FETÖ/PDY yargılamalarında en önemli teknik delillerden biri CGNAT kayıtlarıdır. Ancak uygulamada sık yapılan hata, kişinin telefon hattına ilişkin CGNAT kayıtlarında ByLock sunucularıyla bağlantı görünmesini doğrudan “kesin ByLock kullanıcılığı” olarak değerlendirmektir.
Oysa ByLock CGNAT kayıtlarının varlığı ile kişinin belirli bir ByLock hesabının gerçek kullanıcısı olduğunun kesin biçimde ortaya konulması aynı şey değildir.
Nitekim Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararlarında, yalnızca CGNAT verilerine veya ByLock Sorgu Sonucu Tutanağına dayanan mahkûmiyetler bakımından ayrıntılı teknik araştırmanın önemi üzerinde durulmaktadır.
Bu nedenle hakkında ByLock CGNAT kaydı bulunan kişinin dosyasında sorulması gereken ilk soru “CGNAT kaydı var mı?” değil;
“CGNAT kaydını doğrulayan ve bu kaydı sanıkla kişiselleştiren başka hangi teknik veriler var?”
sorusudur.
CGNAT Kaydı Nedir?
CGNAT, internet servis sağlayıcılarının aynı genel IP adresini birden fazla kullanıcıya kullandırabilmesine imkân sağlayan teknik bir sistemdir.
Bu nedenle CGNAT kayıtları değerlendirilirken yalnız IP adresinin bulunması yeterli değildir.
Dosyanın özelliğine göre;
- kaynak IP,
- hedef IP,
- kaynak port,
- hedef port,
- bağlantı tarihi,
- bağlantı saati,
- GSM numarası,
- IMEI bilgileri
gibi teknik unsurlar önem kazanabilir.
ByLock soruşturmalarında bu kayıtlar, belirli bir GSM hattından ByLock ile ilişkilendirilen IP adreslerine bağlantı gerçekleştirildiği iddiasının değerlendirilmesinde kullanılmaktadır.
Ancak bağlantı kaydı ile gerçek kullanıcı tespiti birbirinden ayrılmalıdır.
ByLock CGNAT Kaydı Tek Başına Mahkûmiyet İçin Yeterli midir?
Bu soruya dosyadan bağımsız şekilde “evet” cevabı verilmesi doğru değildir.
Anayasa Mahkemesinin ByLock konusunda verdiği kararlarda, yalnız CGNAT kayıtlarına veya ByLock Sorgu Sonucu Tutanağına dayanılan bazı mahkûmiyetlerde önemli usul ve gerekçelendirme sorunları tespit edilmiştir.
Özellikle ayrıntılı ByLock Tespit ve Değerlendirme Tutanağının bulunmadığı dosyalarda CGNAT verisinin nasıl değerlendirildiği önem kazanmaktadır.
Yargıtay uygulamasında da User-ID numarası tespit edilemeyen kişiler bakımından CGNAT kayıtlarının önemli bir emare oluşturabileceği, ancak tek başına her durumda kesin kullanıcı tespiti anlamına gelmediği yönünde kararlar bulunmaktadır.
Dolayısıyla savunmanın yalnızca “CGNAT delil değildir” şeklinde kurulması da hatalıdır.
CGNAT bir teknik veridir.
Asıl mesele bu teknik verinin somut dosyada neyi ispatladığıdır.
User-ID Neden Bu Kadar Önemlidir?
ByLock dosyalarında CGNAT tartışmasının hemen ardından incelenmesi gereken konulardan biri User-ID’dir.
User-ID, ByLock sistemi içerisindeki belirli bir kullanıcı hesabıyla bağlantının kurulması bakımından önem taşır.
Ancak User-ID’nin bulunması durumunda dahi inceleme burada sona ermez.
Bu ID’nin sanıkla nasıl ilişkilendirildiğine bakılmalıdır.
