığına, yakalanmadan önce veya yakalandıktan sonra bilgi vermesine göre farklı hukuki sonuçlar öngörülmektedir.

Özellikle uygulamada sıklıkla karşılaşılan TCK m.221/4 kapsamında, kişinin gönüllü olarak teslim olup örgütün yapısı ve faaliyetleri çerçevesinde işlenen suçlarla ilgili bilgi vermesi halinde örgüt üyeliği nedeniyle cezaya hükmolunmaması mümkündür.

Kişinin bilgileri yakalandıktan sonra vermesi halinde ise şartların gerçekleşmesi durumunda örgüt üyeliği suçundan verilecek cezada üçte birden dörtte üçe kadar indirim yapılması gündeme gelebilir.

Ancak burada çok önemli bir ayrım bulunmaktadır:

Etkin pişmanlık nedeniyle “cezaya hükmolunmaması” ile sanığın “beraat etmesi” aynı şey değildir.

Etkin Pişmanlık Yapan Kişi Beraat Edebilir mi?

Evet. Somut olayın özelliklerine göre etkin pişmanlık kapsamında beyanda bulunan kişi hakkında beraat kararı verilmesi hukuken mümkündür.

Çünkü mahkeme öncelikle sanığa isnat edilen suçun oluşup oluşmadığını belirlemek zorundadır.

Bir kişinin soruşturma veya kovuşturma sırasında örgüt hakkındaki bildiklerini anlatmış olması, tek başına silahlı terör örgütü üyeliği suçunun bütün unsurlarının gerçekleştiği anlamına gelmez.

Örgüt üyeliğinin oluşabilmesi için kişinin örgütle ilişkisinin hukuken üyelik seviyesine ulaşıp ulaşmadığının ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Dolayısıyla mahkemenin inceleme sırası önemlidir.

Önce suçun oluşup oluşmadığı belirlenmeli; suç oluşuyorsa bundan sonra etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanma koşulları değerlendirilmelidir.

Suçun unsurları oluşmamışsa, sırf sanık etkin pişmanlık kapsamında açıklamada bulundu diye mahkûmiyet hükmü kurulması doğru değildir.

Yargıtay 3. Ceza Dairesinin 2026 Tarihli Önemli Kararı

Bu konuda 2026 yılında verilen önemli kararlardan biri Yargıtay 3. Ceza Dairesinin 19.01.2026 tarihli, 2023/4441 E. ve 2026/2399 K. sayılı kararıdır.

Dosyada sanık hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan mahkûmiyet hükmü kurulmuş ve TCK m.221/4 kapsamında etkin pişmanlık hükümleri uygulanmıştı. İlk derece mahkemesinin mahkûmiyet hükmüne yönelik istinaf başvurusu da esastan reddedilmişti.

Dosyanın Yargıtay incelemesine gelmesi üzerine ise sanığın hukuki durumunun yalnızca etkin pişmanlık kapsamında değerlendirilmesiyle yetinilmemiş; öncelikle örgüt üyeliği suçunun oluşup oluşmadığı incelenmiştir.

Bu yaklaşım FETÖ yargılamaları açısından son derece önemlidir.

Çünkü etkin pişmanlık müessesesi, suçun oluşup oluşmadığına ilişkin incelemenin yerine geçmez.

Etkin Pişmanlık Beyanı Suçu Kabul Etmek Anlamına Gelir mi?

Her durumda hayır.

Bu nokta özellikle FETÖ soruşturmalarında dikkatle değerlendirilmelidir.

Şüpheli veya sanık;

örgüt içerisindeki kişiler,

örgütsel yapılanma,

toplantılar,

iletişim yöntemleri,

ankesörlü veya sabit hat aramaları,

ByLock kullanımı,

örgütsel görevlendirmeler,

örgüte ait kurumlarla ilişkiler

konusunda bildiklerini anlatmış olabilir.