Örneğin;
kullanıcı adı,
şifre bilgileri,
profil bilgileri,
ekleyen kişiler,
eklenen kişiler,
mesaj içerikleri,
mail içerikleri,
iletişim kurulan kişiler
gibi verilerin bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.
Çünkü ceza yargılamasında asıl mesele yalnızca teknik bir numaranın varlığı değil, bu numaranın sanıkla güvenilir biçimde ilişkilendirilmesidir.
ByLock Tespit ve Değerlendirme Tutanağı Yoksa Ne Olur?
Bu belge ByLock dosyalarında son derece önemlidir.
Tespit ve Değerlendirme Tutanağı, varsa kullanıcı ID’si ve bu ID’ye bağlı ayrıntılı verilerin değerlendirilmesine imkân sağlar.
Dosyada yalnızca “ByLock Sorgu Sonucu” bulunması ile ayrıntılı Tespit ve Değerlendirme Tutanağının bulunması aynı şey değildir.
Nitekim Anayasa Mahkemesi kararlarında, yalnız sorgu sonucu tutanağının bulunduğu bazı dosyalarda bunun neden kesin kullanıcı tespiti için yeterli görüldüğünün mahkemelerce açıklanmaması eleştirilmiştir.
Bu nedenle CGNAT kaydı bulunan bir dosyada mutlaka şu soru sorulmalıdır:
Ayrıntılı ByLock Tespit ve Değerlendirme Tutanağı dosyada mevcut mudur?
Mevcut değilse neden temin edilememiştir?
CGNAT ile HTS Kayıtlarının Karşılaştırılması Neden Önemlidir?
ByLock savunmasında en önemli teknik inceleme alanlarından biri CGNAT ve HTS verilerinin karşılaştırılmasıdır.
Örneğin CGNAT verisine göre belirli tarih ve saatte internet bağlantısı gerçekleştiği ileri sürülüyorsa, hattın ve cihazın aynı zaman dilimindeki diğer teknik kayıtlarının incelenmesi gerekebilir.
Özellikle baz bilgilerinin birbiriyle uyumlu olup olmadığı önem kazanabilir.
CGNAT kaydı bir yerde, HTS/baz verileri teknik olarak açıklanamayacak biçimde başka bir yerde görünüyorsa bu husus uzman incelemesini gerektirebilir.
Ancak her farklılık otomatik olarak ByLock tespitini geçersiz hale getirmez.
Teknik verilerin niteliğine göre uzman tarafından değerlendirme yapılması gerekir.
CGNAT Kayıtlarında Bilirkişi İncelemesi İstenebilir mi?
Evet. Somut olayda teknik uyuşmazlık veya açıklığa kavuşturulması gereken bir husus bulunuyorsa bilirkişi incelemesi talep edilebilir.
Nitekim Anayasa Mahkemesinin Esra Saraç Arslan kararında, ByLock Sorgu Sonucu Tutanağı ve CGNAT kayıtlarına dayanılarak mahkûmiyet kurulmasına rağmen başvurucunun teknik veriler üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılması talebinin yeterli değerlendirme yapılmaksızın reddedilmesi adil yargılanma hakkı bakımından sorunlu bulunmuştur.
Bu nedenle bilirkişi talebi savunmada önemli olabilir.
Fakat talebin somutlaştırılması gerekir.
Örneğin;
“CGNAT ile HTS baz verilerinin aynı tarih ve saatlerde uyumlu olup olmadığının incelenmesi”,
“IP-port eşleşmelerinin teknik olarak doğrulanması”,
“ilgili GSM hattının bağlantı tarihlerinde hangi cihazlarda kullanıldığının belirlenmesi”
gibi somut inceleme konuları gösterilmelidir.
Sadece “dosya bilirkişiye gönderilsin” denilmesi yerine, bilirkişiden hangi teknik sorunun cevaplandırılmasının istendiği açıkça ortaya konulmalıdır.
CGNAT Kayıtlarında Tarih ve Saat Kontrolü
ByLock CGNAT incelemesinde yalnızca bağlantı sayısına odaklanmak önemli bir hatadır.