Ancak kişinin bildiklerini anlatması ile kendisinin TCK m.314 kapsamında örgüt üyesi olduğunun kabul edilmesi aynı hukuki sonucu doğurmaz.

Sanığın kendi konumu ayrıca değerlendirilmelidir.

Örneğin kişinin örgütle temasının bulunması, örgüt mensuplarını tanıması veya belirli faaliyetlere katılmış olması her somut olayda otomatik olarak örgüt üyeliği sonucunu doğurmaz.

Bu nedenle etkin pişmanlık kapsamında verilen ifadelerin tamamı dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirilmelidir.

Önce Beraat İhtimali mi, Etkin Pişmanlık mı İncelenir?

Savunma açısından en kritik meselelerden biri budur.

Dosyada örgüt üyeliğinin unsurlarının oluşmadığı ileri sürülebiliyorsa savunmanın yalnızca ceza indirimi üzerine kurulması ciddi bir hata olabilir.

Ceza yargılamasında öncelikle isnat edilen suçun sabit olup olmadığı belirlenir.

Bu nedenle dosyada;

ByLock,

ankesörlü veya sabit hat kayıtları,

HTS kayıtları,

tanık anlatımları,

örgütsel toplantı iddiaları,

Bank Asya işlemleri,

örgüt bağlantılı kurumlarda çalışma,

sendika veya dernek üyeliği,

örgüt mensuplarıyla irtibat

gibi deliller bulunuyorsa bunların her biri ayrı ayrı ve bütün halinde değerlendirilmelidir.

Bu deliller örgüt üyeliğini ispatlamaya yeterli değilse beraat ihtimali ayrıca tartışılmalıdır.

Etkin Pişmanlık Varsa Mahkeme Neden Beraat Verebilir?

Bunun cevabı etkin pişmanlık ile beraat kurumlarının farklı hukuki temellere dayanmasında yatmaktadır.

Beraat, esas itibarıyla sanığın isnat edilen suçtan cezalandırılmasını gerektiren şartların bulunmadığını ifade eder.

Etkin pişmanlık ise belirli şartlarda suç sonrası davranış nedeniyle sanık lehine sonuç doğuran özel bir kurumdur.

Dolayısıyla şu iki dosya birbirinden tamamen farklıdır:

Birinci ihtimalde mahkeme örgüt üyeliğinin sabit olduğunu kabul eder ancak TCK m.221 şartlarının oluşması nedeniyle etkin pişmanlık hükümlerini uygular.

İkinci ihtimalde ise yapılan değerlendirme sonucunda sanığın eylemlerinin örgüt üyeliği seviyesine ulaşmadığı sonucuna varılır.

İkinci durumda artık yalnızca etkin pişmanlık indiriminin ne kadar uygulanacağı tartışılmamalıdır. Beraat yönünden değerlendirme yapılması gerekir.

FETÖ Dosyalarında Bu Ayrım Neden Önemlidir?

FETÖ yargılamalarının önemli bir kısmında deliller kişinin örgütle ilişkisini belirlemek amacıyla birlikte değerlendirilmektedir.

Özellikle ankesörlü arama dosyalarında kişinin aranma sayısı, periyodiklik, ardışıklık, arayan hatların niteliği, birlikte aranan kişiler ve bu kişilerin beyanları önem taşıyabilmektedir.

Benzer şekilde ByLock dosyalarında yalnızca bir kayıt bulunduğu söylenmesiyle yetinilmemeli; kaydın kişiye aidiyeti ve dosyanın diğer delilleri incelenmelidir.

Bu nedenle etkin pişmanlıkta bulunan bir sanığın dosyasında dahi şu soru mutlaka sorulmalıdır:

“Etkin pişmanlık hiç uygulanmasaydı, mevcut deliller bu kişinin örgüt üyeliğinden mahkûm edilmesine yeterli olacak mıydı?”

Bu soru dosyanın savunma stratejisini tamamen değiştirebilir.