Örneğin dosyada;
“ByLock sunucusuna 500 bağlantı vardır”
şeklinde bir tespit bulunması tek başına savunmanın yönünü belirlememelidir.
Bu bağlantıların hangi tarihlerde gerçekleştiği, bağlantıların zamansal dağılımı, kullanılan IP ve port bilgileri ve GSM hattının o tarihlerdeki kullanım biçimi incelenmelidir.
Bağlantı sayısının yüksek olması tek başına teknik incelemenin yerini tutmaz.
Aynı şekilde bağlantı sayısının az olması da tek başına ByLock kullanılmadığını kanıtlamaz.
GSM Hattı Başkasının Kullanımındaysa Ne Olur?
Uygulamada karşılaşılan savunmalardan biri de GSM hattının sanığın adına kayıtlı olmakla birlikte başka biri tarafından kullanıldığı iddiasıdır.
Bu ihtimalde yalnızca abonelik kaydına bakılması yeterli olmayabilir.
Hattın fiili kullanıcısının belirlenmesi açısından;
IMEI kayıtları,
HTS verileri,
baz bilgileri,
cihazın kim tarafından kullanıldığı,
kişiler arasındaki ilişki,
tanık anlatımları
ve dosyadaki diğer dijital veriler değerlendirilebilir.
Ancak “hat eşim kullanıyordu” veya “telefonu başka biri kullanıyordu” şeklindeki soyut savunmaların tek başına yeterli olacağı düşünülmemelidir.
Bu iddianın mümkün olduğu ölçüde teknik verilerle desteklenmesi gerekir.
ByLock ID’sinin Başka Bir Kişiye Ait Olduğu Anlaşılırsa Ne Olur?
Bu durum savunma bakımından son derece önemlidir.
Yargıtay uygulamasında, Tespit ve Değerlendirme Tutanağındaki kullanıcı adı, şifre veya yazışma içeriklerinin başka bir kişinin kullanımına işaret ettiği durumlarda bu hususun araştırılması gerektiğine ilişkin kararlar bulunmaktadır.
Örneğin kullanıcı bilgilerinin sanığın eşini veya başka bir kişiyi işaret etmesi durumunda;
o kişi hakkında soruşturma veya dava bulunup bulunmadığı,
başka GSM hatlarında ByLock kaydı olup olmadığı,
hangi cihazların kullanıldığı,
Tespit ve Değerlendirme Tutanaklarının ne gösterdiği
araştırılmalıdır.
Dolayısıyla CGNAT verisinin sanığın adına kayıtlı bir GSM hattına ait olması her durumda incelemeyi sona erdirmez.
ByLock Sorgu Sonucu Tutanağı Tek Başına Yeterli midir?
ByLock Sorgu Sonucu Tutanağı ile ayrıntılı Tespit ve Değerlendirme Tutanağını birbirine karıştırmamak gerekir.
Anayasa Mahkemesi bazı kararlarında, ByLock içerikleri getirtilmeden yalnızca sorgu sonucu tutanağına dayanılarak ByLock kullanımının kabul edilmesini ve bu tutanağın neden kesin kanaat oluşturduğunun yeterli şekilde açıklanmamasını gerekçeli karar hakkı bakımından incelemiştir.
Bu nedenle dosyanın kapağında “ByLock vardır” yazmasından ziyade, bunun altında hangi teknik verilerin bulunduğuna bakılmalıdır.
AİHM Yalçınkaya Kararı CGNAT Dosyalarını Etkiler mi?
AİHM Büyük Dairesinin Yüksel Yalçınkaya/Türkiye kararı ByLock yargılamaları açısından önemli bir karardır.
Ancak kararın “CGNAT varsa mahkûmiyet bozulur” şeklinde okunması doğru değildir.
AİHM’in üzerinde durduğu temel meselelerden biri, ByLock kullanımından hareketle silahlı terör örgütü üyeliği suçunun maddi ve manevi unsurlarının otomatik veya kategorik biçimde kabul edilmesidir.
Dolayısıyla iki farklı tartışmayı birbirinden ayırmak gerekir:
Birincisi, kişinin gerçekten ByLock kullanıcısı olup olmadığıdır.
İkincisi ise ByLock kullandığı kabul edilse dahi bunun TCK m.314/2 kapsamında örgüt üyeliği suçunun bütün unsurlarını somut olayda ortaya koyup koymadığıdır.
Savunmada bu iki aşamanın birbirine karıştırılmaması gerekir.
2025 Demirhan ve Diğerleri Kararı Neden Önemlidir?
AİHM, 22 Temmuz 2025 tarihli Demirhan ve Diğerleri/Türkiye kararında 239 başvuruyu incelemiş ve Yüksel Yalçınkaya kararında belirlediği temel sorunlardan ayrılmayı gerektiren bir neden bulunmadığını değerlendirmiştir.
Bu gelişme, ByLock konusunun yalnız geçmişte verilmiş tek bir AİHM kararından ibaret olmadığını göstermektedir.
Bununla birlikte AİHM kararları da somut dosyanın teknik incelemesinin yerine geçmez.
CGNAT, User-ID ve Tespit ve Değerlendirme Tutanağına ilişkin ulusal yargıdaki teknik delil tartışması ile AİHM’in suçun unsurları ve adil yargılanma hakkına ilişkin değerlendirmesi birlikte fakat ayrı başlıklar altında ele alınmalıdır.
CGNAT Kaydı Olan Bir Dosyada Kontrol Edilmesi Gereken 10 Nokta
ByLock CGNAT kaydı bulunan bir dosyada en azından şu soruların cevaplandırılması gerekir:
- CGNAT kayıtlarının ham veya ayrıntılı hali dosyada mevcut mu?
- IP ve port bilgileri bulunuyor mu?
- Bağlantı tarih ve saatleri açık mı?
- GSM hattının olay tarihindeki fiili kullanıcısı kim?
- Hattın kullanıldığı cihaz ve IMEI bilgileri tespit edilmiş mi?
- User-ID tespit edilmiş mi?
- ByLock Tespit ve Değerlendirme Tutanağı mevcut mu?
- CGNAT ile HTS/baz verileri uyumlu mu?
- Kullanıcıyı kişiselleştiren mesaj, profil veya irtibat bilgileri bulunuyor mu?
- Savunmanın teknik itirazları ve bilirkişi talepleri gerekçeli biçimde karşılanmış mı?
Bu sorular cevaplandırılmadan yalnız “CGNAT kaydı vardır” denilerek dosya hakkında sağlıklı bir değerlendirme yapılması mümkün değildir.
CGNAT Nedeniyle Ceza Aldım, Ne Yapabilirim?
İzlenecek yol kararın hangi aşamada olduğuna göre değişir.
Dava ilk derece mahkemesinde devam ediyorsa eksik teknik kayıtların getirtilmesi ve gerekli görülüyorsa bilirkişi incelemesi talep edilebilir.
Mahkûmiyet kararı verilmiş ancak kesinleşmemişse CGNAT verilerindeki teknik ve hukuki eksiklikler istinaf veya temyiz sebebi yapılabilir.
Mahkûmiyet kesinleşmişse dosya farklı şekilde değerlendirilmelidir. Yargılamanın yenilenmesi, Anayasa Mahkemesi bireysel başvurusu, AİHM başvurusu veya somut olayın özelliklerine göre diğer olağanüstü kanun yollarının şartları ayrıca incelenmelidir.
Kesinleşmiş her ByLock dosyasında aynı hukuki yolun kullanılabileceği düşünülmemelidir.
Önce gerekçeli kararın ve dosyadaki ByLock belgelerinin incelenmesi gerekir.
ByLock CGNAT Dosyasında Savunma Nasıl Kurulmalıdır?
Etkili savunma “CGNAT delil değildir” cümlesi üzerine kurulmamalıdır.