Etkin Pişmanlık Beyanı Beraat Savunmasına Engel midir?

Tek başına engel değildir.

Sanığın etkin pişmanlık kapsamında verdiği ifadelerin içeriği burada belirleyicidir.

Kişinin kendi eylemlerine ilişkin anlatımları ile üçüncü kişiler ve örgütün yapısı hakkındaki anlatımları birbirinden ayrılmalıdır.

Savunmada etkin pişmanlık ifadesinin yalnızca varlığına bakılarak sonuç çıkarılması yerine;

ifadenin hangi aşamada verildiği,

sanığın kendisi hakkında ne söylediği,

hangi olayları doğrudan bildiği,

hangi bilgilerin duyuma dayandığı,

anlatımların diğer delillerle doğrulanıp doğrulanmadığı,

sanığın örgüt içerisindeki konumuna ilişkin somut delil bulunup bulunmadığı

birlikte incelenmelidir.

İlk Derece Mahkemesinde Etkin Pişmanlık Uygulandıysa Beraat İstenebilir mi?

Dosyanın özelliklerine göre evet.

İlk derece mahkemesinin etkin pişmanlık uygulayarak mahkûmiyet kararı vermiş olması, mahkûmiyet hükmünün istinaf veya temyiz incelemesinde tartışılamayacağı anlamına gelmez.

Örgüt üyeliğinin yasal unsurlarının oluşmadığı düşünülüyorsa istinaf veya temyiz dilekçesinde bu husus ayrıca ileri sürülebilir.

Burada savunmanın sadece;

“Etkin pişmanlık indirimi daha yüksek uygulanmalıydı.”

şeklinde kurulması ile;

“Öncelikle örgüt üyeliği suçu oluşmamıştır; beraat kararı verilmelidir. Mahkeme aksi kanaatteyse etkin pişmanlık hükümleri sanık lehine değerlendirilmelidir.”

şeklinde kademeli kurulması arasında önemli bir fark bulunmaktadır.

Somut dosyanın niteliğine göre ikinci yöntem sanığın hukuki durumunun bütün ihtimalleriyle değerlendirilmesine imkân sağlayabilir.

Etkin Pişmanlık Uygulanan Kesinleşmemiş Dosyalar Yeniden İncelenmeli mi?

Özellikle istinaf veya temyiz aşamasındaki dosyalarda mahkûmiyetin hangi delillere dayandığının yeniden değerlendirilmesi önemlidir.

Etkin pişmanlık uygulanmış olması nedeniyle “örgüt üyeliği zaten kabul edildi” düşüncesiyle beraat ihtimali göz ardı edilmemelidir.

Özellikle 2026 tarihli Yargıtay kararları ışığında dosyada;

örgüt üyeliğinin hangi somut delille kurulduğu,

sanığın örgütle ilişkisinin üyelik seviyesine ulaşıp ulaşmadığı,

etkin pişmanlık beyanlarının nasıl değerlendirildiği,

mahkûmiyet gerekçesinin yeterli olup olmadığı,

beraat ihtimalinin tartışılıp tartışılmadığı

ayrıntılı biçimde incelenmelidir.

Etkin Pişmanlık Dosyalarında Savunma Nasıl Kurulmalıdır?

Her FETÖ dosyasının delil yapısı farklıdır. Bu nedenle tek tip bir etkin pişmanlık savunması doğru değildir.

Dosya öncelikle suçun sübutu yönünden incelenmelidir.

Sanık hakkında mahkûmiyete yeterli delil bulunmadığı düşünülüyorsa beraat talebi açık biçimde ortaya konulmalıdır.

Bunun yanında mahkemenin aksi kanaate ulaşması ihtimaline karşı TCK m.221 hükümlerinin uygulanması veya uygulanmış indirimin oranı konusunda alternatif hukuki talepler ileri sürülebilir.

Özellikle ByLock, ankesörlü arama ve etkin pişmanlık beyanlarının birlikte bulunduğu dosyalarda bu ayrım daha da önem kazanmaktadır.

Sonuç: Etkin Pişmanlık Beraate Engel Değildir

Etkin pişmanlık yapan kişinin mutlaka örgüt üyeliğinden mahkûm edilmesi gerektiği şeklinde genel bir kural bulunmamaktadır.

Etkin pişmanlık ile suçun sübutu birbirinden ayrı değerlendirilmelidir.

Öncelikle sanığın eylemlerinin silahlı terör örgütüne üye olma suçunu oluşturup oluşturmadığı belirlenmelidir. Örgüt üyeliğinin unsurları oluşmamışsa etkin pişmanlıkta bulunulmuş olması tek başına mahkûmiyet nedeni haline getirilemez.

Yargıtay 3. Ceza Dairesinin 19.01.2026 tarihli, 2023/4441 E., 2026/2399 K. sayılı kararı da etkin pişmanlık uygulanmış bir dosyada suçun sübutu ve beraat ihtimalinin ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini göstermesi bakımından önem taşımaktadır.

Bu nedenle özellikle etkin pişmanlık uygulanarak mahkûmiyet kararı verilen FETÖ dosyalarında, dosyanın yalnızca indirim oranı bakımından değil, örgüt üyeliğinin oluşup oluşmadığı bakımından da incelenmesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Etkin pişmanlık yapan kişi beraat edebilir mi?

Evet. Etkin pişmanlıkta bulunulması tek başına mahkûmiyet zorunluluğu doğurmaz. Örgüt üyeliğinin unsurları oluşmamışsa beraat kararı gündeme gelebilir.

Etkin pişmanlık suçu kabul etmek midir?

Her etkin pişmanlık beyanının otomatik olarak örgüt üyeliğinin ikrarı şeklinde değerlendirilmesi doğru değildir. Beyanın içeriği ve dosyanın diğer delilleri birlikte incelenmelidir.

Etkin pişmanlık yaptım, yine de beraat talep edebilir miyim?

Somut dosyada suçun unsurlarının oluşmadığı ileri sürülebiliyorsa beraat talebi ayrıca değerlendirilebilir.

Mahkeme etkin pişmanlık indirimi yaptıysa istinafta beraat istenebilir mi?

Mahkûmiyet hükmünün hukuka aykırı olduğu ve örgüt üyeliğinin unsurlarının oluşmadığı düşünülüyorsa istinaf sebepleri arasında beraat talebine yer verilebilir.

Yargıtay etkin pişmanlık uygulanan dosyada beraat kararı verebilir mi?

Temyiz incelemesinde Yargıtay, etkin pişmanlık uygulanmış olmasını suçun oluştuğunun tartışılmaz kabulü olarak görmek zorunda değildir. Suçun sübutuna ilişkin hukuki değerlendirme ayrıca yapılır.

Etkin pişmanlık indirimi ile beraat arasındaki fark nedir?

Ceza indirimi, suçun oluştuğu kabul edilerek cezanın TCK m.221 uyarınca azaltılmasıdır. Beraat ise isnat edilen suç bakımından mahkûmiyet koşullarının bulunmadığı sonucuna dayanır.

ByLock bulunan dosyada etkin pişmanlık yapıldıysa beraat mümkün müdür?

Dosya yalnızca “etkin pişmanlık yapıldı” veya “ByLock kaydı var” şeklindeki tek bir tespitle değerlendirilemez. Delillerin niteliği, aidiyeti ve örgüt üyeliği açısından yeterliliği somut dosyada ayrıca incelenmelidir.

Ankesörlü arama dosyasında etkin pişmanlık yapan sanık beraat edebilir mi?

Ankesörlü arama kayıtlarının örgüt üyeliğini ispatlama gücü somut olayın bütün özellikleriyle değerlendirilmelidir. Etkin pişmanlık beyanında bulunulması bu incelemeyi ortadan kaldırmaz.