Bunun yerine şu sıra izlenmelidir:
Önce CGNAT verisinin neyi gösterdiği belirlenmelidir.
Sonra bu bağlantının sanıkla nasıl ilişkilendirildiği araştırılmalıdır.
Ardından User-ID ve Tespit ve Değerlendirme Tutanağı incelenmelidir.
CGNAT ile HTS ve baz verileri karşılaştırılmalıdır.
IMEI ve cihaz kullanım bilgileri değerlendirilmelidir.
Varsa mesaj, profil ve irtibat kayıtlarının sanıkla uyumu araştırılmalıdır.
Teknik çelişki varsa somut sorularla bilirkişi incelemesi talep edilmelidir.
Son olarak bütün bu teknik verilerin örgüt üyeliği suçunun unsurları bakımından nasıl değerlendirildiği gerekçeli karar üzerinden incelenmelidir.
Bu yöntem, “ByLock kullanmadım” şeklindeki genel savunmadan çok daha etkili bir dosya incelemesi sağlar.
Sonuç
ByLock CGNAT kayıtları FETÖ/PDY dosyalarında önemli teknik verilerden biridir. Ancak CGNAT kaydının bulunması ile kişinin belirli bir ByLock hesabının gerçek kullanıcısı olduğunun her durumda kesin olarak ortaya konulması aynı şey değildir.
Özellikle User-ID bulunmayan, ayrıntılı ByLock Tespit ve Değerlendirme Tutanağı getirtilmeyen veya CGNAT ile HTS/baz kayıtları arasında teknik uyuşmazlık ileri sürülen dosyalarda ayrıntılı inceleme yapılması önemlidir.
Bu nedenle ByLock dosyasının değerlendirilmesinde yalnızca “CGNAT var/yok” şeklindeki bir yaklaşımla hareket edilmemelidir.
CGNAT, HTS, IMEI, User-ID, Tespit ve Değerlendirme Tutanağı, mesaj içerikleri ve diğer deliller birlikte incelenmelidir.
Özellikle kesinleşmiş mahkûmiyetlerde gerekçeli karar ile teknik ByLock belgelerinin birlikte değerlendirilmesi, kullanılabilecek hukuki yolun belirlenmesinde ilk adımdır.
Sık Sorulan Sorular
CGNAT kaydı varsa kesin ByLock kullanıcısı mıyım?
Hayır. CGNAT önemli bir teknik veridir ancak somut dosyada User-ID, Tespit ve Değerlendirme Tutanağı ve diğer teknik verilerle birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Sadece CGNAT kaydıyla ceza verilebilir mi?
Yalnız CGNAT verisine dayanılan dosyalarda Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararlarında ayrıntılı teknik inceleme ve gerekçelendirme bakımından önemli değerlendirmeler bulunmaktadır. Dosyanın diğer delilleri görülmeden kesin cevap verilemez.
User-ID yoksa ne olur?
User-ID’nin bulunmaması önemli olabilir ancak tek başına otomatik beraat anlamına gelmez. CGNAT ve diğer delillerin niteliği ile eksik araştırma bulunup bulunmadığı değerlendirilmelidir.
CGNAT ve HTS kayıtları uyuşmuyorsa ne yapılabilir?
Uyuşmazlığın teknik açıdan açıklanması için bilirkişi incelemesi talep edilmesi gündeme gelebilir.
ByLock bilirkişi raporu alınabilir mi?
Somut teknik uyuşmazlıklar bakımından bilirkişi incelemesi talep edilebilir. Talepte hangi teknik hususun incelenmesi gerektiğinin açıkça belirtilmesi önemlidir.
CGNAT nedeniyle kesinleşmiş ceza yeniden açılabilir mi?
Kesinleşmiş mahkûmiyet bakımından yargılamanın yenilenmesi ve diğer olağanüstü başvuru yollarının şartları dosyaya göre değerlendirilmelidir. CGNAT kaydının bulunması veya bulunmaması tek başına yeniden yargılama sonucu doğurmaz.